UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bezczynny

Chronologizacja

1 połowa XIX w., SL

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. bezczynny
bezczynny
bezczynny
bezczynne
bezczynna
D. bezczynnego
bezczynnego
bezczynnego
bezczynnego
bezczynnej
C. bezczynnemu
bezczynnemu
bezczynnemu
bezczynnemu
bezczynnej
B. bezczynnego
bezczynnego
bezczynny
bezczynne
bezczynną
N. bezczynnym
bezczynnym
bezczynnym
bezczynnym
bezczynną
Ms. bezczynnym
bezczynnym
bezczynnym
bezczynnym
bezczynnej
W. bezczynny
bezczynny
bezczynny
bezczynne
bezczynna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. bezczynni
bezczynni
bezczynne
bezczynne
D. bezczynnych
bezczynnych
bezczynnych
bezczynnych
C. bezczynnym
bezczynnym
bezczynnym
bezczynnym
B. bezczynnych
bezczynnych
bezczynnych
bezczynne
N. bezczynnymi
bezczynnymi
bezczynnymi
bezczynnymi
Ms. bezczynnych
bezczynnych
bezczynnych
bezczynnych
W. bezczynni
bezczynni
bezczynne
bezczynne

Pochodzenie

Zob. bez II i czynić

1.a człowiek

Definicja

taki, który nie podejmuje działań, jakich można by było od niego w danej sytuacji oczekiwać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bierny
antonimy:  aktywny, czynny

Połączenia

  • bezczynny człowiek
  • być, pozostawać bezczynnym

Cytaty

Widok, który uderza najbardziej, kiedy podróżuje się po Afryce, Azji czy Ameryce Łacińskiej to miliony, dziesiątki milionów ludzi bezczynnych. Albo takich, którzy coś robią, ale ta ich praca, nawet konieczna, jest dreptaniem w miejscu, niczym nie owocuje, nie poprawia ich życia.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

Pracownicy urzędu nie pozostają bezczynni wobec małej liczby spływających do nich propozycji pracy. - Docieramy do wszystkich przedsiębiorstw, firm i instytucji w poszukiwaniu wolnych miejsc dla bezrobotnych - wyjaśnia kierownik urzędu w Lesznie.

źródło: NKJP: Dagmara Derwich: Tak wielu bezrobotnych jeszcze nie było, Gazeta Poznańska, 2002-03-02

Nie potrafię być bezczynna: działam w wolontariacie oraz w Stowarzyszeniu Kobiet Ziemi Łęczyckiej. Póki coś robię – czuję się potrzebna.

źródło: NKJP: (js): Chcą e-mailować z wnuczętami, Dziennik Łódzki, 2006-12-12

Nie chciała być [...] bezczynną emerytką, dlatego utworzyła stowarzyszenie. Przez rok udało się Marii [...] zorganizować aż osiem wycieczek dla osób, które należą do stowarzyszenia.

źródło: NKJP: (mbr): Kobieca rocznica, Dziennik Łódzki, 2004-12-27

1.b oczekiwanie

Definicja

świadczący o tym, że ktoś w danej sytuacji nie podejmuje działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bierny
antonimy:  aktywny, czynny

Połączenia

  • bezczynny czas, dzień; bezczynne czekanie, leżenie, siedzenie, oczekiwanie
  • być, pozostawać bezczynnym

Cytaty

Nie było dawcy, ale też wątpliwe, by tak poważna operacja udała się w przypadku tak małego i słabego dziecka. Miałam więc wybór: kolejny zabieg lub bezczynne czekanie. Czekanie, że może będzie dobrze, albo że nie będzie. Znów podpisałam zgodę na operację.

źródło: NKJP: Grzegorz Boczar: Za miesiąc znów przykucnie przy grobie synka i będzie w myślach rozmawiać z Kubusiem, Gazeta Pomorska, 2009-12-22

Karciane spotkania są lepsze niż bezczynne siedzenie w domu przed telewizorem.

źródło: NKJP: Alicja Zielińska: Zasiedli do skata, Dziennik Bałtycki, 2005-01-31

Nie lubię bezczynnego wylegiwania się w słońcu, nie przepadam za opalaniem.

źródło: NKJP: Rozmawiał Jerzy Buze: Na mecze nie robię sobie makijażu, Mazowieckie To i Owo, 2009-01-02

W czasie bezczynnych dni bardzo przytył, niechlujna broda zasłaniała mu twarz, a niestrzyżone włosy opadały na czoło, więc mógł się nie obawiać, że ktoś go rozpozna.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

2. urządzenie

Definicja

taki, który gotowy jest do działania lub używania, ale w danym momencie nie jest wykorzystywany

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • pozostać, pozostawać bezczynny

Cytaty

Amerykańskie rakiety pozostały bezczynne w swych silosach. Zgodnie z kalkulacjami kierownictwa Sowietów Biały Dom nie zaryzykował wymiany ciosów i atomowej zagłady.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003-06

Wygaszacz może być uruchamiany automatycznie, gdy komputer pozostaje bezczynny przez określony czas.

źródło: NKJP: Aleksandra Tomaszewska-Adamarek: Windows XP PL. Ilustrowany przewodnik, 2005

Aby zaoszczędzić trochę [...] energii, warto skorzystać z możliwości tymczasowego wyłączenia twardego dysku, jeżeli tylko jest on bezczynny przez jakiś określony czas.

źródło: NKJP: Dariusz Hałas: Oprogramowanie pod kontrolą, Enter nr 1, 2001

Data ostatniej modyfikacji: 30.03.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json