Chronologizacja
Pochodzenie
psł. (dial.) *žьvavъ
W przypuszczalnym związku z psł. *žiti, *živǫ (zob. żyć), chociaż nie do końca jasny jest iloczas rdzennego *ь < *ĭ. Z kolei poświadczone na części obszaru zach.słow. znaczenie 'żujący, palący' sugeruje związek z psł. *žьvati, *žujǫ (por. żuć)
1. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Połączenia
- żwawy mężczyzna, staruszek; żwawa kobieta, staruszka
Cytaty
|
– Zaraz prosimy na obiad – córka Ryklewskiego, szczupła, żwawa kobieta w czarnej sukience, posłała mu przepraszający uśmiech. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004 |
|
|
My zanurzeni w talerzach, nikt nie patrzy na drzwi, a wszyscy po niej widzą, że on przyszedł. Od razu żwawa, uśmiechnięta. Jakby życie w nią wstąpiło. Warkocz rozhuśtany. Oczy rzucają błyski, kolory. Niemal tańczy między stolikami. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski tytuł Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
Mąż miał sportowe auto, ale ja wolałam wolant zaprzężony w żwawego kuca. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego |
|
|
We wnętrzu świątyni był już zakrystian - żwawy staruszek o rumianej, wiecznie uśmiechniętej twarzy. Krzątał się, zapalając świece na ołtarzu św. Michała. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | żwawy |
żwawy |
żwawy |
żwawe |
żwawa |
| D. | żwawego |
żwawego |
żwawego |
żwawego |
żwawej |
| C. | żwawemu |
żwawemu |
żwawemu |
żwawemu |
żwawej |
| B. | żwawego |
żwawego |
żwawy |
żwawe |
żwawą |
| N. | żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawą |
| Ms. | żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawej |
| W. | żwawy |
żwawy |
żwawy |
żwawe |
żwawa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | żwawi |
żwawi |
żwawe |
żwawe |
| D. | żwawych |
żwawych |
żwawych |
żwawych |
| C. | żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawym |
| B. | żwawych |
żwawych |
żwawych |
żwawe |
| N. | żwawymi |
żwawymi |
żwawymi |
żwawymi |
| Ms. | żwawych |
żwawych |
żwawych |
żwawych |
| W. | żwawi |
żwawi |
żwawe |
żwawe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | żwawszy |
żwawszy |
żwawszy |
żwawsze |
żwawsza |
| D. | żwawszego |
żwawszego |
żwawszego |
żwawszego |
żwawszej |
| C. | żwawszemu |
żwawszemu |
żwawszemu |
żwawszemu |
żwawszej |
| B. | żwawszego |
żwawszego |
żwawszy |
żwawsze |
żwawszą |
| N. | żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszą |
| Ms. | żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszej |
| W. | żwawszy |
żwawszy |
żwawszy |
żwawsze |
żwawsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | żwawsi |
żwawsi |
żwawsze |
żwawsze |
| D. | żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
| C. | żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
| B. | żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
żwawsze |
| N. | żwawszymi |
żwawszymi |
żwawszymi |
żwawszymi |
| Ms. | żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
| W. | żwawsi |
żwawsi |
żwawsze |
żwawsze |
2. taniec
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | żartki |
Połączenia
- żwawy krok; taniec; głos; rytm; kawałek, utwór; żwawa melodia; żwawe tempo; żwawe ruchy
Cytaty
|
Mick otworzył oczy i spojrzał na zegarek. Zaspał prawie piętnaście minut. Wstał i żwawym krokiem ruszył do łazienki. źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999 |
|
|
The Flying Pickets to jeden z najoryginalniejszych zespołów, jakim udało się dostać się na szczyty list przebojów. Jego patent polega na tym, że grupa znakomitych zawodowych śpiewaków a cappella wykonuje w ten sposób żwawe, przebojowe utwory. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński, Paweł Franczak, Piotr ‘Pi’ Gołębiewski, Marcin Piwnik: Najdziwniejsze płyty świata, Esensja, 2007-10 |
|
|
- Podaj mi mój kuferek, kochanku - powiedział, gdy odzyskał głos, a ten głos był już silniejszy, żwawszy. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | żwawy |
żwawy |
żwawy |
żwawe |
żwawa |
| D. | żwawego |
żwawego |
żwawego |
żwawego |
żwawej |
| C. | żwawemu |
żwawemu |
żwawemu |
żwawemu |
żwawej |
| B. | żwawego |
żwawego |
żwawy |
żwawe |
żwawą |
| N. | żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawą |
| Ms. | żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawej |
| W. | żwawy |
żwawy |
żwawy |
żwawe |
żwawa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | żwawi |
żwawi |
żwawe |
żwawe |
| D. | żwawych |
żwawych |
żwawych |
żwawych |
| C. | żwawym |
żwawym |
żwawym |
żwawym |
| B. | żwawych |
żwawych |
żwawych |
żwawe |
| N. | żwawymi |
żwawymi |
żwawymi |
żwawymi |
| Ms. | żwawych |
żwawych |
żwawych |
żwawych |
| W. | żwawi |
żwawi |
żwawe |
żwawe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | żwawszy |
żwawszy |
żwawszy |
żwawsze |
żwawsza |
| D. | żwawszego |
żwawszego |
żwawszego |
żwawszego |
żwawszej |
| C. | żwawszemu |
żwawszemu |
żwawszemu |
żwawszemu |
żwawszej |
| B. | żwawszego |
żwawszego |
żwawszy |
żwawsze |
żwawszą |
| N. | żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszą |
| Ms. | żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszej |
| W. | żwawszy |
żwawszy |
żwawszy |
żwawsze |
żwawsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | żwawsi |
żwawsi |
żwawsze |
żwawsze |
| D. | żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
| C. | żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
żwawszym |
| B. | żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
żwawsze |
| N. | żwawszymi |
żwawszymi |
żwawszymi |
żwawszymi |
| Ms. | żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
żwawszych |
| W. | żwawsi |
żwawsi |
żwawsze |
żwawsze |