UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zatopić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. topić

1. w jeziorze

Definicja

zanurzyć się całkowicie w cieczy lub w czymś grząskim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • zatopić się w jeziorze, w morzu, w wodzie

Cytaty

Buty pod ciężarem ciała zatopiły się w błotnej brei.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Kšatrápavan, Esensja, 2005, nr 8 (L)

Po trzyletnim ciągniku nie widać, że zatopił się w Odrze. [...] Firma z Rybnika zapewnia, że szkody zostaną pokryte.

źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: Przeprawa, która mogła się skończyć śmiercią, Nowiny Raciborskie, 2006-07-27

Śniegiem miotło nie raz, chata zatopiła się w zaspie. Ale komin sterczał.

źródło: NKJP: Marek Kamiński, Wojciech Moskal, Sławomir Swerpel: Nie tylko biegun, 1996

Pobiegła najpierw w stronę pól, aż zatopiła się w świeżej roli, w której grzebały się jeszcze wrony.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatopię się
zatopimy się
2 os. zatopisz się
zatopicie się
3 os. zatopi się
zatopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatopiłem się
+(e)m się zatopił
zatopiłam się
+(e)m się zatopiła
zatopiłom się
+(e)m się zatopiło
zatopiliśmy się
+(e)śmy się zatopili
zatopiłyśmy się
+(e)śmy się zatopiły
2 os. zatopiłeś się
+(e)ś się zatopił
zatopiłaś się
+(e)ś się zatopiła
zatopiłoś się
+(e)ś się zatopiło
zatopiliście się
+(e)ście się zatopili
zatopiłyście się
+(e)ście się zatopiły
3 os. zatopił się
zatopiła się
zatopiło się
zatopili się
zatopiły się

bezosobnik: zatopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatopmy się
2 os. zatop się
zatopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatopiłbym się
bym się zatopił
zatopiłabym się
bym się zatopiła
zatopiłobym się
bym się zatopiło
zatopilibyśmy się
byśmy się zatopili
zatopiłybyśmy się
byśmy się zatopiły
2 os. zatopiłbyś się
byś się zatopił
zatopiłabyś się
byś się zatopiła
zatopiłobyś się
byś się zatopiło
zatopilibyście się
byście się zatopili
zatopiłybyście się
byście się zatopiły
3 os. zatopiłby się
by się zatopił
zatopiłaby się
by się zatopiła
zatopiłoby się
by się zatopiło
zatopiliby się
by się zatopili
zatopiłyby się
by się zatopiły

bezosobnik: zatopiono by się

bezokolicznik: zatopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatopiwszy się

gerundium: zatopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatopienie się
zatopienia się
D. zatopienia się
zatopień się
C. zatopieniu się
zatopieniom się
B. zatopienie się
zatopienia się
N. zatopieniem się
zatopieniami się
Ms. zatopieniu się
zatopieniach się
W. zatopienie się
zatopienia się

odpowiedniki aspektowe: topić się , zatapiać się

Składnia

Rznieżywotny + zatopić się +
(w CZYM)

2. w fotelu

Definicja

książk. 
sadowić się w głębi czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • zatopić się w fotelu, w śpiworze

Cytaty

Zostali w namiocie. Zatopili się w śpiworach [...]

źródło: NKJP: Marek Kamiński, Wojciech Moskal, Sławomir Swerpel: Nie tylko biegun, 1996

Jeżeli któryś z eurodeputowanych chce wypić kawę, musi po prostu przejść do sąsiadującej z salą obrad ogromnej kawiarni i restauracji, z której ogromnych przeszklonych połaci rozciąga się widok na pobliski park. Tu można zatopić się w wygodnych skórzanych kanapach lub przysiąść na zwariowanych kolorowych krzesełkach przy niewielkich stolikach.

źródło: NKJP: Jarosław Panek: Kaprys bogów, czyli twierdza Parlament Europejski, Echo Dnia, 2004-06-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatopię się
zatopimy się
2 os. zatopisz się
zatopicie się
3 os. zatopi się
zatopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatopiłem się
+(e)m się zatopił
zatopiłam się
+(e)m się zatopiła
zatopiłom się
+(e)m się zatopiło
zatopiliśmy się
+(e)śmy się zatopili
zatopiłyśmy się
+(e)śmy się zatopiły
2 os. zatopiłeś się
+(e)ś się zatopił
zatopiłaś się
+(e)ś się zatopiła
zatopiłoś się
+(e)ś się zatopiło
zatopiliście się
+(e)ście się zatopili
zatopiłyście się
+(e)ście się zatopiły
3 os. zatopił się
zatopiła się
zatopiło się
zatopili się
zatopiły się

