UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żwawy

Chronologizacja

XVI w., Bor

Pochodzenie

psł. (dial.) *žьvavъ

W przypuszczalnym związku z psł. *žiti, *živǫ (zob. żyć), chociaż nie do końca jasny jest iloczas rdzennego *ь < *ĭ. Z kolei poświadczone na części obszaru zach.słow. znaczenie 'żujący, palący' sugeruje związek z psł. *žьvati, *žujǫ (por. żuć)

1. człowiek

Definicja

książk. 
taki, który jest energiczny i zdolny do szybkiego poruszania się oraz reagowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  żartki
antonimy:  ospały

Połączenia

  • żwawy mężczyzna, staruszek; żwawa kobieta, staruszka

Cytaty

– Zaraz prosimy na obiad – córka Ryklewskiego, szczupła, żwawa kobieta w czarnej sukience, posłała mu przepraszający uśmiech.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

My zanurzeni w talerzach, nikt nie patrzy na drzwi, a wszyscy po niej widzą, że on przyszedł. Od razu żwawa, uśmiechnięta. Jakby życie w nią wstąpiło. Warkocz rozhuśtany. Oczy rzucają błyski, kolory. Niemal tańczy między stolikami.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski tytuł Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Mąż miał sportowe auto, ale ja wolałam wolant zaprzężony w żwawego kuca.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego

We wnętrzu świątyni był już zakrystian - żwawy staruszek o rumianej, wiecznie uśmiechniętej twarzy. Krzątał się, zapalając świece na ołtarzu św. Michała.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. żwawy
żwawy
żwawy
żwawe
żwawa
D. żwawego
żwawego
żwawego
żwawego
żwawej
C. żwawemu
żwawemu
żwawemu
żwawemu
żwawej
B. żwawego
żwawego
żwawy
żwawe
żwawą
N. żwawym
żwawym
żwawym
żwawym
żwawą
Ms. żwawym
żwawym
żwawym
żwawym
żwawej
W. żwawy
żwawy
żwawy
żwawe
żwawa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. żwawi
żwawi
żwawe
żwawe
D. żwawych
żwawych
żwawych
żwawych
C. żwawym
żwawym
żwawym
żwawym
B. żwawych
żwawych
żwawych
żwawe
N. żwawymi
żwawymi
żwawymi
żwawymi
Ms. żwawych
żwawych
żwawych
żwawych
W. żwawi
żwawi
żwawe
żwawe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. żwawszy
żwawszy
żwawszy
żwawsze
żwawsza
D. żwawszego
żwawszego
żwawszego
żwawszego
żwawszej
C. żwawszemu
żwawszemu
żwawszemu
żwawszemu
żwawszej
B. żwawszego
żwawszego
żwawszy
żwawsze
żwawszą
N. żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszą
Ms. żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszej
W. żwawszy
żwawszy
żwawszy
żwawsze
żwawsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. żwawsi
żwawsi
żwawsze
żwawsze
D. żwawszych
żwawszych
żwawszych
żwawszych
C. żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszym
B. żwawszych
żwawszych
żwawszych
żwawsze
N. żwawszymi
żwawszymi
żwawszymi
żwawszymi
Ms. żwawszych
żwawszych
żwawszych
żwawszych
W. żwawsi
żwawsi
żwawsze
żwawsze

2. taniec

Definicja

książk. 
taki, który cechuje szybkość i energia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  żartki

Połączenia

  • żwawy krok; taniec; głos; rytm; kawałek, utwór; żwawa melodia; żwawe tempo; żwawe ruchy

Cytaty

Mick otworzył oczy i spojrzał na zegarek. Zaspał prawie piętnaście minut. Wstał i żwawym krokiem ruszył do łazienki.

źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999

The Flying Pickets to jeden z najoryginalniejszych zespołów, jakim udało się dostać się na szczyty list przebojów. Jego patent polega na tym, że grupa znakomitych zawodowych śpiewaków a cappella wykonuje w ten sposób żwawe, przebojowe utwory.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński, Paweł Franczak, Piotr ‘Pi’ Gołębiewski, Marcin Piwnik: Najdziwniejsze płyty świata, Esensja, 2007-10

- Podaj mi mój kuferek, kochanku - powiedział, gdy odzyskał głos, a ten głos był już silniejszy, żwawszy.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. żwawy
żwawy
żwawy
żwawe
żwawa
D. żwawego
żwawego
żwawego
żwawego
żwawej
C. żwawemu
żwawemu
żwawemu
żwawemu
żwawej
B. żwawego
żwawego
żwawy
żwawe
żwawą
N. żwawym
żwawym
żwawym
żwawym
żwawą
Ms. żwawym
żwawym
żwawym
żwawym
żwawej
W. żwawy
żwawy
żwawy
żwawe
żwawa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. żwawi
żwawi
żwawe
żwawe
D. żwawych
żwawych
żwawych
żwawych
C. żwawym
żwawym
żwawym
żwawym
B. żwawych
żwawych
żwawych
żwawe
N. żwawymi
żwawymi
żwawymi
żwawymi
Ms. żwawych
żwawych
żwawych
żwawych
W. żwawi
żwawi
żwawe
żwawe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. żwawszy
żwawszy
żwawszy
żwawsze
żwawsza
D. żwawszego
żwawszego
żwawszego
żwawszego
żwawszej
C. żwawszemu
żwawszemu
żwawszemu
żwawszemu
żwawszej
B. żwawszego
żwawszego
żwawszy
żwawsze
żwawszą
N. żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszą
Ms. żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszej
W. żwawszy
żwawszy
żwawszy
żwawsze
żwawsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. żwawsi
żwawsi
żwawsze
żwawsze
D. żwawszych
żwawszych
żwawszych
żwawszych
C. żwawszym
żwawszym
żwawszym
żwawszym
B. żwawszych
żwawszych
żwawszych
żwawsze
N. żwawszymi
żwawszymi
żwawszymi
żwawszymi
Ms. żwawszych
żwawszych
żwawszych
żwawszych
W. żwawsi
żwawsi
żwawsze
żwawsze
Data ostatniej modyfikacji: 02.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json