UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

okrywać

Chronologizacja

1551, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. okrywam
okrywamy
2 os. okrywasz
okrywacie
3 os. okrywa
okrywają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. okrywałem
+(e)m okrywał
okrywałam
+(e)m okrywała
okrywałom
+(e)m okrywało
okrywaliśmy
+(e)śmy okrywali
okrywałyśmy
+(e)śmy okrywały
2 os. okrywałeś
+(e)ś okrywał
okrywałaś
+(e)ś okrywała
okrywałoś
+(e)ś okrywało
okrywaliście
+(e)ście okrywali
okrywałyście
+(e)ście okrywały
3 os. okrywał
okrywała
okrywało
okrywali
okrywały

bezosobnik: okrywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę okrywał
będę okrywać
będę okrywała
będę okrywać
będę okrywało
będę okrywać
będziemy okrywali
będziemy okrywać
będziemy okrywały
będziemy okrywać
2 os. będziesz okrywał
będziesz okrywać
będziesz okrywała
będziesz okrywać
będziesz okrywało
będziesz okrywać
będziecie okrywali
będziecie okrywać
będziecie okrywały
będziecie okrywać
3 os. będzie okrywał
będzie okrywać
będzie okrywała
będzie okrywać
będzie okrywało
będzie okrywać
będą okrywali
będą okrywać
będą okrywały
będą okrywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. okrywajmy
2 os. okrywaj
okrywajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. okrywałbym
bym okrywał
okrywałabym
bym okrywała
okrywałobym
bym okrywało
okrywalibyśmy
byśmy okrywali
okrywałybyśmy
byśmy okrywały
2 os. okrywałbyś
byś okrywał
okrywałabyś
byś okrywała
okrywałobyś
byś okrywało
okrywalibyście
byście okrywali
okrywałybyście
byście okrywały
3 os. okrywałby
by okrywał
okrywałaby
by okrywała
okrywałoby
by okrywało
okrywaliby
by okrywali
okrywałyby
by okrywały

bezosobnik: okrywano by

bezokolicznik: okrywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: okrywając

gerundium: okrywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okrywanie
okrywania
D. okrywania
okrywań
C. okrywaniu
okrywaniom
B. okrywanie
okrywania
N. okrywaniem
okrywaniami
Ms. okrywaniu
okrywaniach
W. okrywanie
okrywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: okrywający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. okrywający
okrywający
okrywający
okrywające
okrywająca
D. okrywającego
okrywającego
okrywającego
okrywającego
okrywającej
C. okrywającemu
okrywającemu
okrywającemu
okrywającemu
okrywającej
B. okrywającego
okrywającego
okrywający
okrywające
okrywającą
N. okrywającym
okrywającym
okrywającym
okrywającym
okrywającą
Ms. okrywającym
okrywającym
okrywającym
okrywającym
okrywającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. okrywający
okrywający
okrywające
okrywające
D. okrywających
okrywających
okrywających
okrywających
C. okrywającym
okrywającym
okrywającym
okrywającym
B. okrywających
okrywających
okrywających
okrywające
N. okrywającymi
okrywającymi
okrywającymi
okrywającymi
Ms. okrywających
okrywających
okrywających
okrywających

imiesłów przymiotnikowy bierny: okrywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. okrywany
okrywany
okrywany
okrywane
okrywana
D. okrywanego
okrywanego
okrywanego
okrywanego
okrywanej
C. okrywanemu
okrywanemu
okrywanemu
okrywanemu
okrywanej
B. okrywanego
okrywanego
okrywany
okrywane
okrywaną
N. okrywanym
okrywanym
okrywanym
okrywanym
okrywaną
Ms. okrywanym
okrywanym
okrywanym
okrywanym
okrywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. okrywani
okrywani
okrywane
okrywane
D. okrywanych
okrywanych
okrywanych
okrywanych
C. okrywanym
okrywanym
okrywanym
okrywanym
B. okrywanych
okrywanych
okrywanych
okrywane
N. okrywanymi
okrywanymi
okrywanymi
okrywanymi
Ms. okrywanych
okrywanych
okrywanych
okrywanych

odpowiednik aspektowy: okryć

Pochodzenie

Zob. kryć

1. kocem

Definicja

kłaść coś na kimś lub na czymś po to, żeby osłonić tę osobę lub rzecz

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przykrywać

Połączenia

  • okrywać dziecko; ciało, głowę, nogi, plecy, ramiona, twarz; stół
  • okrywać folią, kocem, kołdrą, pledem, płaszczem, ręcznikiem; gałązkami, słomą
  • okrywać (rośliny) na zimę
  • ciepło, starannie, szczelnie okrywać coś

Cytaty

W nocy okrywajmy dziecko nie kocem lub kołdrą, ale cienką kołderką.