bezosobnik: zatopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatopmy się
2 os. zatop się
zatopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatopiłbym się
bym się zatopił
zatopiłabym się
bym się zatopiła
zatopiłobym się
bym się zatopiło
zatopilibyśmy się
byśmy się zatopili
zatopiłybyśmy się
byśmy się zatopiły
2 os. zatopiłbyś się
byś się zatopił
zatopiłabyś się
byś się zatopiła
zatopiłobyś się
byś się zatopiło
zatopilibyście się
byście się zatopili
zatopiłybyście się
byście się zatopiły
3 os. zatopiłby się
by się zatopił
zatopiłaby się
by się zatopiła
zatopiłoby się
by się zatopiło
zatopiliby się
by się zatopili
zatopiłyby się
by się zatopiły

bezosobnik: zatopiono by się

bezokolicznik: zatopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatopiwszy się

gerundium: zatopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatopienie się
zatopienia się
D. zatopienia się
zatopień się
C. zatopieniu się
zatopieniom się
B. zatopienie się
zatopienia się
N. zatopieniem się
zatopieniami się
Ms. zatopieniu się
zatopieniach się
W. zatopienie się
zatopienia się

odpowiednik aspektowy: zatapiać się

Składnia

Rzosobowy + zatopić się +
w CZYM

3. w lekturze

Definicja

książk. 
skupić się na czymś całkowicie, zapominając o innych rzeczach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • zatopić się w lekturze, w marzeniach, w modlitwie, w myślach, w pracy, w rozmyślaniach

Cytaty

Marek zatopił się we wspomnieniach, przed oczyma przesunął mu się obraz domu rodzinnego w Koszalinie.

źródło: NKJP: Marek Kamiński, Wojciech Moskal, Sławomir Swerpel: Nie tylko biegun, 1996

[...] znów sięgał po książkę, sprawdzał zeszyt Andrzeja, podkreślał czerwonym ołówkiem błędy, chciał zatopić się w tej jałowej robocie...

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Gdy po godzinie wróci do bawiących się, rzuci jakimś dowcipem, rozbawi towarzystwo, po chwili jednak znowu zatopi się we własnych myślach.

źródło: NKJP: Symfonia na urodziny, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-11-21

Przywitali się z Piotrowskim jak dwaj przyjaciele [...], obaj wypytywali się o zdrowie pani Eleonory [ ...], po czym zatopili się w rozmowie, nie zwracając więcej na mnie uwagi.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Bohater wiersza topi swoje żale w używkach. Co prawda nie wspomina o nirwanie czy alkoholu, lecz stara się zapomnieć o ukochanej przez zatopienie się w innej pasji - jest nią picie kakao.

źródło: NKJP: Analiza Piosenki Disko Polo, www.forumowisko.pl, 2005-12-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatopię się
zatopimy się
2 os. zatopisz się
zatopicie się
3 os. zatopi się
zatopią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatopiłem się
+(e)m się zatopił
zatopiłam się
+(e)m się zatopiła
zatopiłom się
+(e)m się zatopiło
zatopiliśmy się
+(e)śmy się zatopili
zatopiłyśmy się
+(e)śmy się zatopiły
2 os. zatopiłeś się
+(e)ś się zatopił
zatopiłaś się
+(e)ś się zatopiła
zatopiłoś się
+(e)ś się zatopiło
zatopiliście się
+(e)ście się zatopili
zatopiłyście się
+(e)ście się zatopiły
3 os. zatopił się
zatopiła się
zatopiło się
zatopili się
zatopiły się

bezosobnik: zatopiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatopmy się
2 os. zatop się
zatopcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatopiłbym się
bym się zatopił
zatopiłabym się
bym się zatopiła
zatopiłobym się
bym się zatopiło
zatopilibyśmy się
byśmy się zatopili
zatopiłybyśmy się
byśmy się zatopiły
2 os. zatopiłbyś się
byś się zatopił
zatopiłabyś się
byś się zatopiła
zatopiłobyś się
byś się zatopiło
zatopilibyście się
byście się zatopili
zatopiłybyście się
byście się zatopiły
3 os. zatopiłby się
by się zatopił
zatopiłaby się
by się zatopiła
zatopiłoby się
by się zatopiło
zatopiliby się
by się zatopili
zatopiłyby się
by się zatopiły

bezosobnik: zatopiono by się

bezokolicznik: zatopić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatopiwszy się

gerundium: zatopienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatopienie się
zatopienia się
D. zatopienia się
zatopień się
C. zatopieniu się
zatopieniom się
B. zatopienie się
zatopienia się
N. zatopieniem się
zatopieniami się
Ms. zatopieniu się
zatopieniach się
W. zatopienie się
zatopienia się

odpowiednik aspektowy: zatapiać się

Składnia

Rzosobowy + zatopić się +
w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json