UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapchać się

Chronologizacja

1826, A. Kasperowski: Rolnictwo, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zapcham się	zapchamy się
2 os.	zapchasz się	zapchacie się
3 os.	zapcha się	zapchają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zapchałem się +(e)m się zapchał	zapchałam się +(e)m się zapchała	zapchałom się +(e)m się zapchało	zapchaliśmy się +(e)śmy się zapchali	zapchałyśmy się +(e)śmy się zapchały
2 os.	zapchałeś się +(e)ś się zapchał	zapchałaś się +(e)ś się zapchała	zapchałoś się +(e)ś się zapchało	zapchaliście się +(e)ście się zapchali	zapchałyście się +(e)ście się zapchały
3 os.	zapchał się	zapchała się	zapchało się	zapchali się	zapchały się

bezosobnik: zapchano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zapchajmy się
2 os.	zapchaj się	zapchajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zapchałbym się bym się zapchał	zapchałabym się bym się zapchała	zapchałobym się bym się zapchało	zapchalibyśmy się byśmy się zapchali	zapchałybyśmy się byśmy się zapchały
2 os.	zapchałbyś się byś się zapchał	zapchałabyś się byś się zapchała	zapchałobyś się byś się zapchało	zapchalibyście się byście się zapchali	zapchałybyście się byście się zapchały
3 os.	zapchałby się by się zapchał	zapchałaby się by się zapchała	zapchałoby się by się zapchało	zapchaliby się by się zapchali	zapchałyby się by się zapchały

bezosobnik: zapchano by się

bezokolicznik: zapchać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapchawszy się

gerundium: zapchanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zapchanie się	zapchania się
D.	zapchania się	zapchań się
C.	zapchaniu się	zapchaniom się
B.	zapchanie się	zapchania się
N.	zapchaniem się	zapchaniami się
Ms.	zapchaniu się	zapchaniach się
W.	zapchanie się	zapchania się

odpowiednik aspektowy: zapychać się

1. o zlewie

Definicja

zatkać się i zablokować przepływ czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zatkać się

Połączenia

filtr, klozet zapchał się; kanalizacja zapchała się; rury zapchały się
zapchać się chwastami, liśćmi

Cytaty

	Wylewa fusy po kawie do zlewu, choć wie, że ten zaraz się zapcha. źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach: opisy i opowiadania, 1999
	Jeśli nie chcemy, aby rynny zapchały się liśćmi, gałęziami i innymi zanieczyszczeniami, powinniśmy zainstalować w odpływach z rynien do rur spustowych specjalne siatki lub kosze. źródło: NKJP: X: Zima nam niegroźna, Polska Głos Wielkopolski, 2004-10-19
	Gdańska legenda opowiada, że kiedy mieszkańcy miasta, chcąc podkreślić swą zamożność, wrzucali do fontanny Neptuna złote monety, zapchały się kanaliki odprowadzające wodę. źródło: NKJP: Anna Pellowska: Przysmaki i Złota Wódka, Dziennik Bałtycki, 1998-07-02
	W lipcu zapchała się kanalizacja i fekalia przez trzy tygodnie pływały po piwnicy. źródło: NKJP: AZG: Razem bez lokatorów?, Trybuna Śląska, 2002-08-31
	W Wojniczu, w woj. krakowskim, kosiarka zapchała się chwastami, młody rolnik próbował je usunąć nogą. źródło: NKJP: Małgorzata Kozerawska: Wiryjące widły, Gazeta Wyborcza, 1995-08-03

Składnia

zapchać się

(CZYM)

2. chlebem

Definicja

zjeść byle co, żeby zaspokoić głód

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Cytaty

[...] kupiłem więc dwie porcje nerkowców, dla mamy i dla siebie, żeby się zapchać, choć wiedziałem, że nerkowce są w lukrze i prędzej mnie zemdlą, niż nasycą [...].

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Opowieści przebrane, 2005

Marchewki mają mało kalorii, a można się zapchać nimi.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

zapchać się

CZYM

3. o drodze

Definicja

stać się nieprzejezdnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

[...] na kulig, który Jerzy Starak zorganizował dla premiera, zamiast pięćdziesięciu sań, pojechało sto pięćdziesiąt. To była groza. Wąska kotlinka się zapchała, konie, spłoszone fajerwerkami, stawały dęba, jakaś kobieta zemdlała...

