UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

określać

Chronologizacja

1675, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. określam
określamy
2 os. określasz
określacie
3 os. określa
określają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. określałem
+(e)m określał
określałam
+(e)m określała
określałom
+(e)m określało
określaliśmy
+(e)śmy określali
określałyśmy
+(e)śmy określały
2 os. określałeś
+(e)ś określał
określałaś
+(e)ś określała
określałoś
+(e)ś określało
określaliście
+(e)ście określali
określałyście
+(e)ście określały
3 os. określał
określała
określało
określali
określały

bezosobnik: określano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę określał
będę określać
będę określała
będę określać
będę określało
będę określać
będziemy określali
będziemy określać
będziemy określały
będziemy określać
2 os. będziesz określał
będziesz określać
będziesz określała
będziesz określać
będziesz określało
będziesz określać
będziecie określali
będziecie określać
będziecie określały
będziecie określać
3 os. będzie określał
będzie określać
będzie określała
będzie określać
będzie określało
będzie określać
będą określali
będą określać
będą określały
będą określać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. określajmy
2 os. określaj
określajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. określałbym
bym określał
określałabym
bym określała
określałobym
bym określało
określalibyśmy
byśmy określali
określałybyśmy
byśmy określały
2 os. określałbyś
byś określał
określałabyś
byś określała
określałobyś
byś określało
określalibyście
byście określali
określałybyście
byście określały
3 os. określałby
by określał
określałaby
by określała
określałoby
by określało
określaliby
by określali
określałyby
by określały

bezosobnik: określano by

bezokolicznik: określać

imiesłów przysłówkowy współczesny: określając

gerundium: określanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. określanie
określania
D. określania
określań
C. określaniu
określaniom
B. określanie
określania
N. określaniem
określaniami
Ms. określaniu
określaniach
W. określanie
określania

imiesłów przymiotnikowy czynny: określający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. określający
określający
określający
określające
określająca
D. określającego
określającego
określającego
określającego
określającej
C. określającemu
określającemu
określającemu
określającemu
określającej
B. określającego
określającego
określający
określające
określającą
N. określającym
określającym
określającym
określającym
określającą
Ms. określającym
określającym
określającym
określającym
określającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. określający
określający
określające
określające
D. określających
określających
określających
określających
C. określającym
określającym
określającym
określającym
B. określających
określających
określających
określające
N. określającymi
określającymi
określającymi
określającymi
Ms. określających
określających
określających
określających

imiesłów przymiotnikowy bierny: określany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. określany
określany
określany
określane
określana
D. określanego
określanego
określanego
określanego
określanej
C. określanemu
określanemu
określanemu
określanemu
określanej
B. określanego
określanego
określany
określane
określaną
N. określanym
określanym
określanym
określanym
określaną
Ms. określanym
określanym
określanym
określanym
określanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. określani
określani
określane
określane
D. określanych
określanych
określanych
określanych
C. określanym
określanym
określanym
określanym
B. określanych
określanych
określanych
określane
N. określanymi
określanymi
określanymi
określanymi
Ms. określanych
określanych
określanych
określanych

odpowiednik aspektowy: określić

Pochodzenie

Zob. kreślić

1. datę

Definicja

ustalać, jakie coś jest lub jakie ma być

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • określać barwę, ilość, kierunek, kolor, miejsce, odległość, położenie, pozycję, stopień, rozmiar, termin, wielkość, wysokość, źródło; temat; czynniki, parametry; kryterium, rodzaj, sposób; cel; prawdopodobieństwo; przyczynę; wartość, znaczenie; granicę, warunki, zasady
  • określać w przybliżeniu
  • trudno określać; określać dokładnie, jednoznacznie, precyzyjnie, ściśle, wyraźnie; bliżej
  • chcieć; móc, potrafić, umieć; pozwolić/pozwalać określać
  • być w stanie określać

Cytaty

Hipokrates jasno określał cel zawodu lekarskiego oraz ustalał hierarchię ogólnych zasad oceny etycznej.

źródło: NKJP: Alicja Łaska-Formejster: Proces kształtowania roli zawodowej lekarza rodzinnego, 2002

Komputer określa dokładnie prędkość składu i ocenia, kiedy należy hamować.

źródło: NKJP: Grzegorz Petka: Wagon zmiażdżył rękę, Dziennik Tczewski, 1998-08-07

Składnia

bez ograniczeń + określać +
CO

2. słowem

Definicja

używać słów w celu nazywania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Połączenia

  • określać mianem; słowem
  • określać trafnie
  • można określać

Cytaty

Gdy ktoś określa ją żywą legendą Wimbledonu, co najwyżej lekko się uśmiecha.

źródło: NKJP: R. MUS.: Trawa konserwuje, Trybuna Śląska, 2002-07-05

Czy to prawda, że swój styl muzyczny określacie mianem szeroko pojętego rocka?

źródło: NKJP: Anna Głuch: Granica światów, Gazeta Krakowska, 2006-06-06

- To idiota - określa go sąsiad z parteru Jerzy H. [...].

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Jak hartował się gang, Polityka, 2003-10-11

Warunki „milion na milion” - jak określają to piloci [...].

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Składnia

bez ograniczeń + określać +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + określać +
KOGO/CO + MOWA WPROST

3. determinować

Definicja

powodować, że ktoś staje się lub coś staje się takie, a nie inne

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Kluczowym składnikiem wizji Swifta jest człowiek uwarunkowany przez historię. A przynajmniej przez nią naznaczony. Naturalnie, przeszłość nie określa go w zupełności.

źródło: NKJP: Lech Budrecki: Obrona opowieści, Gazeta Wyborcza, 1992-08-29

Oznacza to, że każdy człowiek ma z góry przeznaczoną mu ścieżkę, którą w życiu będzie podążał. Określa ją właśnie data urodzenia.

źródło: NKJP: mokr: Czy jesteś dwójką?, Trybuna Śląska, 2004-11-08

Dlaczego założenia do projektu Krakowskiej Strefy Specjalnej Ekonomiki były i są zatajane przed mieszkańcami miasta, mimo że już zapadają decyzje, które określają ich życie na najbliższe kilkadziesiąt lat?!

źródło: NKJP: Miasto za zielone, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1989-07-01

Składnia

bez ograniczeń + określać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj