Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zagwiżdżę |
zagwiżdżemy |
|||
| 2 os. |
zagwiżdżesz |
zagwiżdżecie |
|||
| 3 os. |
zagwiżdże |
zagwiżdżą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zagwizdałem +(e)m zagwizdał |
zagwizdałam +(e)m zagwizdała |
zagwizdałom +(e)m zagwizdało |
zagwizdaliśmy +(e)śmy zagwizdali |
zagwizdałyśmy +(e)śmy zagwizdały |
| 2 os. |
zagwizdałeś +(e)ś zagwizdał |
zagwizdałaś +(e)ś zagwizdała |
zagwizdałoś +(e)ś zagwizdało |
zagwizdaliście +(e)ście zagwizdali |
zagwizdałyście +(e)ście zagwizdały |
| 3 os. |
zagwizdał |
zagwizdała |
zagwizdało |
zagwizdali |
zagwizdały |
bezosobnik: zagwizdano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zagwiżdżmy |
|
| 2 os. |
zagwiżdż |
zagwiżdżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zagwizdałbym bym zagwizdał |
zagwizdałabym bym zagwizdała |
zagwizdałobym bym zagwizdało |
zagwizdalibyśmy byśmy zagwizdali |
zagwizdałybyśmy byśmy zagwizdały |
| 2 os. |
zagwizdałbyś byś zagwizdał |
zagwizdałabyś byś zagwizdała |
zagwizdałobyś byś zagwizdało |
zagwizdalibyście byście zagwizdali |
zagwizdałybyście byście zagwizdały |
| 3 os. |
zagwizdałby by zagwizdał |
zagwizdałaby by zagwizdała |
zagwizdałoby by zagwizdało |
zagwizdaliby by zagwizdali |
zagwizdałyby by zagwizdały |
bezosobnik: zagwizdano by
bezokolicznik: zagwizdać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zagwizdawszy
gerundium: zagwizdanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zagwizdanie |
zagwizdania |
| D. | zagwizdania |
zagwizdań |
| C. | zagwizdaniu |
zagwizdaniom |
| B. | zagwizdanie |
zagwizdania |
| N. | zagwizdaniem |
zagwizdaniami |
| Ms. | zagwizdaniu |
zagwizdaniach |
| W. | zagwizdanie |
zagwizdania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zagwizdany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zagwizdany |
zagwizdany |
zagwizdany |
zagwizdane |
zagwizdana |
| D. | zagwizdanego |
zagwizdanego |
zagwizdanego |
zagwizdanego |
zagwizdanej |
| C. | zagwizdanemu |
zagwizdanemu |
zagwizdanemu |
zagwizdanemu |
zagwizdanej |
| B. | zagwizdanego |
zagwizdanego |
zagwizdany |
zagwizdane |
zagwizdaną |
| N. | zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdaną |
| Ms. | zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zagwizdani |
zagwizdani |
zagwizdane |
zagwizdane |
| D. | zagwizdanych |
zagwizdanych |
zagwizdanych |
zagwizdanych |
| C. | zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanym |
zagwizdanym |
| B. | zagwizdanych |
zagwizdanych |
zagwizdanych |
zagwizdane |
| N. | zagwizdanymi |
zagwizdanymi |
zagwizdanymi |
zagwizdanymi |
| Ms. | zagwizdanych |
zagwizdanych |
zagwizdanych |
zagwizdanych |
odpowiednik aspektowy: gwizdać
Pochodzenie
1. wydać dźwięk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gwizdnąć |
Połączenia
- czajnik, pociąg; pocisk zagwizdał; lokomotywa; kula zagwizdała
- zagwizdać na czyjś widok; na psa; na palcach
- zagwizdać przez zęby
- zagwizdać z uznaniem
Cytaty
|
Kasia wylazła z jałowców i zagwizdała na psa. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967 |
|
|
– W pańskim wieku takie fiku-miku... Ho, ho, ho... No proszę... – zagwizdał. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006 |
|
|
Gdy miała trzynaście lat, pierwszy raz usłyszała, że ktoś na ulicy zagwizdał na jej widok z podziwu […]. źródło: NKJP: Agata Pumatyńska: Seks czy dieta?, Cosmopolitan, 2000, nr 5 |
|
|
Za murem, niedaleko, zagwizdała lokomotywa, a potem słychać było dudnienie pociągu. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986 |
|
|
Właśnie zagwizdał czajnik i z wnęki pod schodami, gdzie mieściła się kuchenka, wyszedł Uttamar. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
Składnia
|
+ | zagwizdać | + |
(na KOGO/CO)
|
2. melodię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Połączenia
- zagwizdać melodię, piosenkę
- zagwizdać pod nosem
Cytaty
|
Fałszując niemiłosiernie, zagwizdał znany przebój. źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006 |
|
|
Zagwizdałem „Bolero” Ravela, a wtedy [...] zaczęła podskakiwać do taktu i obracać się. źródło: NKJP: Tomasz Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010 |
|
|
Jean chciał zagwizdać piosenkę „Kocham Paryż”, ale wyschłe wargi nie usłuchały go. źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Wielka, większa i największa, 1960 |
|
|
[...] przeciągnął się, aż trzasnęły stawy, i zagwizdał początek Lili Marlene. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006 |
Składnia
|
+ | zagwizdać | + |
CO
|
3. o zwierzętach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gwizdnąć |
Połączenia
- ptak; kos zagwizdał
Cytaty
|
Gdy dochodziliśmy do promu, blisko nas, niemal na wyciągnięcie ręki, zagwizdał pierwszy tego ranka ptak. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967 |
|
|
W wiklinie kos krótko zagwizdał. Ścichł. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948 |
4. faul
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gwizdnąć, odgwizdać | |
| hiperonimy: | zasygnalizować |
Połączenia
- sędzia zagwizdał
- zagwizdać faul, karnego, spalonego
Cytaty
|
Zieloni prowadzili z Iskrą już 2:1, aż do momentu, gdy sędzia zagwizdał spalonego. źródło: NKJP: SŁ: Zieloni Zalesie – Iskra Samoklęski Duże, Nakielski Czas, 2007-10-25 |
|
|
Sędzia główny zagwizdał faul, lecz po chwili podbiegł do swojego asystenta. źródło: NKJP: MS: Waleczność nagrodzona, Dziennik Polski, 2006-08-28 |
|
|
Sędzia miał prawo zagwizdać nam takie przewinienie. źródło: NKJP: (ZAB): Przeszli przez rundę niepokonani, Dziennik Polski, 2008-11-17 |
Składnia
|
+ | zagwizdać | + |
CO
|