UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprowokować

Chronologizacja

1875, Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny, books.google.pl

Pochodzenie

Od: prowokować.
Por. prowokacja

1. zamieszki

Definicja

świadomie spowodować jakieś zbiorowe zachowanie lub działanie, nie poinformowawszy uczestników o swoich zamiarach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • sprowokować strajki, wystąpienia, zamieszki

Cytaty

Wielka czystka nastąpiła w 2004 r., kiedy Albańczycy sprowokowali zamieszki, podczas których zginęło 25 osób, a kilkaset zostało rannych.

źródło: NKJP: Jagienka Wilczak: Komu Kosowo: Polityka, 2007-07-14

Od pewnego czasu agentura imperialistyczna i reakcyjne podziemie starały się wykorzystać trudności ekonomiczne i bolączki w niektórych zakładach Poznania dla sprowokowania wystąpień przeciwko władzy ludowej.

źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006

A zagadkowy przebieg wydarzeń w Szczecinie, gdzie stoczniowcy agresywnym zachowaniem milicji zostali bezpośrednio sprowokowani do wyjścia na ulice i podpalenia gmachu KW partii?

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprowokuję
sprowokujemy
2 os. sprowokujesz
sprowokujecie
3 os. sprowokuje
sprowokują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprowokowałem
+(e)m sprowokował
sprowokowałam
+(e)m sprowokowała
sprowokowałom
+(e)m sprowokowało
sprowokowaliśmy
+(e)śmy sprowokowali
sprowokowałyśmy
+(e)śmy sprowokowały
2 os. sprowokowałeś
+(e)ś sprowokował
sprowokowałaś
+(e)ś sprowokowała
sprowokowałoś
+(e)ś sprowokowało
sprowokowaliście
+(e)ście sprowokowali
sprowokowałyście
+(e)ście sprowokowały
3 os. sprowokował
sprowokowała
sprowokowało
sprowokowali
sprowokowały

bezosobnik: sprowokowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprowokujmy
2 os. sprowokuj
sprowokujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprowokowałbym
bym sprowokował
sprowokowałabym
bym sprowokowała
sprowokowałobym
bym sprowokowało
sprowokowalibyśmy
byśmy sprowokowali
sprowokowałybyśmy
byśmy sprowokowały
2 os. sprowokowałbyś
byś sprowokował
sprowokowałabyś
byś sprowokowała
sprowokowałobyś
byś sprowokowało
sprowokowalibyście
byście sprowokowali
sprowokowałybyście
byście sprowokowały
3 os. sprowokowałby
by sprowokował
sprowokowałaby
by sprowokowała
sprowokowałoby
by sprowokowało
sprowokowaliby
by sprowokowali
sprowokowałyby
by sprowokowały

bezosobnik: sprowokowano by

bezokolicznik: sprowokować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprowokowawszy

gerundium: sprowokowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprowokowanie
sprowokowania
D. sprowokowania
sprowokowań
C. sprowokowaniu
sprowokowaniom
B. sprowokowanie
sprowokowania
N. sprowokowaniem
sprowokowaniami
Ms. sprowokowaniu
sprowokowaniach
W. sprowokowanie
sprowokowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprowokowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprowokowany
sprowokowany
sprowokowany
sprowokowane
sprowokowana
D. sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanej
C. sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanej
B. sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowany
sprowokowane
sprowokowaną
N. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowaną
Ms. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprowokowani
sprowokowani
sprowokowane
sprowokowane
D. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
C. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
B. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowane
N. sprowokowanymi
sprowokowanymi
sprowokowanymi
sprowokowanymi
Ms. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych

odpowiednik aspektowy: prowokować

Składnia

Rzosobowy + sprowokować +
KOGO/CO + (CZYM) + (do CZEGO)
Rzosobowy + sprowokować +
(CZYM) + do CZEGO

2. strojem

Definicja

skłonić kogoś do zachowań lub emocji, których zwykle nie przejawia lub się ich wstydzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • sprowokować mężczyzn; awanturę, kłótnię
  • sprowokować strojem, zachowaniem
  • sprowokować do awantury, bójki, kłótni, walki, zaczepek

Cytaty

Zdaje się, że walnęła głową o parapet i że nie sama to zrobiła, lecz sprowokowała kogoś swoim zachowaniem, co, szczerze mówiąc, powinno jej się przytrafić już dawno temu, a zaoszczędziłoby nam wielu zmartwień i kłopotów.

źródło: NKJP: Katarzyna Pisarzewska: Koncert łgarzy, 2009

Bal maskowy, na którym Puszkin został sprowokowany do pojedynku, przypominał składkowe imprezy, organizowane przez instytucje dobroczynne, a „siarczysty” policzek był raczej głaskaniem.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Maskarada, Gazeta Wyborcza, 1997-07-01

Rozumiałem, że chce się choć trochę na mnie odegrać za tamtą porażkę. Wzruszyłem ramionami. Nie miałem zamiaru dać się sprowokować. Dlaczego miałbym się z nim szarpać o jakąś błahostkę?

