UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

urzekać

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII
Inne znaczenie: 'rzucać urok'

Pochodzenie

Zob. urzec

Definicja

wzbudzać uczucie zachwytu lub podziwu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • feeria barw, film, krajobraz, piękno, poezja, spokój, uroda, wygląd urzeka kogoś
  • urzekać turystów, widzów
  • urzekać atmosferą, barwą, brzmieniem, harmonią, liryzmem, pięknem, sugestywnym obrazem, urodą, zapachem

Cytaty

Był przystojny, wykształcony, pełen melancholijnego wdzięku, który zawsze urzeka kobiety.

źródło: NKJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002

Urzekał go blask i świetność polskiego Renesansu, nęciło bogactwo piśmiennictwa, piękno formy i języka ówczesnych pisarzy.

źródło: NKJP: Władysława Jabłońska: Józef Maksymilian Ossoliński, 1967

Filmy animowane nakręcone na podstawie baśni Andersena, tak jak same baśnie duńskiego pisarza, urzekają prostotą, są pełne ciepła i humoru.

źródło: NKJP: (kaw): Andersen zaprasza do krainy baśni, Dziennik Zachodni, 2006-09-15

Algarve to białe mury orientalnej zabudowy zatopione w zieleni podzwrotnikowych roślin. Obcokrajowców urzeka to, że natury nie ujarzmiono tu w wybrukowane chodniczki i deptaki, ale pozostawiono samej sobie.

źródło: NKJP: Małgorzata Culak: Pachnące wybrzeże, Gazeta Wrocławska, 2003-02-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. urzekam
urzekamy
2 os. urzekasz
urzekacie
3 os. urzeka
urzekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. urzekałem
+(e)m urzekał
urzekałam
+(e)m urzekała
urzekałom
+(e)m urzekało
urzekaliśmy
+(e)śmy urzekali
urzekałyśmy
+(e)śmy urzekały
2 os. urzekałeś
+(e)ś urzekał
urzekałaś
+(e)ś urzekała
urzekałoś
+(e)ś urzekało
urzekaliście
+(e)ście urzekali
urzekałyście
+(e)ście urzekały
3 os. urzekał
urzekała
urzekało
urzekali
urzekały

bezosobnik: urzekano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę urzekał
będę urzekać
będę urzekała
będę urzekać
będę urzekało
będę urzekać
będziemy urzekali
będziemy urzekać
będziemy urzekały
będziemy urzekać
2 os. będziesz urzekał
będziesz urzekać
będziesz urzekała
będziesz urzekać
będziesz urzekało
będziesz urzekać
będziecie urzekali
będziecie urzekać
będziecie urzekały
będziecie urzekać
3 os. będzie urzekał
będzie urzekać
będzie urzekała
będzie urzekać
będzie urzekało
będzie urzekać
będą urzekali
będą urzekać
będą urzekały
będą urzekać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. urzekajmy
2 os. urzekaj
urzekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. urzekałbym
bym urzekał
urzekałabym
bym urzekała
urzekałobym
bym urzekało
urzekalibyśmy
byśmy urzekali
urzekałybyśmy
byśmy urzekały
2 os. urzekałbyś
byś urzekał
urzekałabyś
byś urzekała
urzekałobyś
byś urzekało
urzekalibyście
byście urzekali
urzekałybyście
byście urzekały
3 os. urzekałby
by urzekał
urzekałaby
by urzekała
urzekałoby
by urzekało
urzekaliby
by urzekali
urzekałyby
by urzekały

bezosobnik: urzekano by

bezokolicznik: urzekać

imiesłów przysłówkowy współczesny: urzekając

gerundium: urzekanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. urzekanie
urzekania
D. urzekania
urzekań
C. urzekaniu
urzekaniom
B. urzekanie
urzekania
N. urzekaniem
urzekaniami
Ms. urzekaniu
urzekaniach
W. urzekanie
urzekania

imiesłów przymiotnikowy czynny: urzekający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. urzekający
urzekający
urzekający
urzekające
urzekająca
D. urzekającego
urzekającego
urzekającego
urzekającego
urzekającej
C. urzekającemu
urzekającemu
urzekającemu
urzekającemu
urzekającej
B. urzekającego
urzekającego
urzekający
urzekające
urzekającą
N. urzekającym
urzekającym
urzekającym
urzekającym
urzekającą
Ms. urzekającym
urzekającym
urzekającym
urzekającym
urzekającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. urzekający
urzekający
urzekające
urzekające
D. urzekających
urzekających
urzekających
urzekających
C. urzekającym
urzekającym
urzekającym
urzekającym
B. urzekających
urzekających
urzekających
urzekające
N. urzekającymi
urzekającymi
urzekającymi
urzekającymi
Ms. urzekających
urzekających
urzekających
urzekających

imiesłów przymiotnikowy bierny: urzekany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. urzekany
urzekany
urzekany
urzekane
urzekana
D. urzekanego
urzekanego
urzekanego
urzekanego
urzekanej
C. urzekanemu
urzekanemu
urzekanemu
urzekanemu
urzekanej
B. urzekanego
urzekanego
urzekany
urzekane
urzekaną
N. urzekanym
urzekanym
urzekanym
urzekanym
urzekaną
Ms. urzekanym
urzekanym
urzekanym
urzekanym
urzekanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. urzekani
urzekani
urzekane
urzekane
D. urzekanych
urzekanych
urzekanych
urzekanych
C. urzekanym
urzekanym
urzekanym
urzekanym
B. urzekanych
urzekanych
urzekanych
urzekane
N. urzekanymi
urzekanymi
urzekanymi
urzekanymi
Ms. urzekanych
urzekanych
urzekanych
urzekanych

odpowiednik aspektowy: urzec

Składnia

bez ograniczeń + urzekać +
KOGO + (CZYM)
(to), że ZDANIE + urzekać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 10.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json