UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

śród

wpośród
częściej wśród

Odmiana

część mowy: przyimek

Pochodzenie

psł. *serdь (f) 'środek, centrum'

Znaczenie przyimkowe wtórne; zob. środek, wśród

1. kościół śród drzew

Definicja

przest. 
w takim miejscu, że ktoś/coś, o kim/czym mowa, jest otoczony/otoczone przez coś

Warianty

  • wpośród
  • częściej wśród

Kategoria znaczeniowa

wykładnik lokalizacji przestrzennej

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pośród
(quasi)synonimy:  między, pomiędzy

Cytaty

Zobaczyli kościół śród drzew na wzgórzu okolony murkiem z kamieni polnych [...].

źródło: NKJP: Andrzej Konwicki: Bohiń, 1987

Ale przecież nie tylko jego filozofii, przecież ta skromność zamierzeń i umiarkowany apetyt na życie były właściwe dla wszystkich tych dziwnych ludzi, śród których rosłem niespiesznie przez osiemnaście lat.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Nowy świat i okolice, 1986

Zabudowania, wieże i krużganki tonęły w niezmąconej ciszy i tylko kroki idących odbijały się głośnym echem śród murów.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Tam, na zielonej murawie, śród owiec, szła kłótnia dziecięca o piłkę ze świńskiego pęcherza.

źródło: NKJP: Leopold Buczkowski: Czarny potok, 1959

Składnia

śród KOGO / CZEGO
Rz. lm. lub Rz. lp. nazywający zbiór
szyk: stały: antepozycja

2. śród zakąsek są grzyby

Definicja

przest. 
ktoś/coś, o kim/czym mowa, należy do danego zbioru

Warianty

  • wpośród
  • częściej wśród

Kategoria znaczeniowa

wykładnik przynależności do zbioru

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pośród
(quasi)synonimy:  między, pomiędzy

Cytaty

Śród zakąsek grzyby we wszystkich możliwych wariantach (jadł ktoś z was kiedyś kiszone chruszcze?), omasta wszelaka (w tym niedźwiedzi smalec) i płody z naszego ogrodu w przetworach naszego wymysłu: kalafior marynowany z aronią, bób z kurkami.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Dom nad Oniego, 2006

Bo planując dalej, śród najbardziej wysuniętych punktów tej podróży, na Północy Kapuściński wymienia Workutę albo Nową Ziemię.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

Składnia

śród KOGO / CZEGO
Rz. lm. lub Rz. lp. nazywający zbiór
szyk: stały: antepozycja

3. sytuacja śród inteligencji

Definicja

przest. 
to, o czym mowa, jest właściwe dla większości przedstawicieli wskazanej grupy

Warianty

  • wpośród
  • częściej wśród

Cytaty

Taka wtedy była sytuacja śród inteligencji w stolicy.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Po wielu dniach postu, w jego najsroższej, monastyrskiej praktyce, zaobserwowałem napięcie śród wiernych - posłuszników, pątników i babek cerkiewnych [...].

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

Ohlmars dopatruje się korzeni szamanizmu w arktycznej histerii - chorobie psychicznej nadzwyczaj często spotykanej śród ludów Północy.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Dom nad Oniego, 2006

Ci, którzy pamiętają go z przedwojennych czasów, twierdzą, iż w śród ówczesnych gimnazjalistów panowało przekonanie, że Józio był bratem Władysława Bogackiego, dzisiejszego patrona Muzeum Historii Fotografii.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Alfabet krakowski Andrzeja Kozioła, 2009

W epoce kuchennej literatury „twórca” rzeczywiście posługiwał się fikcją, wysilając swój umysł dla przeprowadzenia zręcznych intryg śród upadłych hrabin, niewinnych pensjonarek i neurastenicznych paniczów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Składnia

śród KOGO / CZEGO
Rz. ożyw. lub oznaczający grupę ludzi lub zwierząt
szyk: stały: antepozycja

4. śród pięknej przyrody

Definicja

przest. 
w takich okolicznościach, że zdarzeniu, o którym mowa, towarzyszy dane zjawisko, obejmujące swym zasięgiem miejsce, w którym zachodzi to zdarzenie, a także obszar, który to miejsce otacza

Warianty

  • wpośród
  • częściej wśród

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pośród

Cytaty

I tak powoli śród hałaśliwych kłótni o rzeczy drugorzędne, o sprawy często dalekie sztuce, utopiono w zacietrzewieniu pracę poważnego artysty, obrzydzono jego wyraźną tendencję humanistyczną.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Więc znowu sztuka, więc znowu zagubiony śród polskiej nędzy jakiś szmat lepszych możliwości, piękniejszych prawd.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008

Mnie strasznie zależy na tym, byśmy jakiś czas byli razem, na swobodzie, śród pięknej przyrody.

źródło: NKJP: Henryk Elzenberg: Listy Henryka Elzenberga do Heleny Wirskiej, Gazeta Wyborcza, 1995-06-02

Składnia

śród KOGO / CZEGO
Rz. nazywający zjawisko, najczęściej związane z percepcją słuchową lub wzrokową
szyk: stały: antepozycja
Data ostatniej modyfikacji: 20.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json