UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

różdżka

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. różdżka
różdżki
D. różdżki
różdżek
C. różdżce
różdżkom
B. różdżkę
różdżki
N. różdżką
różdżkami
Ms. różdżce
różdżkach
W. różdżko
różdżki

Pochodzenie

Zob. rózga

1. czarodzieja

Definicja

pałeczka (przedmiot), której czarodzieje i inne postacie związane z magią używają do czarowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • czarodziejska, magiczna; złota różdżka
  • wycelować różdżką w kogoś

Cytaty

[...] złota różdżka wróżki Kalcytii zawsze w porę ratowała biedaka.

źródło: NKJP: Katarzyna Kieta: W każdym kącie straszy, Gazeta Krakowska, 2001-06-29

Debren [...] wycelował różdżką w szalupę i wyskandował zaklęcie.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Nikt nie ma czarodziejskiej różdżki, żeby dokonać cudu [...].

źródło: NKJP: Rafał Musioł: Trzeba się szanować, Dziennik Zachodni, 2008-09-22

Przed projekcją filmu na widzów czekało wiele niespodzianek. Przy wejściu każdy mógł skosztować magicznego cukierka. Ci, którzy nie mieli czarodziejskich rekwizytów, dostali [...] srebrne magiczne różdżki.

źródło: NKJP: Przyszli czarodzieje i mugole, Gazeta Poznańska, 2002-01-22

2. radiestety

Definicja

pręt zakończony widełkami, których wygięcie wskazuje radiestetom miejsce położenia wody, minerałów oraz rzeczy i zjawisk uznanych za jakieś źródło promieniowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • wahadełko i różdżka

Cytaty

Literatura radiestezyjna zaleca takie trzymanie różdżki, by jej końcówka wskazywała linię horyzontu. [...] Różdżka spełnia zatem rolę analogiczną do wahadła - ujawnia ruchy dłoni radiestety.

źródło: NKJP: Przemysław Kiszkowski, Henryk Szydłowski: Radiestezja a nauka, Wiedza i Życie, 1999

Starszy pan [...] przy pomocy różdżki czy wahadła potrafi wybadać dosłownie wszystko. Nie tylko znajdzie wodę, ale także minerały, jakie zalegają pod ziemią, i inne cuda niewidy.

źródło: NKJP: Sylwia Plucińska: Różdżką w żyłę, Dziennik Zachodni, 2003-07-15

W radiestezji terapeutycznej podstawowym sprzętem jest wahadło, chociaż niektórzy wykorzystują różdżkę.

źródło: NKJP: Elwira Humeniuk: Jak pomóc sobie i innym?, Głos Wielkopolski, 2003-11-04

Wierzono, że różdżki używane przez radiestetów, a także wahadełka stosowane w praktyce przez lekarzy naturopatów [...] mogą być z powodzeniem używane zarówno do szukania żył wodnych czy złóż minerałów we wnętrzu ziemi, jak i do wskazywania chorych organów ludzkiego ciała.

źródło: NKJP: Bogna Wernichowska: Ostatnia pełnia lata, Dziennik Polski, 2005-09-17

3. drzewa

Definicja

przest. 
cienka gałązka krzewu lub drzewa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  witka
hiperonimy:  gałązka

Cytaty

[...] w miejscowym muzeum wystawiona jest bogata kolekcja (i ciągle uzupełniana) wyrobów ceramicznych rodziny Neclów, zajmującej się garncarstwem od kilku pokoleń. „Necle” mają charakterystyczne zdobnictwo, z siedmioma zasadniczymi wzorami: różdżką bzu, małym tulipanem, dużym tulipanem, gwiazdą kaszubską, rybią łuską, wiankiem kaszubskim i lilią.

źródło: NKJP: Kaszubskie garnki, Gazeta Krakowska, 2006-08-08

Starożytni Grecy w symbolu gołębia widzieli dominację duszy nad ciałem, a wiele cywilizacji uznawało go za przewodnika dusz po śmierci. Ptak z różdżką oliwną stanowił oznakę pokoju, a także harmonii.

źródło: Internet: muzeumkarykatury.pl

Składnia

bez ograniczeń + różdżka +
CZEGO
bez ograniczeń + różdżka +
JAKA

Frazeologizmy

jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki
jak za dotknięciem różdżki
Data ostatniej modyfikacji: 10.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json