UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łódź

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łódź
łodzie
D. łodzi
łodzi
C. łodzi
łodziom
B. łódź
łodzie
N. łodzią
łodziami
Ms. łodzi
łodziach
W. łodzi
łodzie

Pochodzenie

psł. *oldьji 'mały statek wodny, czółno (zapewne w kształcie koryta) wydłubane z pnia drzewa, dłubanka'

Definicja

mały obiekt pływający o prostej konstrukcji i z odkrytym pokładem, przeznaczony do przewozu niewielkiej liczby osób lub towarów na niewielkie odległości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Połączenia

  • jednoosobowa; długa, duża, wielka; drewniana; dziurawa; flisacka, płaskodenna, ratunkowa, rybacka, wyścigowa łódź; łódź morska; motorowa, pontonowa, wiosłowa, żaglowa; desantowa, patrolowa; piracka; ratownicza, wycieczkowa, żeglarska
  • łodzie klasy O-700, optymist
  • łódź bez sternika, bez załogi
  • łódź z instruktorem, z przewoźnikiem, z turystami, z uchodźcami; z silnikiem
  • łódź na przystani, na rzece
  • łódź odbija od brzegu
  • łodzie i jachty, łodzie i kajaki, łodzie i kutry
  • pasażerowie, sternik, załoga; dziób, kadłub, żagiel; budowa, naprawa łodzi; flotylla, wyścig łodzi
  • podróż, przejażdżka, rejs, spacer, spływ, transport, wycieczka, wyprawa łodzią
  • jazda na łodziach
  • łódź cumuje, dopływa, płynie; kołysze się, przechyla się, wywraca się, tonie
  • ciągnąć, cumować, holować, odepchnąć, spychać, zatopić; budować, zbudować; opuścić łódź; obciążenie, zatopienie łodzi
  • dopłynąć, dotrzeć, kierować, odpłynąć/odpływać, płynąć/pływać, podpłynąć/podpływać, popłynąć/popływać, przepłynąć/przepływać, przeprawić, spłynąć/spływać, sterować, wypłynąć, wyruszyć łodzią
  • łowić z łodzi
  • panować nad łodzią
  • siedzieć w łodzi; krążyć w łodziach

Cytaty

W czwartek, gdy sztorm ucichł, do „Global Exide Challenger” podpłynęła ratunkowa łódź pontonowa „Zodiac” [...].

źródło: NKJP: Radosław Leniarski: Dwóch samotników uratowanych, trzeci nadal zaginiony w regatach Vendee Globe, Gazeta Wyborcza, 1997-01-10

Silnik odmówił posłuszeństwa i kuter zdryfował na północ. Łódź z załogą przejęła północnokoreańska straż graniczna, rybaków uwięziono, poddając intensywnym przesłuchaniom.

źródło: NKJP: Rafał Stefanicki: Gorzki smak wolności, 2005, prasa

Dużym atutem tej miejscowości jest port, w którym cumują łodzie i jachty bogatych gości.

źródło: NKJP: Laguny, skały i zamki, Dziennik Polski, 2000-09-18

Picasso pływał łodzią wiosłową, spacerował po lesie i łąkach. Zrywał zioła. Malował.

źródło: NKJP: S.Żagiel: Ulica Heleny i Szymona Syrkusów, Tygodnik Ciechanowski, 2002-05-26

Gdy łódź odbijała od brzegu, lewa burta uderzona przez falę znalazła się pod wodą.

źródło: NKJP: (BZ): Flisacy ukarani, 1997, prasa

Frazeologizmy

łódź podwodna
smocza łódź
smocze łodzie
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json