UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczekać

Chronologizacja

1431, SStp

Pochodzenie

psł. *ščekati 'wydawać głos (o psie), szczekać'

1. o psie

Definicja

będąc psem, wydawać głośne i krótkie dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

pies, piesek; kundel; Burek szczeka
szczekać na obcych
szczekać głośno
przestać, zacząć; potrafić szczekać
rozlega, rozległo się szczekanie
szczekać i biegać, szczekać i gryźć, szczekać i miauczeć, szczekać i warczeć, szczekać i ujadać, szczekać i wyć

Cytaty

– Pies warczał i szczekał na każdego, kto chciał go wygonić – opowiada Agnieszka Nikiel. Lokatorzy wezwali więc na pomoc straż miejską.

źródło: NKJP: Agnieszka Osińska , Barbara Solarz: Strach przed kłami, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-16

Sąsiadka państwa Rygalików, Zofia Hetmańczyk, także dostała wezwanie na komisariat w sprawie szczekającego psa.

źródło: NKJP: Marcin Twaróg: Szczeka, Trybuna Śląska, 2001-10-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szczekam	szczekamy
2 os.	szczekasz	szczekacie
3 os.	szczeka	szczekają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałem +(e)m szczekał	szczekałam +(e)m szczekała	szczekałom +(e)m szczekało	szczekaliśmy +(e)śmy szczekali	szczekałyśmy +(e)śmy szczekały
2 os.	szczekałeś +(e)ś szczekał	szczekałaś +(e)ś szczekała	szczekałoś +(e)ś szczekało	szczekaliście +(e)ście szczekali	szczekałyście +(e)ście szczekały
3 os.	szczekał	szczekała	szczekało	szczekali	szczekały

bezosobnik: szczekano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szczekał będę szczekać	będę szczekała będę szczekać	będę szczekało będę szczekać	będziemy szczekali będziemy szczekać	będziemy szczekały będziemy szczekać
2 os.	będziesz szczekał będziesz szczekać	będziesz szczekała będziesz szczekać	będziesz szczekało będziesz szczekać	będziecie szczekali będziecie szczekać	będziecie szczekały będziecie szczekać
3 os.	będzie szczekał będzie szczekać	będzie szczekała będzie szczekać	będzie szczekało będzie szczekać	będą szczekali będą szczekać	będą szczekały będą szczekać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szczekajmy
2 os.	szczekaj	szczekajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałbym bym szczekał	szczekałabym bym szczekała	szczekałobym bym szczekało	szczekalibyśmy byśmy szczekali	szczekałybyśmy byśmy szczekały
2 os.	szczekałbyś byś szczekał	szczekałabyś byś szczekała	szczekałobyś byś szczekało	szczekalibyście byście szczekali	szczekałybyście byście szczekały
3 os.	szczekałby by szczekał	szczekałaby by szczekała	szczekałoby by szczekało	szczekaliby by szczekali	szczekałyby by szczekały

bezosobnik: szczekano by

bezokolicznik: szczekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szczekając

gerundium: szczekanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczekanie	szczekania
D.	szczekania	szczekań
C.	szczekaniu	szczekaniom
B.	szczekanie	szczekania
N.	szczekaniem	szczekaniami
Ms.	szczekaniu	szczekaniach
W.	szczekanie	szczekania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szczekający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczekający	szczekający	szczekający	szczekające	szczekająca
D.	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającej
C.	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającej
B.	szczekającego	szczekającego	szczekający	szczekające	szczekającą
N.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającą
Ms.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczekający	szczekający	szczekające	szczekające
D.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających
C.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym
B.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekające
N.	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi
Ms.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających

odpowiednik aspektowy: szczeknąć

Składnia

Rz_żywotny

szczekać

na KOGO/CO

2. o człowieku

Definicja

pejorat.

wypowiadać się o kimś krótko i agresywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Na razie Pomarańczowi świętują zwycięstwo nad Niebieskimi, ale przecież niebawem okaże się, że nie było żadnego zwycięstwa, że był remis, że trzeba będzie Niebieskich uwzględniać, tolerować, jak łeb podnoszą i na Pomarańczowych szczekać zaczynają.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Wpuszczenie w pomarańcze, Polityka, nr 2482

[...] siedź sobie w swoim pokoiku przed komputerem i szczekaj na forum. Ciekawe, czy taki Kozak byś był naprawdę.

