Chronologizacja
Pochodzenie
Czasownik z przedrostkiem o(b)- od psł. *sloniti 'pochylać coś, opierać coś na czymś, pokrywać czymś, osłaniać'
1.a ogrodzenie plac
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- osłonić przed wzrokiem
Cytaty
|
Ogródek jest położony na uboczu i osłonięty przed wzrokiem ciekawskich. źródło: NKJP: AK: Z powiatu Koło, Gazeta Poznańska, 2001-07-24 |
|
|
Jakiś kierowca osłonięty otwartymi drzwiami [...] golił się, korzystając z samochodowego lusterka. źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osłonię |
osłonimy |
|||
| 2 os. |
osłonisz |
osłonicie |
|||
| 3 os. |
osłoni |
osłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłem +(e)m osłonił |
osłoniłam +(e)m osłoniła |
osłoniłom +(e)m osłoniło |
osłoniliśmy +(e)śmy osłonili |
osłoniłyśmy +(e)śmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłeś +(e)ś osłonił |
osłoniłaś +(e)ś osłoniła |
osłoniłoś +(e)ś osłoniło |
osłoniliście +(e)ście osłonili |
osłoniłyście +(e)ście osłoniły |
| 3 os. |
osłonił |
osłoniła |
osłoniło |
osłonili |
osłoniły |
bezosobnik: osłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osłońmy |
|
| 2 os. |
osłoń |
osłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłbym bym osłonił |
osłoniłabym bym osłoniła |
osłoniłobym bym osłoniło |
osłonilibyśmy byśmy osłonili |
osłoniłybyśmy byśmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłbyś byś osłonił |
osłoniłabyś byś osłoniła |
osłoniłobyś byś osłoniło |
osłonilibyście byście osłonili |
osłoniłybyście byście osłoniły |
| 3 os. |
osłoniłby by osłonił |
osłoniłaby by osłoniła |
osłoniłoby by osłoniło |
osłoniliby by osłonili |
osłoniłyby by osłoniły |
bezosobnik: osłonięto by
bezokolicznik: osłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osłoniwszy
gerundium: osłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osłonięcie |
osłonięcia |
| D. | osłonięcia |
osłonięć |
| C. | osłonięciu |
osłonięciom |
| B. | osłonięcie |
osłonięcia |
| N. | osłonięciem |
osłonięciami |
| Ms. | osłonięciu |
osłonięciach |
| W. | osłonięcie |
osłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osłonięty |
osłonięty |
osłonięty |
osłonięte |
osłonięta |
| D. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętej |
| C. | osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętej |
| B. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłonięty |
osłonięte |
osłoniętą |
| N. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętą |
| Ms. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osłonięci |
osłonięci |
osłonięte |
osłonięte |
| D. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
| C. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
| B. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłonięte |
| N. | osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
| Ms. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
odpowiednik aspektowy: osłaniać
Inne uwagi
Zwykle imb
Składnia
| Rznieżywotny | + | osłonić | + |
KOGO/CO +
(przed CZYM)
|
1.b park murem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- osłonić przed wzrokiem
Cytaty
|
Kiedy mu się przyglądali, osłonił kieliszkiem kolejne ziewnięcie. źródło: NKJP: Siły Rynku, Esensja, 2006, nr 1 |
|
|
Podał mi blankiet z zielonkawym drukiem. Ten z teczką odsunął się, czyniąc mi miejsce na parapecie, ale jednocześnie osłonił zazdrośnie ramieniem swój kupon. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wniebowstąpienie, 2006 |
|
|
Na dworcu, najpierw szukamy „toalety” dla Marianne. Jest to dziura w betonie, nad którą krążą stada much. Trzymamy z Yvette parę desek, które udają drzwi, aby ją osłonić. źródło: NKJP: Joanna Krzciuk: Praskie impresje, Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osłonię |
osłonimy |
|||
| 2 os. |
osłonisz |
osłonicie |
|||
| 3 os. |
osłoni |
osłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłem +(e)m osłonił |
osłoniłam +(e)m osłoniła |
osłoniłom +(e)m osłoniło |
osłoniliśmy +(e)śmy osłonili |
osłoniłyśmy +(e)śmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłeś +(e)ś osłonił |
osłoniłaś +(e)ś osłoniła |
osłoniłoś +(e)ś osłoniło |
osłoniliście +(e)ście osłonili |
osłoniłyście +(e)ście osłoniły |
| 3 os. |
osłonił |
osłoniła |
osłoniło |
osłonili |
osłoniły |
bezosobnik: osłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osłońmy |
|
| 2 os. |
osłoń |
osłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłbym bym osłonił |
osłoniłabym bym osłoniła |
osłoniłobym bym osłoniło |
osłonilibyśmy byśmy osłonili |
osłoniłybyśmy byśmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłbyś byś osłonił |
osłoniłabyś byś osłoniła |
osłoniłobyś byś osłoniło |
osłonilibyście byście osłonili |
osłoniłybyście byście osłoniły |
| 3 os. |
osłoniłby by osłonił |
osłoniłaby by osłoniła |
osłoniłoby by osłoniło |