źródło: NKJP: Joanna Solska: Dom po zachodznie słońca, Polityka, 2003-04-19

Jonathan spojrzał znów na zegar i oblało go gorąco. Zaraz trafią w korki, zapcha się droga zwężona do jednego pasa, [...]

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

[...] jeśli rozgrywki mistrzostw będą we Wrocławiu [...] to w przypadku jakiejkolwiek awarii albo zapchania się lotniska we Wrocławiu najbliższym lotniskiem będą Pyrzowice.

źródło: NKJP: 39. posiedzenie Senatu RP, stenogram, 2009

4. kartami do głosowania

Definicja

wypełnić się kimś lub czymś w nadmiarze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Cytaty

	Do niektórych komisji obwodowych w gminie Wieliczka trzeba było dowieźć urny, bo te wystawione rano zapchały się wielkimi płachtami kart do głosowania. źródło: NKJP: (aru) i in.: Wątpliwości przy urnach, Gazeta Krakowska, 2002-10-28
	Zeszłoroczne ceny o 100 proc. przekraczały koszty produkcji. Tak drogi towar ciężko było wyeksportować. Chłodnie zapchały się drogimi malinami. źródło: NKJP: Monika Dzierżyńska-Nowak: Truskawki i maliny, Gazeta Wyborcza, 1996-06-08
	Urzędy już się zapchały. W Krakowie w kolejce trzeba ustawić się bladym świtem. źródło: NKJP: (mk): Do ostatniego klienta, Gazeta Krakowska, 2002-04-12
	Na początku lat 90. sprowadzali samochody z Niemiec i Holandii. Żyło z tego „przemysłu” kilka tysięcy osób. Mechanicy, lakiernicy, blacharze – wylicza. Później, jego zdaniem, rynek używanych aut zapchał się [...]. źródło: NKJP: Przemysław Żyła: Żyją z tego, co znajdą na ulicy, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-09
	Ceny przystopowały, bo rynek zapchał się zbyt drogimi wędlinami . źródło: NKJP: Michał Kobosko: Mięso i zboże, Gazeta Wyborcza, 1996-10-03

Składnia

zapchać się

(CZYM)

5. o skrzynce e-mailowej

Definicja

pot.

uniemożliwić działanie Internetu lub skrzynki pocztowej wskutek napływu nadmiernej liczby wiadomości lub innych danych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Cytaty

	System komputerowy zapchał się olbrzymią liczbą zleceń złożoną przez ciułaczy oczekujących na szansę zakupu akcji. źródło: NKJP: Giełda w Tokio też się zapchała, Gazeta Wyborcza, 1993-10-30
	Skrzynka pocztowa zapchała się podobno od wiadomości, które [...] posyłały go do piekła. źródło: NKJP: Rafał Nahorny, Przemysław Rudzki: Kalosze z gwizdkami, Polityka, 2004-07-10
	Cały internet momentalnie się zapchał. Nie sposób było dostać się na strony CNN albo innych serwisów z wiadomościami. Zostało tylko radio i telewizja. źródło: NKJP: Gregory Glowacki: Szok!, Trybuna Śląska, 2001-09-12
	Wystarczy, że kilka osób w firmie da się nabrać, a szybko zapchają się serwery pocztowe. Siła rażenia wirusa była tak wielka, że Microsoft musiał wyłączyć swój system poczty elektronicznej. źródło: NKJP: David i Melissa: Gazeta Wyborcza, 1999-04-13

Składnia

	+	zapchać się	+	(CZYM)
	+	zapchać się	+	(od CZEGO)

6. pod stodołę

Definicja

wejść gdzieś z trudem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Zdarzają się sytuacje, że człowiek zapcha się w jakieś straszliwe miejsce i nie może już zawrócić. Spoglądasz w dół, a tam dwa kilometry pionu, z tego ostatnie dwieście metrów takich trudności, że nie da się zejść i potem wspiąć gdzieś bokiem.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski, Wojciech Fusek: Korona Himalajów, Gazeta Wyborcza, 1996-11-22

Wypadłem z domu na podwórze, rozpędziłem krzykiem kury i pognałem w kierunku stodoły. Żołnierze patrzyli się na mnie. Zapchałem się głęboko pod stodołę.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

zapchać się

DOKĄD

Data ostatniej modyfikacji: 30.09.2018