UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podkład

Chronologizacja

1393, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podkład
podkłady
D. podkładu
podkładów
C. podkładowi
podkładom
B. podkład
podkłady
N. podkładem
podkładami
Ms. podkładzie
podkładach
W. podkładzie
podkłady

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego podkładać; zob. kłaść

1. płócienny

Definicja

spodnia warstwa, na której jest położona warstwa wierzchnia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podłoże

Cytaty

W więzieniu z urzędu należą ci się: 3 koszule, pidżama, koszulka gimnastyczna, kalesony, spodenki gimnastyczne, 2 ręczniki, 4 ścierki do naczyń, para kapci, 2 prześcieradła, materac, poduszka z poszewką, podkład pod materac, dwie chusteczki do nosa, czapka letnia i zimowa [...].

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Świat zza krat, CKM, nr 08/08, 2000

W wielu krajach, w których te rozwiązania stosowane są od dawna, ekrany akustyczne projektowane są z dużą fantazją i traktowane niemal równorzędnie jak tzw. mała architektura. Często też z upływem czasu zarastają bujną roślinnością, lub też stanowią doskonały podkład pod graffiti.

źródło: NKJP: Przez kolorowe szkło, Gazeta Wrocławska, nr 06/09, 1999

Za podkład do wykonania formy drukarskiej wystarczyła bowiem klisza fotograficzna, na której znajdował się obraz tekstu i ilustracji.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Obrus może być adamaszkowy, to bardzo szykownie i trochę staroświecko, mereżkowany, przezroczysty lub ażurowy, ale wówczas wymaga podkładu jednobarwnego, dostosowanego kolorem do głównego.

źródło: NKJP: Andrzej Pająk: Domowe studio Dtp, Enter, nr 3, 2000

Przygotowujemy miednicę, na dno której sypiemy 5-8 cm warstwę skorupek z potłuczonych doniczek i nalewamy wodę. Na takim podkładzie ustawia się doniczki z roślinami [...].

źródło: NKJP: Gdy nie będzie nas w domu, Kwiaty, nr 2, 1988

Składnia

bez ograniczeń + podkład +
(pod CO)
bez ograniczeń + podkład +
(do CZEGO)

2. kredowy

Definicja

pierwsza warstwa substancji nałożona na powierzchnię przed jej malowaniem lub tynkowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Połączenia

  • podkład tynkarski
  • warstwa podkładu
  • położyć, wykonać podkład

Cytaty

Płyty deskowania są doskonałym podkładem pod tynk.

źródło: NKJP: Dariusz Jędrzejewski: Ścienne nowości, Gazeta Wyborcza, 1999-04-21

Przepchnął się obok stosu białych worów podkładu czy innej gładzi szpachlowej, wykonał slalom między plastikowymi wiadrami, odtrącił pudełko pełne kosmetyków i popchnął drzwi.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Używałem wtedy produktów miniowych. Obecnie jest wiele bardzo dobrych podkładów wchodzących w reakcję z rdzą.

źródło: NKJP: Juliusz Siudziński: O starych pojazdach i ich uzdrawianiu, EKO-U Nas, nr 22 (32), 2004

Tyle że podkład i dwie warstwy lakieru są nanoszone ręcznie, a robot tylko na koniec spryskuje całość werniksem.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Czas archaniołów, Gazeta Wyborcza, 1998-03-27

Składnia

bez ograniczeń + podkład +
(pod CO)

3. kosmetyczny

Definicja

kosmetyk nakładany na twarz przed wykonaniem makijażu w celu wygładzenia skóry i nadania jej jednolitego koloru

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fluid
hiperonimy:  make-up

Połączenia

  • podkład matujący
  • podkłady i pudry
  • kolor, warstwa podkładu
  • nałożyć podkład

Cytaty

Nie lubi podkładów, ponieważ dają uczucie ciężkości na skórze. Aby zamaskować drobne niedoskonałości i np. zaczerwienienia wokół nosa i oczu, używa korektora o lekkiej konsystencji [...].