źródło: NKJP: Czy Jest Ktoś z Kielc?, www.forumowisko.pl, 2006-07-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szczekam	szczekamy
2 os.	szczekasz	szczekacie
3 os.	szczeka	szczekają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałem +(e)m szczekał	szczekałam +(e)m szczekała	szczekałom +(e)m szczekało	szczekaliśmy +(e)śmy szczekali	szczekałyśmy +(e)śmy szczekały
2 os.	szczekałeś +(e)ś szczekał	szczekałaś +(e)ś szczekała	szczekałoś +(e)ś szczekało	szczekaliście +(e)ście szczekali	szczekałyście +(e)ście szczekały
3 os.	szczekał	szczekała	szczekało	szczekali	szczekały

bezosobnik: szczekano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szczekał będę szczekać	będę szczekała będę szczekać	będę szczekało będę szczekać	będziemy szczekali będziemy szczekać	będziemy szczekały będziemy szczekać
2 os.	będziesz szczekał będziesz szczekać	będziesz szczekała będziesz szczekać	będziesz szczekało będziesz szczekać	będziecie szczekali będziecie szczekać	będziecie szczekały będziecie szczekać
3 os.	będzie szczekał będzie szczekać	będzie szczekała będzie szczekać	będzie szczekało będzie szczekać	będą szczekali będą szczekać	będą szczekały będą szczekać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szczekajmy
2 os.	szczekaj	szczekajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałbym bym szczekał	szczekałabym bym szczekała	szczekałobym bym szczekało	szczekalibyśmy byśmy szczekali	szczekałybyśmy byśmy szczekały
2 os.	szczekałbyś byś szczekał	szczekałabyś byś szczekała	szczekałobyś byś szczekało	szczekalibyście byście szczekali	szczekałybyście byście szczekały
3 os.	szczekałby by szczekał	szczekałaby by szczekała	szczekałoby by szczekało	szczekaliby by szczekali	szczekałyby by szczekały

bezosobnik: szczekano by

bezokolicznik: szczekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szczekając

gerundium: szczekanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczekanie	szczekania
D.	szczekania	szczekań
C.	szczekaniu	szczekaniom
B.	szczekanie	szczekania
N.	szczekaniem	szczekaniami
Ms.	szczekaniu	szczekaniach
W.	szczekanie	szczekania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szczekający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczekający	szczekający	szczekający	szczekające	szczekająca
D.	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającej
C.	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającej
B.	szczekającego	szczekającego	szczekający	szczekające	szczekającą
N.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającą
Ms.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczekający	szczekający	szczekające	szczekające
D.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających
C.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym
B.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekające
N.	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi
Ms.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających

odpowiednik aspektowy: szczeknąć

Składnia

Rz_osobowy

szczekać

na KOGO/CO

3. obmawiać

Definicja

pejorat.

mówiąc nieprawdę, przedstawiać kogoś w złym świetle

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Sterczowie zabili mi brata! Zamordowali go! - Łżesz, psubracie - warknął Tristram Rachenau. - Nie szczekaj [...] na mych swaków.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

- A wroga propaganda? A radio Sabat Europa, które bez przerwy szczeka na rząd?

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szczekam	szczekamy
2 os.	szczekasz	szczekacie
3 os.	szczeka	szczekają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałem +(e)m szczekał	szczekałam +(e)m szczekała	szczekałom +(e)m szczekało	szczekaliśmy +(e)śmy szczekali	szczekałyśmy +(e)śmy szczekały
2 os.	szczekałeś +(e)ś szczekał	szczekałaś +(e)ś szczekała	szczekałoś +(e)ś szczekało	szczekaliście +(e)ście szczekali	szczekałyście +(e)ście szczekały
3 os.	szczekał	szczekała	szczekało	szczekali	szczekały

bezosobnik: szczekano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szczekał będę szczekać	będę szczekała będę szczekać	będę szczekało będę szczekać	będziemy szczekali będziemy szczekać	będziemy szczekały będziemy szczekać
2 os.	będziesz szczekał będziesz szczekać	będziesz szczekała będziesz szczekać	będziesz szczekało będziesz szczekać	będziecie szczekali będziecie szczekać	będziecie szczekały będziecie szczekać
3 os.	będzie szczekał będzie szczekać	będzie szczekała będzie szczekać	będzie szczekało będzie szczekać	będą szczekali będą szczekać	będą szczekały będą szczekać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szczekajmy
2 os.	szczekaj	szczekajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałbym bym szczekał	szczekałabym bym szczekała	szczekałobym bym szczekało	szczekalibyśmy byśmy szczekali	szczekałybyśmy byśmy szczekały
2 os.	szczekałbyś byś szczekał	szczekałabyś byś szczekała	szczekałobyś byś szczekało	szczekalibyście byście szczekali	szczekałybyście byście szczekały
3 os.	szczekałby by szczekał	szczekałaby by szczekała	szczekałoby by szczekało	szczekaliby by szczekali	szczekałyby by szczekały