osłoniliby by osłonili |
osłoniłyby by osłoniły |
bezosobnik: osłonięto by
bezokolicznik: osłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osłoniwszy
gerundium: osłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osłonięcie |
osłonięcia |
| D. | osłonięcia |
osłonięć |
| C. | osłonięciu |
osłonięciom |
| B. | osłonięcie |
osłonięcia |
| N. | osłonięciem |
osłonięciami |
| Ms. | osłonięciu |
osłonięciach |
| W. | osłonięcie |
osłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osłonięty |
osłonięty |
osłonięty |
osłonięte |
osłonięta |
| D. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętej |
| C. | osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętej |
| B. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłonięty |
osłonięte |
osłoniętą |
| N. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętą |
| Ms. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osłonięci |
osłonięci |
osłonięte |
osłonięte |
| D. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
| C. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
| B. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłonięte |
| N. | osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
| Ms. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
odpowiednik aspektowy: osłaniać
Składnia
| Rzosobowy | + | osłonić | + |
KOGO/CO +
(przed CZYM) +
(CZYM)
|
2.a kask głowę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- osłonić od deszczu, od wiatru
- osłonić przed hałasem, przed deszczem, przed mrozem, przed promieniowaniem, przed wiatrem
Cytaty
|
Wczoraj przy ul. Kochanowskiego rozpoczęto budowę ekranów dźwiękochłonnych. Mają one osłonić przed hałasem ulicznym część domów, które znajdują się poniżej poziomu jezdni. źródło: NKJP: (DW): Cicha ulica, Gazeta Wrocławska, 2003-11-04 |
|
|
[...] liść osłonił Jonasza przed słońcem. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971 |
|
|
[...] najkorzystniejsze warunki do przetrwania zimy mają rośliny rosnące w miejscach zacienionych i osłoniętych od wiatru. źródło: NKJP: Olawia Woźnicka: Zimowe zagrożenia, Dziennik Polski, 2005-02-02 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osłonię |
osłonimy |
|||
| 2 os. |
osłonisz |
osłonicie |
|||
| 3 os. |
osłoni |
osłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłem +(e)m osłonił |
osłoniłam +(e)m osłoniła |
osłoniłom +(e)m osłoniło |
osłoniliśmy +(e)śmy osłonili |
osłoniłyśmy +(e)śmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłeś +(e)ś osłonił |
osłoniłaś +(e)ś osłoniła |
osłoniłoś +(e)ś osłoniło |
osłoniliście +(e)ście osłonili |
osłoniłyście +(e)ście osłoniły |
| 3 os. |
osłonił |
osłoniła |
osłoniło |
osłonili |
osłoniły |
bezosobnik: osłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osłońmy |
|
| 2 os. |
osłoń |
osłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłbym bym osłonił |
osłoniłabym bym osłoniła |
osłoniłobym bym osłoniło |
osłonilibyśmy byśmy osłonili |
osłoniłybyśmy byśmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłbyś byś osłonił |
osłoniłabyś byś osłoniła |
osłoniłobyś byś osłoniło |
osłonilibyście byście osłonili |
osłoniłybyście byście osłoniły |
| 3 os. |
osłoniłby by osłonił |
osłoniłaby by osłoniła |
osłoniłoby by osłoniło |
osłoniliby by osłonili |
osłoniłyby by osłoniły |
bezosobnik: osłonięto by
bezokolicznik: osłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osłoniwszy
gerundium: osłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osłonięcie |
osłonięcia |
| D. | osłonięcia |
osłonięć |
| C. | osłonięciu |
osłonięciom |
| B. | osłonięcie |
osłonięcia |
| N. | osłonięciem |
osłonięciami |
| Ms. | osłonięciu |
osłonięciach |
| W. | osłonięcie |
osłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osłonięty |
osłonięty |
osłonięty |
osłonięte |
osłonięta |
| D. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętej |
| C. | osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętej |
| B. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłonięty |
osłonięte |
osłoniętą |
| N. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętą |
| Ms. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osłonięci |
osłonięci |
osłonięte |
osłonięte |
| D. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
| C. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
| B. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłonięte |
| N. | osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
| Ms. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
odpowiednik aspektowy: osłaniać
Składnia
| Rznieżywotny | + | osłonić | + |
KOGO/CO +
(przed CZYM | od CZEGO)
|
2.b głowę rękoma
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- osłonić głowę, oczy
- osłonić dłonią, parasolem
- osłonić od deszczu, od wiatru
- osłonić przed deszczem, przed mrozem, przed promieniowaniem, przed wiatrem
Cytaty
|
Esesman mierzył w dwunastolatka w białym swetrze, który ramieniem osłonił głowę. źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006 |
|
|
Wiedzieliśmy, że robotnicy we wtorek osłonili świetlik siatką, która nie pozwoli gołębiom wlatywać do niego. źródło: NKJP: Zapomnieli o ptakach, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-05-13 |
|
|
Założymy też wokół hali zadaszenie, tak żeby dźwigary osłonić przed deszczem czy śniegiem. źródło: NKJP: (KBS): Hala już się nie zawali, Express Ilustrowany, 2003-11-18 |
|
|
Dzieci powinny mieć obowiązkowo czapeczki na głowach, a maluchy w wózkach należy osłonić od słońca parasolką. źródło: NKJP: Amelia Panuszko: W weekend Polskę zaleje fala upałów, Dziennik Zachodni, 2008-06-04 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osłonię |
osłonimy |
|||
| 2 os. |
osłonisz |
osłonicie |
|||
| 3 os. |
osłoni |
osłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłem +(e)m osłonił |
osłoniłam +(e)m osłoniła |
osłoniłom +(e)m osłoniło |
osłoniliśmy +(e)śmy osłonili |
osłoniłyśmy +(e)śmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłeś +(e)ś osłonił |
osłoniłaś +(e)ś osłoniła |
osłoniłoś +(e)ś osłoniło |
osłoniliście +(e)ście osłonili |
osłoniłyście +(e)ście osłoniły |
| 3 os. |
osłonił |
osłoniła |
osłoniło |
osłonili |
osłoniły |
bezosobnik: osłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osłońmy |
|
| 2 os. |
osłoń |
osłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłbym bym osłonił |
osłoniłabym bym osłoniła |
osłoniłobym bym osłoniło |
osłonilibyśmy byśmy osłonili |
osłoniłybyśmy byśmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłbyś byś osłonił |
osłoniłabyś byś osłoniła |
osłoniłobyś byś osłoniło |
osłonilibyście byście osłonili |
osłoniłybyście byście osłoniły |
| 3 os. |
osłoniłby by osłonił |
osłoniłaby by osłoniła |
osłoniłoby by osłoniło |
osłoniliby by osłonili |
osłoniłyby by osłoniły |
bezosobnik: osłonięto by
bezokolicznik: osłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osłoniwszy
gerundium: osłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osłonięcie |
osłonięcia |
| D. | osłonięcia |
osłonięć |
| C. | osłonięciu |
osłonięciom |
| B. | osłonięcie |
osłonięcia |
| N. | osłonięciem |
osłonięciami |
| Ms. | osłonięciu |
osłonięciach |
| W. | osłonięcie |
osłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osłonięty |
osłonięty |
osłonięty |
osłonięte |
osłonięta |
| D. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętej |
| C. | osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętej |
| B. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłonięty |
osłonięte |
osłoniętą |
| N. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętą |
| Ms. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osłonięci |
osłonięci |
osłonięte |
osłonięte |
| D. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
| C. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
| B. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłonięte |
| N. | osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
| Ms. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
odpowiednik aspektowy: osłaniać
Składnia
| Rzżywotny | + | osłonić | + |
KOGO/CO +
(przed CZYM | od CZEGO) +
(CZYM)
|
3. przed kłopotami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- osłonić bezrobotnych, dzieci
- osłonić przed przemocą, przed przykrościami, przed represjami, przed wyzyskiem
Cytaty
|
Przyznał się do zorganizowania strajku, aby w ten sposób osłonić przyjaciół przed represjami. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963 |
|
|
Rób, co uważasz za konieczne, by osłonić mera i mnie przed brudnymi gierkami prefekta. źródło: NKJP: Marsylianka, Esensja, 2006, nr 5 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osłonię |
osłonimy |
|||
| 2 os. |
osłonisz |
osłonicie |
|||
| 3 os. |
osłoni |
osłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłem +(e)m osłonił |
osłoniłam +(e)m osłoniła |
osłoniłom +(e)m osłoniło |
osłoniliśmy +(e)śmy osłonili |
osłoniłyśmy +(e)śmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłeś +(e)ś osłonił |
osłoniłaś +(e)ś osłoniła |
osłoniłoś +(e)ś osłoniło |
osłoniliście +(e)ście osłonili |
osłoniłyście +(e)ście osłoniły |
| 3 os. |
osłonił |
osłoniła |
osłoniło |
osłonili |
osłoniły |
bezosobnik: osłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osłońmy |
|
| 2 os. |
osłoń |
osłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłbym bym osłonił |
osłoniłabym bym osłoniła |
osłoniłobym bym osłoniło |
osłonilibyśmy byśmy osłonili |
osłoniłybyśmy byśmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłbyś byś osłonił |
osłoniłabyś byś osłoniła |
osłoniłobyś byś osłoniło |
osłonilibyście byście osłonili |
osłoniłybyście byście osłoniły |
| 3 os. |
osłoniłby by osłonił |
osłoniłaby by osłoniła |
osłoniłoby by osłoniło |
osłoniliby by osłonili |
osłoniłyby by osłoniły |
bezosobnik: osłonięto by
bezokolicznik: osłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osłoniwszy
gerundium: osłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osłonięcie |
osłonięcia |
| D. | osłonięcia |
osłonięć |
| C. | osłonięciu |
osłonięciom |
| B. | osłonięcie |
osłonięcia |
| N. | osłonięciem |
osłonięciami |
| Ms. | osłonięciu |
osłonięciach |
| W. | osłonięcie |
osłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osłonięty |
osłonięty |
osłonięty |
osłonięte |
osłonięta |
| D. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętej |
| C. | osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętej |
| B. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłonięty |
osłonięte |
osłoniętą |
| N. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętą |
| Ms. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osłonięci |
osłonięci |
osłonięte |
osłonięte |
| D. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
| C. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
| B. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłonięte |
| N. | osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
| Ms. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
odpowiednik aspektowy: osłaniać
Składnia
|
+ | osłonić | + |
KOGO +
(przed CZYM)
|
4. przed atakiem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- osłonić odwrót, wojska
Cytaty
|
Legenda mówi, że w czasie tragicznej dla Krików bitwy nad Horseshoe Bend matka Osceoli, udając martwą, osłoniła syna swoim ciałem. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994 |
|
|
Spartakus na wieść o klęsce wysłał kilka oddziałów pod wodzą Polluksa przeciw Rzymianom. Mieli osłonić uciekających i w miarę możności powstrzymać atak Rzymian. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951 |
|
|
Większa część królewskich regimentów rzuciła się do ucieczki, tylko trzy regimenty utrzymały linię. Zdołały one osłonić drogę odwrotu armii do obozu, a następnie w kierunku Edynburga. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
osłonię |
osłonimy |
|||
| 2 os. |
osłonisz |
osłonicie |
|||
| 3 os. |
osłoni |
osłonią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłem +(e)m osłonił |
osłoniłam +(e)m osłoniła |
osłoniłom +(e)m osłoniło |
osłoniliśmy +(e)śmy osłonili |
osłoniłyśmy +(e)śmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłeś +(e)ś osłonił |
osłoniłaś +(e)ś osłoniła |
osłoniłoś +(e)ś osłoniło |
osłoniliście +(e)ście osłonili |
osłoniłyście +(e)ście osłoniły |
| 3 os. |
osłonił |
osłoniła |
osłoniło |
osłonili |
osłoniły |
bezosobnik: osłonięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
osłońmy |
|
| 2 os. |
osłoń |
osłońcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
osłoniłbym bym osłonił |
osłoniłabym bym osłoniła |
osłoniłobym bym osłoniło |
osłonilibyśmy byśmy osłonili |
osłoniłybyśmy byśmy osłoniły |
| 2 os. |
osłoniłbyś byś osłonił |
osłoniłabyś byś osłoniła |
osłoniłobyś byś osłoniło |
osłonilibyście byście osłonili |
osłoniłybyście byście osłoniły |
| 3 os. |
osłoniłby by osłonił |
osłoniłaby by osłoniła |
osłoniłoby by osłoniło |
osłoniliby by osłonili |
osłoniłyby by osłoniły |
bezosobnik: osłonięto by
bezokolicznik: osłonić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
osłoniwszy
gerundium: osłonięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | osłonięcie |
osłonięcia |
| D. | osłonięcia |
osłonięć |
| C. | osłonięciu |
osłonięciom |
| B. | osłonięcie |
osłonięcia |
| N. | osłonięciem |
osłonięciami |
| Ms. | osłonięciu |
osłonięciach |
| W. | osłonięcie |
osłonięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: osłonięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | osłonięty |
osłonięty |
osłonięty |
osłonięte |
osłonięta |
| D. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętego |
osłoniętej |
| C. | osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętemu |
osłoniętej |
| B. | osłoniętego |
osłoniętego |
osłonięty |
osłonięte |
osłoniętą |
| N. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętą |
| Ms. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | osłonięci |
osłonięci |
osłonięte |
osłonięte |
| D. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
| C. | osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
osłoniętym |
| B. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłonięte |
| N. | osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
osłoniętymi |
| Ms. | osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
osłoniętych |
odpowiednik aspektowy: osłaniać
Składnia
|
+ | osłonić | + |
KOGO/CO +
(przed CZYM) +
(CZYM)
|