UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

portret

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. portrait

1.a obraz

Definicja

przedstawienie twarzy lub całej sylwetki człowieka w malarstwie, rzeźbie lub fotografii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	konterfekt
	hiperonimy:	podobizna

Połączenia

duży, ogromny; olejny portret; fotograficzne, pastelowe, realistyczne; liczne, piękne; zbiorowe portrety; portret kobiecy; trumienny
portret artysty, autora, cesarza, człowieka, dziadka, dziewczynki, kobiety, króla, matki, żony; dzieci, ludzi, mieszkańców, przodków, przyjaciół; Heleny Modrzejewskiej, Jana Pawła II, ks. prof. Tischnera
portrety i akty, portrety i autoportrety, portrety i fotografie, portrety i pejzaże; kwiaty i portrety
zamówienie na portrety
banknoty, plakaty, pocztówka, sztandar, znaczek pocztowy z portretem
portrety powstają, wiszą gdzieś
malować, rysować, tworzyć portrety
przedstawiać na portrecie

Cytaty

Kiedy artysta portretuje się sam osobiście wówczas mówimy o autoportrecie, kiedy stara się oddać wiernie podobieństwo swego modela będziemy taki portret nazywać realistycznym, kiedy zaś starać się będzie oddać także cechy jego charakteru i osobowości portret nazwiemy psychologicznym.

źródło: NKJP: Andrzej Warzecha: Ludzkie postaci, Dziennik Polski - Dom, 2001-01-03

Szkła rozpraszające dla krótkowidzów stworzono w XVI wieku, a po raz pierwszy uwiecznił je Rafael na portrecie Leona X z 1517 roku.

źródło: NKJP: Kamila Antkowska: Patrzeć na świat w różowych okularach, 2001

Wnętrze zdobią secesyjne meble i portrety Heleny Modrzejewskiej, która tu mieszkała, Wandy Pollerowej, do której kiedyś należał hotel Pollera i obecnego właściciela mecenasa Zbigniewa Chojnackiego w mundurze komandora Zakonu Świętego Sylwestra.

źródło: NKJP: (RD): Przysmak `a la Korfu, Dziennik Polski - Pejzaż, 2000-09-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	portret	portrety
D.	portretu	portretów
C.	portretowi	portretom
B.	portret	portrety
N.	portretem	portretami
Ms.	portrecie	portretach
W.	portrecie	portrety

1.b sztuka

Definicja

sztuka robienia portretu - przedstawienia twarzy lub sylwetki człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

sztuka

Połączenia

historia; sztuka portretu
pasjonować się, zajmować się portretem

Cytaty

Powszechnie wiadomo, jak trudną sztuką jest portret, jak niełatwo tak wiernie odtworzyć czyjeś rysy, aby ukazać w nich to, co jest najbardziej charakterystyczne dla portretowanej osoby.

źródło: NKJP: Elżbieta Rogucka: Metafizyka podwórka, Akant, 2010-02

Im głębiej badamy historię portretu, tym wyraźniej widzimy, że każda epoka posiada swoich portrecistów i osiągnięcia.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Przez trzydzieści lat pracy artystycznej zdobył wiele nagród. [...] pasjonuje się portretem, pejzażem i architekturą, zajmuje się też grafiką komputerową.

źródło: NKJP: Indiańskie krajobrazy, Dziennik Polski - Podhale, 2003-09-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	portret	portrety
D.	portretu	portretów
C.	portretowi	portretom
B.	portret	portrety
N.	portretem	portretami
Ms.	portrecie	portretach
W.	portrecie	portrety

2. charakterystyka

Definicja

charakterystyka kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	charakterystyka
	hiperonimy:	opis

Połączenia

portret psychologiczny

Cytaty

Księga to fresk historyczny, w którym tekst i ilustracje, tworząc spójną całość, prezentują żywy, barwny i wierny portret Polski i Polaków - czytamy w notatce, zachęcającej do zapoznania się z księgą.

źródło: NKJP: (ALG): Dziennik Polski - Proszowice, 2002-03-29

Przyjęta została deklaracja programowa, która zakłada m. in. stworzenie portretu miasta, czyli monografii Oświęcimia.

źródło: NKJP: (BK): Portret miasta, Dziennik Polski - Oświęcim, 2002-03-26

[...] obecna „Elizabeth”, film historyczny i biograficzny, ale w formie nietypowej. To raczej portret psychologiczny bohaterki z okresu kształtowania się jej osobowości. Dopiero dorasta do osiągnięcia dojrzałości człowieka, dopiero krystalizuje się koncepcja władzy [...].

źródło: NKJP: „Elizabeth”, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-01-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	portret	portrety
D.	portretu	portretów
C.	portretowi	portretom
B.	portret	portrety
N.	portretem	portretami
Ms.	portrecie	portretach
W.	portrecie	portrety

Frazeologizmy

portret pamięciowy

Data ostatniej modyfikacji: 10.12.2013