bezosobnik: szczekano by

bezokolicznik: szczekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szczekając

gerundium: szczekanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczekanie	szczekania
D.	szczekania	szczekań
C.	szczekaniu	szczekaniom
B.	szczekanie	szczekania
N.	szczekaniem	szczekaniami
Ms.	szczekaniu	szczekaniach
W.	szczekanie	szczekania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szczekający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczekający	szczekający	szczekający	szczekające	szczekająca
D.	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającej
C.	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającej
B.	szczekającego	szczekającego	szczekający	szczekające	szczekającą
N.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającą
Ms.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczekający	szczekający	szczekające	szczekające
D.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających
C.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym
B.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekające
N.	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi
Ms.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających

Składnia

szczekać

na KOGO/CO

4. o broni

Definicja

wydawać podczas działania głośne i krótkie dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Wokół ronda jeździli rowerzyści, szczekała tuba. Jeszcze więcej ludzi zgromadziło się naprzeciw ronda pod naszym słynnym pomnikiem walk rewolucyjnych, gdzie w tym samym czasie na bębnach grali ludzie z „Grassty”.

źródło: NKJP: Obchody Dnia Ziemi, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1993-06-01

Czarny pop trzymał nad głową obraz i nie drgnął nawet, gdy sucho szczekając, strzelać zaczęły pistolety.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Błogosławiony wiek, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szczekam	szczekamy
2 os.	szczekasz	szczekacie
3 os.	szczeka	szczekają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałem +(e)m szczekał	szczekałam +(e)m szczekała	szczekałom +(e)m szczekało	szczekaliśmy +(e)śmy szczekali	szczekałyśmy +(e)śmy szczekały
2 os.	szczekałeś +(e)ś szczekał	szczekałaś +(e)ś szczekała	szczekałoś +(e)ś szczekało	szczekaliście +(e)ście szczekali	szczekałyście +(e)ście szczekały
3 os.	szczekał	szczekała	szczekało	szczekali	szczekały

bezosobnik: szczekano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szczekał będę szczekać	będę szczekała będę szczekać	będę szczekało będę szczekać	będziemy szczekali będziemy szczekać	będziemy szczekały będziemy szczekać
2 os.	będziesz szczekał będziesz szczekać	będziesz szczekała będziesz szczekać	będziesz szczekało będziesz szczekać	będziecie szczekali będziecie szczekać	będziecie szczekały będziecie szczekać
3 os.	będzie szczekał będzie szczekać	będzie szczekała będzie szczekać	będzie szczekało będzie szczekać	będą szczekali będą szczekać	będą szczekały będą szczekać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szczekajmy
2 os.	szczekaj	szczekajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szczekałbym bym szczekał	szczekałabym bym szczekała	szczekałobym bym szczekało	szczekalibyśmy byśmy szczekali	szczekałybyśmy byśmy szczekały
2 os.	szczekałbyś byś szczekał	szczekałabyś byś szczekała	szczekałobyś byś szczekało	szczekalibyście byście szczekali	szczekałybyście byście szczekały
3 os.	szczekałby by szczekał	szczekałaby by szczekała	szczekałoby by szczekało	szczekaliby by szczekali	szczekałyby by szczekały

bezosobnik: szczekano by

bezokolicznik: szczekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szczekając

gerundium: szczekanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczekanie	szczekania
D.	szczekania	szczekań
C.	szczekaniu	szczekaniom
B.	szczekanie	szczekania
N.	szczekaniem	szczekaniami
Ms.	szczekaniu	szczekaniach
W.	szczekanie	szczekania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szczekający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szczekający	szczekający	szczekający	szczekające	szczekająca
D.	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającego	szczekającej
C.	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającemu	szczekającej
B.	szczekającego	szczekającego	szczekający	szczekające	szczekającą
N.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającą
Ms.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szczekający	szczekający	szczekające	szczekające
D.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających
C.	szczekającym	szczekającym	szczekającym	szczekającym
B.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekające
N.	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi	szczekającymi
Ms.	szczekających	szczekających	szczekających	szczekających

odpowiednik aspektowy: szczeknąć

Frazeologizmy

psy dupami szczekają

Przysłowia

Psy szczekają, karawana idzie dalej

Data ostatniej modyfikacji: 18.09.2024