UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

połówka

Chronologizacja

XVI w., Bor
1806, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. połówka
połówki
D. połówki
połówek
C. połówce
połówkom
B. połówkę
połówki
N. połówką
połówkami
Ms. połówce
połówkach
W. połówko
połówki

Pochodzenie

Zob. pół I

1. arbuza

Definicja

każda z dwóch części czegoś, równych, prawie równych lub z jakichś względów traktowanych jako równe lub równoważne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  połowa, połowica

Połączenia

  • połówka arbuza, cytryny, jabłka, pomarańczy; kurczaka; muszli; kamienicy, willi; banknotu, etatu
  • przekroić coś na połówki
  • płacić, podzielić się po połówce

Cytaty

Brzoskwinie sparzyć wrzątkiem, podzielić na połówki, wyjąć pestki i obrać ze skórki.

źródło: NKJP: Maria Janicka: Brzoskwinia, Trybuna Śląska, 2001-08-31

Zmiksuj po połówce awokado i banana.

źródło: NKJP: (MAW): Zrób sobie maseczkę!, Trybuna Śląska, 2003-07-19

W domu lub na działce możemy podać lody dekoracyjnie w połówkach łupin owoców cytrusowych, wydrążonych melonach czy ananasach.

źródło: Maria Janicka: Lody dla ochłody, Trybuna Śląska, 2002-07-19

Miał, statystycznie biorąc, całą połówkę pokoju. Ja, kiedy to wszystko się skończy, nie będę miał ani kawałka.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008

2. czyjaś

Definicja

osoba kochana, z którą odczuwa się jedność i którą uważa się za przeznaczoną sobie

Noty o użyciu

Używane też w postaci pełnej: druga połówka.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  połowa

Połączenia

  • druga połówka
  • mieć, znaleźć (drugą, swoją) połówkę

Cytaty

Niekiedy częściej niż często zdarza nam się robić coś na przekór. [...] I chociaż naszym drugim połówkom to też się zdarza, to jednak chyba taka nasza babska przypadłość. Bo tak!

źródło: NKJP: Beata Szozda: Alfa Romeo to dama, Gazeta Poznańska, 2005-12-08

Rozmawialiśmy o wszystkim, rozumieliśmy się w pół słowa. Wiedziałam już, że to moja połówka.

źródło: NKJP: Marta Kuźmik: Są wśród nas, Głos Siemiatycz, 2008-12-16

3.a butelka

Definicja

pot. 
półlitrowa butelka alkoholu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Połączenia

  • połówka wódki, spirytusu
  • brać, kupić/kupować; postawić, przynieść, stawiać połówkę

Cytaty

- Heniek, skocz do delikatesów, kup połówkę.
A kiedy Heniek przynosi flaszkę, Leszek S. nalewa mu pełną literatkę: - No, kochasiu, teraz wypij.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Cyjanek nasz powszedni, Gazeta Wyborcza, 1994-04-15

Umowa jest następująca: jest nas siedmiu, więc każdy bierze po połówce, a na zagrychę składają się wszyscy. Jak się ma mocną głowę i niezłą zaprawę w piciu, cóż to jest pięć setek?

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Jaki masz plan na zalanie? - sama wódeczka czy pół na pół ze spirytem ? Ja się trochę w tym roku łamię bo u mnie w UK połówka spirytusu około 35 funta kosztuje

źródło: Internet: winyl.net

3.b zawartość

Definicja

pól litra wódki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Połączenia

  • wypić polówkę

Cytaty

Wlał w siebie najpierw połówkę wódki, a potem trzy browary. Jest kompletnie pijany.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Frazeologizmy

druga połowa
druga połówka
lepsza połowa
lepsza połówka
Data ostatniej modyfikacji: 19.07.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj