Chronologizacja
Inne znaczenie: 'rzucać urok'
Pochodzenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- feeria barw, film, krajobraz, piękno, poezja, spokój, uroda, wygląd urzeka kogoś
- urzekać turystów, widzów
- urzekać atmosferą, barwą, brzmieniem, harmonią, liryzmem, pięknem, sugestywnym obrazem, urodą, zapachem
Cytaty
|
Był przystojny, wykształcony, pełen melancholijnego wdzięku, który zawsze urzeka kobiety. źródło: NKJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002 |
|
|
Urzekał go blask i świetność polskiego Renesansu, nęciło bogactwo piśmiennictwa, piękno formy i języka ówczesnych pisarzy. źródło: NKJP: Władysława Jabłońska: Józef Maksymilian Ossoliński, 1967 |
|
|
Filmy animowane nakręcone na podstawie baśni Andersena, tak jak same baśnie duńskiego pisarza, urzekają prostotą, są pełne ciepła i humoru. źródło: NKJP: (kaw): Andersen zaprasza do krainy baśni, Dziennik Zachodni, 2006-09-15 |
|
|
Algarve to białe mury orientalnej zabudowy zatopione w zieleni podzwrotnikowych roślin. Obcokrajowców urzeka to, że natury nie ujarzmiono tu w wybrukowane chodniczki i deptaki, ale pozostawiono samej sobie. źródło: NKJP: Małgorzata Culak: Pachnące wybrzeże, Gazeta Wrocławska, 2003-02-22 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
urzekam |
urzekamy |
|||
| 2 os. |
urzekasz |
urzekacie |
|||
| 3 os. |
urzeka |
urzekają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
urzekałem +(e)m urzekał |
urzekałam +(e)m urzekała |
urzekałom +(e)m urzekało |
urzekaliśmy +(e)śmy urzekali |
urzekałyśmy +(e)śmy urzekały |
| 2 os. |
urzekałeś +(e)ś urzekał |
urzekałaś +(e)ś urzekała |
urzekałoś +(e)ś urzekało |
urzekaliście +(e)ście urzekali |
urzekałyście +(e)ście urzekały |
| 3 os. |
urzekał |
urzekała |
urzekało |
urzekali |
urzekały |
bezosobnik: urzekano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę urzekał będę urzekać |
będę urzekała będę urzekać |
będę urzekało będę urzekać |
będziemy urzekali będziemy urzekać |
będziemy urzekały będziemy urzekać |
| 2 os. |
będziesz urzekał będziesz urzekać |
będziesz urzekała będziesz urzekać |
będziesz urzekało będziesz urzekać |
będziecie urzekali będziecie urzekać |
będziecie urzekały będziecie urzekać |
| 3 os. |
będzie urzekał będzie urzekać |
będzie urzekała będzie urzekać |
będzie urzekało będzie urzekać |
będą urzekali będą urzekać |
będą urzekały będą urzekać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
urzekajmy |
|
| 2 os. |
urzekaj |
urzekajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
urzekałbym bym urzekał |
urzekałabym bym urzekała |
urzekałobym bym urzekało |
urzekalibyśmy byśmy urzekali |
urzekałybyśmy byśmy urzekały |
| 2 os. |
urzekałbyś byś urzekał |
urzekałabyś byś urzekała |
urzekałobyś byś urzekało |
urzekalibyście byście urzekali |
urzekałybyście byście urzekały |
| 3 os. |
urzekałby by urzekał |
urzekałaby by urzekała |
urzekałoby by urzekało |
urzekaliby by urzekali |
urzekałyby by urzekały |
bezosobnik: urzekano by
bezokolicznik: urzekać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
urzekając
gerundium: urzekanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | urzekanie |
urzekania |
| D. | urzekania |
urzekań |
| C. | urzekaniu |
urzekaniom |
| B. | urzekanie |
urzekania |
| N. | urzekaniem |
urzekaniami |
| Ms. | urzekaniu |
urzekaniach |
| W. | urzekanie |
urzekania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: urzekający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | urzekający |
urzekający |
urzekający |
urzekające |
urzekająca |
| D. | urzekającego |
urzekającego |
urzekającego |
urzekającego |
urzekającej |
| C. | urzekającemu |
urzekającemu |
urzekającemu |
urzekającemu |
urzekającej |
| B. | urzekającego |
urzekającego |
urzekający |
urzekające |
urzekającą |
| N. | urzekającym |
urzekającym |
urzekającym |
urzekającym |
urzekającą |
| Ms. | urzekającym |
urzekającym |
urzekającym |
urzekającym |
urzekającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | urzekający |
urzekający |
urzekające |
urzekające |
| D. | urzekających |
urzekających |
urzekających |
urzekających |
| C. | urzekającym |
urzekającym |
urzekającym |
urzekającym |
| B. | urzekających |
urzekających |
urzekających |
urzekające |
| N. | urzekającymi |
urzekającymi |
urzekającymi |
urzekającymi |
| Ms. | urzekających |
urzekających |
urzekających |
urzekających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: urzekany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | urzekany |
urzekany |
urzekany |
urzekane |
urzekana |
| D. | urzekanego |
urzekanego |
urzekanego |
urzekanego |
urzekanej |
| C. | urzekanemu |
urzekanemu |
urzekanemu |
urzekanemu |
urzekanej |
| B. | urzekanego |
urzekanego |
urzekany |
urzekane |
urzekaną |
| N. | urzekanym |
urzekanym |
urzekanym |
urzekanym |
urzekaną |
| Ms. | urzekanym |
urzekanym |
urzekanym |
urzekanym |
urzekanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | urzekani |
urzekani |
urzekane |
urzekane |
| D. | urzekanych |
urzekanych |
urzekanych |
urzekanych |
| C. | urzekanym |
urzekanym |
urzekanym |
urzekanym |
| B. | urzekanych |
urzekanych |
urzekanych |
urzekane |
| N. | urzekanymi |
urzekanymi |
urzekanymi |
urzekanymi |
| Ms. | urzekanych |
urzekanych |
urzekanych |
urzekanych |
odpowiednik aspektowy: urzec
Składnia
|
+ | urzekać | + |
KOGO +
(CZYM)
|
| (to), że ZDANIE | + | urzekać | + |
KOGO
|