UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydąć się

Chronologizacja

1618, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. dąć

1. o żaglu

Definicja

wypełniwszy się powietrzem, powiększyć się i zaokrąglić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wzdąć się

Połączenia

  • namiot, płaszcz, żagiel wydął się; firanka, koszula, sukienka wydęła się; nozdrza, policzki wydęły się
  • wydąć się jak balon, jak spadochron

Cytaty

Jego czarny płaszcz wydął się jak balon.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Ustawił żagiel, który wydął się lekko w sprzyjającym wietrze.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie , 2002

Namiot wydął się jak żagiel podczas huraganu.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Policzki puzonistów wydęły się jak na komendę.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Cudowna melina, 1988

Wtem ciało poruszyło się kurczowo, nozdrza się wydęły.

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydmę się
wydmiemy się
2 os. wydmiesz się
wydmiecie się
3 os. wydmie się
wydmą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydąłem się
+(e)m się wydął
wydęłam się
+(e)m się wydęła
wydęłom się
+(e)m się wydęło
wydęliśmy się
+(e)śmy się wydęli
wydęłyśmy się
+(e)śmy się wydęły
2 os. wydąłeś się
+(e)ś się wydął
wydęłaś się
+(e)ś się wydęła
wydęłoś się
+(e)ś się wydęło
wydęliście się
+(e)ście się wydęli
wydęłyście się
+(e)ście się wydęły
3 os. wydął się
wydęła się
wydęło się
wydęli się
wydęły się

bezosobnik: wydęto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydmijmy się
2 os. wydmij się
wydmijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydąłbym się
bym się wydął
wydęłabym się
bym się wydęła
wydęłobym się
bym się wydęło
wydęlibyśmy się
byśmy się wydęli
wydęłybyśmy się
byśmy się wydęły
2 os. wydąłbyś się
byś się wydął
wydęłabyś się
byś się wydęła
wydęłobyś się
byś się wydęło
wydęlibyście się
byście się wydęli
wydęłybyście się
byście się wydęły
3 os. wydąłby się
by się wydął
wydęłaby się
by się wydęła
wydęłoby się
by się wydęło
wydęliby się
by się wydęli
wydęłyby się
by się wydęły

bezosobnik: wydęto by się

bezokolicznik: wydąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydąwszy się

gerundium: wydęcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydęcie się
wydęcia się
D. wydęcia się
wydęć się
C. wydęciu się
wydęciom się
B. wydęcie się
wydęcia się
N. wydęciem się
wydęciami się
Ms. wydęciu się
wydęciach się
W. wydęcie się
wydęcia się

odpowiednik aspektowy: wydymać się

Składnia

Rznieżywotny + wydąć się + bez ograniczeń

2. o wargach

Definicja

wysunąć się do przodu i lekko wywinąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • usta, wargi wydęły się

Cytaty

Usta Antonia wydęły się w ironicznym uśmiechu.

źródło: NKJP: Edward Augustyn: Sztuka kochania (2), Głos Ojca Pio, 2007

Wargi jej [...] wydęły się lekko.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydmę się
wydmiemy się
2 os. wydmiesz się
wydmiecie się
3 os. wydmie się
wydmą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydąłem się
+(e)m się wydął
wydęłam się
+(e)m się wydęła
wydęłom się
+(e)m się wydęło
wydęliśmy się
+(e)śmy się wydęli
wydęłyśmy się
+(e)śmy się wydęły
2 os. wydąłeś się
+(e)ś się wydął
wydęłaś się
+(e)ś się wydęła
wydęłoś się
+(e)ś się wydęło
wydęliście się
+(e)ście się wydęli
wydęłyście się
+(e)ście się wydęły
3 os. wydął się
wydęła się
wydęło się
wydęli się
wydęły się

bezosobnik: wydęto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wydmijmy się
2 os. wydmij się
wydmijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wydąłbym się
bym się wydął
wydęłabym się
bym się wydęła
wydęłobym się
bym się wydęło
wydęlibyśmy się
byśmy się wydęli
wydęłybyśmy się
byśmy się wydęły
2 os. wydąłbyś się
byś się wydął
wydęłabyś się
byś się wydęła
wydęłobyś się
byś się wydęło
wydęlibyście się
byście się wydęli
wydęłybyście się
byście się wydęły
3 os. wydąłby się
by się wydął
wydęłaby się
by się wydęła
wydęłoby się
by się wydęło
wydęliby się
by się wydęli
wydęłyby się
by się wydęły

bezosobnik: wydęto by się

bezokolicznik: wydąć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wydąwszy się

gerundium: wydęcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydęcie się
wydęcia się
D. wydęcia się
wydęć się
C. wydęciu się
wydęciom się
B. wydęcie się
wydęcia się
N. wydęciem się
wydęciami się
Ms. wydęciu się
wydęciach się
W. wydęcie się
wydęcia się

odpowiednik aspektowy: wydymać się

Składnia

Rznieżywotny + wydąć się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json