źródło: NKJP: Wygrane marzenia, Cosmopolitan, nr 03, 2001

Najważniejszym jego elementem jest wyraźnie podkreślone oko, które jednocześnie współgra z transparentnym, niemal niewidocznym podkładem.

źródło: NKJP: Pod słońce, Glamour, nr 5, 2003

Najładniej wygląda taki makijaż, którego nie widać, a mimo to dodaje uroku. Wystarczy, że użyjesz podkładu, pudru, dobrze wytuszujesz rzęsy, a na usta nałożysz błyszczyk.

źródło: NKJP: Zawód z bliska, Cosmopolitan, nr 6, 2000

Hitem lata są rozświetlające podkłady nadające skórze delikatny złoty połysk

źródło: NKJP: Letni makijaż, Gazeta Wyborcza, 1999-07-31

4. kolejowy

Definicja

jedna z wielu belek, które umieszcza się równolegle do siebie na torowisku i następnie przymocowuje do nich szyny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • podkład kolejowy

Cytaty

Jeden z radnych poinformował, że wykradane są podkłady pod szyny z odcinka nieczynnej kolejki wąskotorowej.

źródło: NKJP: K. Juszczak: XXIII sesja Rady Miejskiej w Grabowie, Czas Ostrzeszowski, nr 200536, 2005

Przedstawia stos krzyży na wagonie kolejowym bez ścian, który ustawiony jest na torach, a na każdym podkładzie szyn widnieje nazwa miejscowości znanych z kaźni narodu polskiego w ZSRR.

źródło: NKJP: Internet

A tak, to raz-dwa, zmienią podkłady i szyny, podsypią ziemi i do widzenia - transport idzie dalej.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

O czterdzieści metrów dalej przecinał las tor kolejowy, na którym grupa robotników zmieniała podkłady.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Składnia

bez ograniczeń + podkład +
(pod CO)
bez ograniczeń + podkład +
(CZEGO)

5. muzyczny

Definicja

muzyka specjalnie dobrana, aby towarzyszyła jakimś innym działaniom artystycznym, tworząc z nimi całość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tło

Połączenia

  • podkład dźwiękowy, instrumentalny, muzyczny, rytmiczny; nagrany
  • podkład do czegoś
  • coś z podkładem muzycznym
  • robić coś na podkładzie muzycznym

Cytaty

W końcu piosenka stała się podkładem do otwierającej film sekwencji, gdy bohater opowieści idzie chodnikiem, prezentując klasyczny zestaw ubrań macho drugiej połowy lat siedemdziesiątych [...].

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronika czasów popkultury, 2000

Anna włącza radio i szuka przez chwilę podkładu dźwiękowego do tego widowiska.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Oprócz kompozycji do własnych tekstów Niemen opracowuje nowe wersje swoich starych utworów, a także nowe kompozycje do utworów Norwida. Powstaje podkład instrumentalny „Pieśni od ziemi naszej”.

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen: kiedy się dziwić przestanę..: monografia artystyczna, 2004

[...] nie jest to typowa piosenka na lato, ale utwór rockowy o pięknej melodii i transowym, orkiestrowym podkładzie instrumentalnym, który powinien spodobać się każdemu;

źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Jaka piosenka będzie największym przebojem wakacji?, Gazeta Wyborcza, 1997-07-29

Składnia

bez ograniczeń + podkład +
(do CZEGO)
bez ograniczeń + podkład +
(CZEGO)

6. roślinny

Definicja

ogrod. 
roślina, na której szczepi się inną roślinę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podkładka

Cytaty

Drzewka karłowe i półkarłowe otrzymuje się przez szczepienie - „okulizację” szlachetnej odmiany na podkładach słabo rosnących, powodujących ograniczenie wzrostu drzewa.

źródło: Internet: dzialkowiec.pixelart.com.pl

Drzewa na podkładach karłowych i półkarłowych to: M9, M26, P60, P14, MM106, P2, M7.

źródło: NKJP: Jabłoń - odmiany, Express Ilustrowany, 2002-03-23

Frazeologizmy

podkład geodezyjny
Data ostatniej modyfikacji: 17.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json