UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kąt

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *kǫtъ

1. pokoju

Definicja

przestrzeń pomiędzy dwoma stykającymi się ścianami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Połączenia

  • zakurzony kąt
  • kąt izby, korytarza, kuchni, podwórka, podwórza, pokoju, sali, salonu, stajni
  • siedzieć/usiąść, stać w kącie

Cytaty

Jedynie w kącie pokoju leżała nietknięta singlowa płytka Red Hot Peppers Jelly'ego Roli Mortona. Rej podniósł ją i zamachnąwszy ręką, rzucił z całą siłą na przeciwległą ścianę.

źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006

Joanna Radziewicz należała do ludzi, którzy śniadanie uważali za czynność intymną i nie lubili jej dzielić z nieznajomymi. Dlatego zwykle siadała w kącie, najlepiej przy podwójnym stoliku.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kąt
kąty
D. kąta
kątów
C. kątowi
kątom
B. kąt
kąty
N. kątem
kątami
Ms. kącie
kątach
W. kącie
kąty

Składnia

bez ograniczeń + kąt +
CZEGO

2. trójkąta

Definicja

część płaszczyzny ograniczona dwoma półprostymi, które wychodzą z jednego punktu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • kąt trójkąta
  • ramię, wierzchołek kąta; cosinus, sinus, tangens... kąta
  • wyznaczać kąt

Cytaty

Mamy więc do czynienia z trójkątem prostokątnym. Aby rozwiązać ten trójkąt, wystarczy nam pomierzyć drugi kąt trójkąta, pomiędzy liniami łączącymi nasz punkt obserwacji z księżycem oraz słońcem. I tutaj zaskoczenie, ten kąt jest bliski kątowi prostemu.

źródło: NKJP: Eugeniusz Bobula: Istnienie i poznanie, 2001

Narysuj dowolnie ułożony odcinek linii. Załóż, że będzie on pierwszym ramieniem kąta. Utwórz drugie ramię kąta, którego oś symetrii jest pozioma.

źródło: NKJP: Dariusz Frenki: IntelliCAD. Ćwiczenia praktyczne, 2001

W wierzchołku kąta, którego ramiona tworzyły dwa rzędy domów, usadowiło się zachodzące nad ulicą Żytnią słońce i zapaliło płaskie reflektory na blaszanych dachach Nowolipia.

źródło: NKJP: Teofil Konar: Walizka Pana Liwy, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kąt
kąty
D. kąta
kątów
C. kątowi
kątom
B. kąt
kąty
N. kątem
kątami
Ms. kącie
kątach
W. kącie
kąty

3. własny

Definicja

miejsce, w którym się mieszka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka

Połączenia

  • swój, własny; bezpieczny; sublokatorski kąt
  • mieć (swój, własny) kąt

Cytaty

To była jej obsesja: ilekroć znalazła się w jakimś dużym pomieszczeniu, tylekroć kroiła je w myślach. Nawet domorosły psycholog powiedziałby, że to efekt dorastania w ciasnocie i bez własnego kąta.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Boro już kilka miesięcy wynajmował to małe studio malarskie nad giełdą rybną. W środku cuchnęło rybami, terpentyną i farbami olejnymi, ale on był szczęśliwy. Nareszcie miał własny kąt, nareszcie mógł przewieźć od Szymona swoje graty, malować [...].

źródło: NKJP: Hubert Klimko Dobrzaniecki: Kołysanka dla wisielca, 2007

Tu właśnie miała na dożywocie swój kąt poetka Anna Achmatowa. Mieszkała z córką i wnuczką, a potem, kiedy jej towarzystwo stało się nawet dla najbliższych politycznym obciążeniem - sama, choć nigdy samotna.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kąt
kąty
D. kąta
kątów
C. kątowi
kątom
B. kąt
kąty
N. kątem
kątami
Ms. kącie
kątach
W. kącie
kąty

4. zaciszny

Definicja

miejsce spokojne i rzadko odwiedzane

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • cichy, spokojny, zaciszny; zapomniany, zapuszczony; najdalszy, odległy kąt

Cytaty

Kto, jakim prawem na bródzieńskim cmentarzu, w jego zapuszczonym kącie, wystawił takiego wysokiego na piętro bałwana samemu Bogu jedynemu.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Trudno było uwierzyć, że ten zaciszny kąt, prawie jak na wsi, znajduje się parę kroków od najgwarniejszego centrum Toronto: skrzyżowania ulicy Bloor z Bay Street.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

Co robił pomiędzy nimi mój miły? Po co wtrącał się w tę jarmarczną awanturę, tam, w zapomnianym kącie wszechświata, mój brat przedwieczny?

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kąt
kąty
D. kąta
kątów
C. kątowi
kątom
B. kąt
kąty
N. kątem
kątami
Ms. kącie
kątach
W. kącie
kąty

Frazeologizmy

coś idzie w kąt
coś poszło w kąt
coś wyłazi z każdego kąta
cztery kąty
dwusieczna kąta
kąt bryłowy
kąt dodatni
kąt odbicia
kąt ostry
kąt padania
kąt pełny
kąt półpełny
kąt prosty
kąt rozwarty
kąt ujemny
kąt wklęsły
kąt wypukły
kątem oka
ktoś mieszka kątem
ktoś postawił do kąta kogoś
ktoś postawił w kącie kogoś
ktoś wysłał do kąta kogoś
ktoś rozstawia po kątach kogoś
ktoś rozstawił po kątach kogoś
ktoś porozstawiał po kątach kogoś
ktoś rzuca coś w kąt
ktoś ciska coś w kąt
ktoś rzucił coś w kąt
ktoś cisnął coś w kąt
ktoś siedzi w kącie
ktoś stawia do kąta kogoś
ktoś stawia w kącie kogoś
ktoś wysyła do kąta kogoś
ktoś stawia do kąta kogoś
ktoś stawia w kącie kogoś
ktoś wysyła do kąta kogoś
ktoś wyciera cudze kąty
ktoś wyciera obce kąty
ktoś zamieszkał kątem
po kątach
pod kątem
stare kąty
wszystkie kąty
każdy kąt
z kąta w kąt

Przysłowia

Siedź w kącie, (a) znajdą cię
Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json