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprowokuję
sprowokujemy
2 os. sprowokujesz
sprowokujecie
3 os. sprowokuje
sprowokują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprowokowałem
+(e)m sprowokował
sprowokowałam
+(e)m sprowokowała
sprowokowałom
+(e)m sprowokowało
sprowokowaliśmy
+(e)śmy sprowokowali
sprowokowałyśmy
+(e)śmy sprowokowały
2 os. sprowokowałeś
+(e)ś sprowokował
sprowokowałaś
+(e)ś sprowokowała
sprowokowałoś
+(e)ś sprowokowało
sprowokowaliście
+(e)ście sprowokowali
sprowokowałyście
+(e)ście sprowokowały
3 os. sprowokował
sprowokowała
sprowokowało
sprowokowali
sprowokowały

bezosobnik: sprowokowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprowokujmy
2 os. sprowokuj
sprowokujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprowokowałbym
bym sprowokował
sprowokowałabym
bym sprowokowała
sprowokowałobym
bym sprowokowało
sprowokowalibyśmy
byśmy sprowokowali
sprowokowałybyśmy
byśmy sprowokowały
2 os. sprowokowałbyś
byś sprowokował
sprowokowałabyś
byś sprowokowała
sprowokowałobyś
byś sprowokowało
sprowokowalibyście
byście sprowokowali
sprowokowałybyście
byście sprowokowały
3 os. sprowokowałby
by sprowokował
sprowokowałaby
by sprowokowała
sprowokowałoby
by sprowokowało
sprowokowaliby
by sprowokowali
sprowokowałyby
by sprowokowały

bezosobnik: sprowokowano by

bezokolicznik: sprowokować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprowokowawszy

gerundium: sprowokowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprowokowanie
sprowokowania
D. sprowokowania
sprowokowań
C. sprowokowaniu
sprowokowaniom
B. sprowokowanie
sprowokowania
N. sprowokowaniem
sprowokowaniami
Ms. sprowokowaniu
sprowokowaniach
W. sprowokowanie
sprowokowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprowokowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprowokowany
sprowokowany
sprowokowany
sprowokowane
sprowokowana
D. sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanej
C. sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanej
B. sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowany
sprowokowane
sprowokowaną
N. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowaną
Ms. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprowokowani
sprowokowani
sprowokowane
sprowokowane
D. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
C. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
B. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowane
N. sprowokowanymi
sprowokowanymi
sprowokowanymi
sprowokowanymi
Ms. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych

odpowiednik aspektowy: prowokować

Składnia

bez ograniczeń + sprowokować +
KOGO/CO + (CZYM) + (do CZEGO)
bez ograniczeń + sprowokować +
(CZYM) + do CZEGO

3. do myślenia

Definicja

wywoławszy zaciekawienie lub niepokój, pobudzić do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • sprowokować dyskusję, pytania, rozmowę
  • sprowokować do myślenia, pytań, refleksji

Cytaty

O przyszłości rozmawiamy często dopiero wtedy, kiedy jakieś znaczące wydarzenie sprowokuje nas do refleksji nad życiem.

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

Próbowała delikatnie go sprowokować do wynurzeń o wojnie i Hitlerze. Ale Hans zbywał ją półsłówkami.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

Pojawiające się przy tej okazji uczucia sentymentu i refleksji nad minionym czasem sprowokowały do powstania projektu bardzo osobistego, wręcz intymnego.

źródło: NKJP: Galeria Arsenał: Domowe wideo Kobasa Laksy, Esensja, 2007-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprowokuję
sprowokujemy
2 os. sprowokujesz
sprowokujecie
3 os. sprowokuje
sprowokują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprowokowałem
+(e)m sprowokował
sprowokowałam
+(e)m sprowokowała
sprowokowałom
+(e)m sprowokowało
sprowokowaliśmy
+(e)śmy sprowokowali
sprowokowałyśmy
+(e)śmy sprowokowały
2 os. sprowokowałeś
+(e)ś sprowokował
sprowokowałaś
+(e)ś sprowokowała
sprowokowałoś
+(e)ś sprowokowało
sprowokowaliście
+(e)ście sprowokowali
sprowokowałyście
+(e)ście sprowokowały
3 os. sprowokował
sprowokowała
sprowokowało
sprowokowali
sprowokowały

bezosobnik: sprowokowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprowokujmy
2 os. sprowokuj
sprowokujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprowokowałbym
bym sprowokował
sprowokowałabym
bym sprowokowała
sprowokowałobym
bym sprowokowało
sprowokowalibyśmy
byśmy sprowokowali
sprowokowałybyśmy
byśmy sprowokowały
2 os. sprowokowałbyś
byś sprowokował
sprowokowałabyś
byś sprowokowała
sprowokowałobyś
byś sprowokowało
sprowokowalibyście
byście sprowokowali
sprowokowałybyście
byście sprowokowały
3 os. sprowokowałby
by sprowokował
sprowokowałaby
by sprowokowała
sprowokowałoby
by sprowokowało
sprowokowaliby
by sprowokowali
sprowokowałyby
by sprowokowały

bezosobnik: sprowokowano by

bezokolicznik: sprowokować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprowokowawszy

gerundium: sprowokowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprowokowanie
sprowokowania
D. sprowokowania
sprowokowań
C. sprowokowaniu
sprowokowaniom
B. sprowokowanie
sprowokowania
N. sprowokowaniem
sprowokowaniami
Ms. sprowokowaniu
sprowokowaniach
W. sprowokowanie
sprowokowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sprowokowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sprowokowany
sprowokowany
sprowokowany
sprowokowane
sprowokowana
D. sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowanej
C. sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanemu
sprowokowanej
B. sprowokowanego
sprowokowanego
sprowokowany
sprowokowane
sprowokowaną
N. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowaną
Ms. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. sprowokowani
sprowokowani
sprowokowane
sprowokowane
D. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
C. sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
sprowokowanym
B. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowane
N. sprowokowanymi
sprowokowanymi
sprowokowanymi
sprowokowanymi
Ms. sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych
sprowokowanych

odpowiednik aspektowy: prowokować

Składnia

bez ograniczeń + sprowokować +
KOGO/CO + (CZYM) + (do CZEGO)
bez ograniczeń + sprowokować +
(CZYM) + do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json