UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zagwizdać

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagwiżdżę
zagwiżdżemy
2 os. zagwiżdżesz
zagwiżdżecie
3 os. zagwiżdże
zagwiżdżą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagwizdałem
+(e)m zagwizdał
zagwizdałam
+(e)m zagwizdała
zagwizdałom
+(e)m zagwizdało
zagwizdaliśmy
+(e)śmy zagwizdali
zagwizdałyśmy
+(e)śmy zagwizdały
2 os. zagwizdałeś
+(e)ś zagwizdał
zagwizdałaś
+(e)ś zagwizdała
zagwizdałoś
+(e)ś zagwizdało
zagwizdaliście
+(e)ście zagwizdali
zagwizdałyście
+(e)ście zagwizdały
3 os. zagwizdał
zagwizdała
zagwizdało
zagwizdali
zagwizdały

bezosobnik: zagwizdano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagwiżdżmy
2 os. zagwiżdż
zagwiżdżcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagwizdałbym
bym zagwizdał
zagwizdałabym
bym zagwizdała
zagwizdałobym
bym zagwizdało
zagwizdalibyśmy
byśmy zagwizdali
zagwizdałybyśmy
byśmy zagwizdały
2 os. zagwizdałbyś
byś zagwizdał
zagwizdałabyś
byś zagwizdała
zagwizdałobyś
byś zagwizdało
zagwizdalibyście
byście zagwizdali
zagwizdałybyście
byście zagwizdały
3 os. zagwizdałby
by zagwizdał
zagwizdałaby
by zagwizdała
zagwizdałoby
by zagwizdało
zagwizdaliby
by zagwizdali
zagwizdałyby
by zagwizdały

bezosobnik: zagwizdano by

bezokolicznik: zagwizdać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zagwizdawszy

gerundium: zagwizdanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagwizdanie
zagwizdania
D. zagwizdania
zagwizdań
C. zagwizdaniu
zagwizdaniom
B. zagwizdanie
zagwizdania
N. zagwizdaniem
zagwizdaniami
Ms. zagwizdaniu
zagwizdaniach
W. zagwizdanie
zagwizdania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zagwizdany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagwizdany
zagwizdany
zagwizdany
zagwizdane
zagwizdana
D. zagwizdanego
zagwizdanego
zagwizdanego
zagwizdanego
zagwizdanej
C. zagwizdanemu
zagwizdanemu
zagwizdanemu
zagwizdanemu
zagwizdanej
B. zagwizdanego
zagwizdanego
zagwizdany
zagwizdane
zagwizdaną
N. zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdaną
Ms. zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagwizdani
zagwizdani
zagwizdane
zagwizdane
D. zagwizdanych
zagwizdanych
zagwizdanych
zagwizdanych
C. zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanym
zagwizdanym
B. zagwizdanych
zagwizdanych
zagwizdanych
zagwizdane
N. zagwizdanymi
zagwizdanymi
zagwizdanymi
zagwizdanymi
Ms. zagwizdanych
zagwizdanych
zagwizdanych
zagwizdanych

odpowiednik aspektowy: gwizdać

Pochodzenie

Zob. gwizdać

1. wydać dźwięk

Definicja

wydać gwizd – wysoki dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gwizdnąć

Połączenia

  • czajnik, pociąg; pocisk zagwizdał; lokomotywa; kula zagwizdała
  • zagwizdać na czyjś widok; na psa; na palcach
  • zagwizdać przez zęby
  • zagwizdać z uznaniem

Cytaty

Kasia wylazła z jałowców i zagwizdała na psa.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

– W pańskim wieku takie fiku-miku... Ho, ho, ho... No proszę... – zagwizdał.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Gdy miała trzynaście lat, pierwszy raz usłyszała, że ktoś na ulicy zagwizdał na jej widok z podziwu […].

źródło: NKJP: Agata Pumatyńska: Seks czy dieta?, Cosmopolitan, 2000, nr 5

Za murem, niedaleko, zagwizdała lokomotywa, a potem słychać było dudnienie pociągu.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986

Właśnie zagwizdał czajnik i z wnęki pod schodami, gdzie mieściła się kuchenka, wyszedł Uttamar.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Składnia

bez ograniczeń + zagwizdać +
(na KOGO/CO)

2. melodię

Definicja

gwizdem odtworzyć określoną melodię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • zagwizdać melodię, piosenkę
  • zagwizdać pod nosem

Cytaty

Fałszując niemiłosiernie, zagwizdał znany przebój.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Zagwizdałem „Bolero” Ravela, a wtedy [...] zaczęła podskakiwać do taktu i obracać się.

źródło: NKJP: Tomasz Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010

Jean chciał zagwizdać piosenkę „Kocham Paryż”, ale wyschłe wargi nie usłuchały go.

źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Wielka, większa i największa, 1960

[...] przeciągnął się, aż trzasnęły stawy, i zagwizdał początek Lili Marlene.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Składnia

bez ograniczeń + zagwizdać +
CO

3. o zwierzętach

Definicja

wydać odgłos podobny do gwizdu ludzkiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gwizdnąć

Połączenia

  • ptak; kos zagwizdał

Cytaty

Gdy dochodziliśmy do promu, blisko nas, niemal na wyciągnięcie ręki, zagwizdał pierwszy tego ranka ptak.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967

W wiklinie kos krótko zagwizdał. Ścichł.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

4. faul

Definicja

sport.  pot. 
będąc sędzią w grze zespołowej, zasygnalizować gwizdkiem określoną sytuację w meczu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gwizdnąć, odgwizdać
hiperonimy:  zasygnalizować

Połączenia

  • sędzia zagwizdał
  • zagwizdać faul, karnego, spalonego

Cytaty

Zieloni prowadzili z Iskrą już 2:1, aż do momentu, gdy sędzia zagwizdał spalonego.

źródło: NKJP: SŁ: Zieloni Zalesie – Iskra Samoklęski Duże, Nakielski Czas, 2007-10-25

Sędzia główny zagwizdał faul, lecz po chwili podbiegł do swojego asystenta.

źródło: NKJP: MS: Waleczność nagrodzona, Dziennik Polski, 2006-08-28

Sędzia miał prawo zagwizdać nam takie przewinienie.

źródło: NKJP: (ZAB): Przeszli przez rundę niepokonani, Dziennik Polski, 2008-11-17

Składnia

bez ograniczeń + zagwizdać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json