źródło: NKJP: (MAC): Bezpieczne lato, Express Ilustrowany, 2003-06-12

Trędowaci mieli obowiązek szczelnie okrywać swoje ciało kilkoma warstwami tkaniny, a idąc, dzwonić dzwonkiem lub kołatką, by wszyscy zdążyli się przed nimi schować.

źródło: NKJP: OZ: Poza murami miasta, Nasze Miasto Wrocław, 2003-01-16

Rośliny posadzone w gruncie nie wymagają okrywania na zimę.

źródło: NKJP: (mt): Hosta albo funkia, Dziennik Tczewski, 1999-10-22

Składnia

bez ograniczeń + okrywać +
KOGO/CO + (CZYM)

2. o płaszczu

Definicja

stawać się osłoną kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  osłaniać

Połączenia

  • koc, płaszcz, zasłona okrywa coś; włosy okrywają coś
  • okrywać ciało, głowę, ramiona, twarz; stół
  • okrywać coś szczelnie
  • folia okrywająca

Cytaty

Najświętszą Pannę okrywa płaszcz zielonkawoniebieski, zarzucony na głowę i ramiona [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Żelazek: Grzesznika przytulająca, Dziennik Bałtycki, 2000-11-17

Ramiona Malwiny okrywała naszywana cekinami cygańska chusta, na co dzień pełniącą rolę serwety.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Od postawionej świeczki zajęła się folia okrywająca rusztowanie.

źródło: NKJP: (CHYL): Przeszkadzają turyści, Gazeta Krakowska, 2005-04-19

Składnia

bez ograniczeń + okrywać +
KOGO/CO

3. o śniegu

Definicja

pojawiać się gdzieś w dużej ilości albo jako warstwa na jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pokrywać

Połączenia

  • mgła, mrok, śnieg okrywa coś
  • okrywać mury czegoś, świat, ziemię

Cytaty

W miarę posuwania się ku północy mróz tężał, a śnieg okrywał grubą warstwą lasy i pola.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Na skraju imperium, 2000

Mgła okrywała wszystko. Ślepe, zdenerwowane reflektory ślizgały się po niej bezradnie.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Wiejskie kumoszki jeszcze długo nosiły baniaki z mlekiem na krakowski Rynek, a wieczorem miasto okrywały ciemności.

źródło: NKJP: Agnieszka Muszalska: Wolne Miasto Kraków, Gazeta Krakowska, 2001-12-21

Składnia

bez ograniczeń + okrywać +
CO + (CZYM)

4. chwałą

Definicja

powodować, że osób, o których mowa, zaczyna dotyczyć stan lub uczucie, wskazane następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • okrywać chwałą, sławą; hańbą, niesławą; smutkiem, żałobą; tajemnicą

Cytaty

Kto trafił do niewoli lub uznał się za pokonanego, okrywał hańbą swoją rodzinę, miejscowość, z której pochodził, oraz cały naród.

źródło: NKJP: Internet

Każda wiadomość o śmierci jest ciosem dla rodziny i przyjaciół, okrywa smutkiem wiele serc.

źródło: NKJP: K. Juszczak: Pożegnanie wielkiego pilota i zacnego człowieka, Czas Ostrzeszowski, 2006

W naszej tradycji armia była związkiem ludzi, którzy przelewali krew za wolność naszą i waszą, bronili granic, walczyli o niepodległość, odnosili zwycięstwa, okrywając chwałą bojowe sztandary [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Szachinszach, 2005

Składnia

bez ograniczeń + okrywać +
KOGO/CO + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json