UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

komora

Chronologizacja

XIII w., Bańk
XIV w., Bor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	komora	komory
D.	komory	komór

C.	komorze	komorom
B.	komorę	komory
N.	komorą	komorami
Ms.	komorze	komorach
W.	komoro	komory

Pochodzenie

łac. camara, camera 'sklepienie; pokój, izba'

1. izba

Definicja

nieduża izba mieszkalna w dawnych domach wiejskich lub dawnych dworach

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

izba

Połączenia

położyć się, spać, stroić się, ubierać się w komorze

Cytaty

Nie zachowały się ślady wszystkich jej ścian, ale z tego co udało się odkryć wywnioskowaliśmy, że chata składała się z dwóch komór, a jedna ze ścian miała długość 4 metrów.

źródło: NKJP: Na skrzyżowaniu historycznych szlaków, Trybuna Śląska, 2003-10-21

Drouhard podziwiał Jaskra, ale widać nie na tyle, by oddać mu do dyspozycji komorę lub alkierz.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Dziadek z babką spali w komorze, po drugiej stronie sieni.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

2. spiżarnia

Definicja

w dawnych chatach lub domach niewielka izba, w której przechowywano zapasy żywności, odzież lub jakieś sprzęty

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

izba

Połączenia

wyjąć coś z komory
schować coś, trzymać coś w komorze

Cytaty

	Ku naszemu zdumieniu okręciła się na pięcie, wybiegła do komory i po chwili wyniosła stamtąd gliniany garnczek, pełen zsiadłego mleka. Nie patrząc na nas, postawiła go na stole, wytarła w fartuch trzy łyżki i położyła je obok. źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955
	Oprócz tego z drzwi prowadzących do komory, przez ich spaczone deski, sączył się gorzki zapach zsypanego do sąsieków zboża, przyciśniętych kamieniem w dębowej beczce suszonych śliwek i wiszących u powały powiązanych w pęczki ziół. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1968
	Drewniana chata nazywana izbą, która dominowała w zabudowie wiejskiej późnego średniowiecza, była obszerniejsza niż domy w okresie wcześniejszym. Miała ok. 70m2 powierzchni. Składała się z izby, do której przylegała komora - spiżarnia, sieni i kuchni. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004
	Babcia Leonia tuż po świętach Bożego Narodzenia zwlokła się z pieca, zajrzała do komory, a widząc, że półki pełne są słoików miodu i topionego smalcu, aż westchnęła z ulgą: Kacper, jakby tyle zapasów ujrzał, toby chyba myślał, że jest w raju. źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

3. solna

Definicja

techn.

pomieszczenie lub inna zamknięta przestrzeń, w której celowo utrzymuje się pewne sztuczne warunki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Połączenia

komora chłodnicza, hiperbaryczna, jonizacyjna, powietrzna, próżniowa, przeładunkowa, solna, tlenowa; grobowa
komora ciśnień, fermentacji

Cytaty

W połowie przyszłego roku Zakład Rehabilitacji zamierza otworzyć komorę solną, służącą profilaktyce chorób układu oddechowego.

źródło: NKJP: (ULK): Pacjenci już czekają, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-16

Cykl przygotowań treningowych trwał około 1,5 roku. Zaczęliśmy od pobytu w komorze niskich temperatur [...] w Cetniewie.

źródło: NKJP: Droga do bieguna, Wieści Podwarszawskie, 2004-06-20

Schemat oczyszczania po kracie i piaskowniku przewiduje oczyszczanie biologiczne w komorze biosorpcji i w komorze biostabilizacji. Po oczyszczaniu biologicznym następuje osadnik wtórny, później komora pomiarowa i pompownia ścieków oczyszczonych.

źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Składnia

	+	komora	+	CZEGO
	+	komora	+	JAKA

4. skalna

Definicja

geol.

pomieszczenie utworzone w skale lub ziemi przez człowieka, zwierzę lub siłami przyrody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wyżłobienie

Połączenia

podziemna komora; komora górnicza, grobowa, skalna
komora jaskini, nory
komora w jaskini, w kopalni

Cytaty

	Niezwykłe wrażenie robi wielka komora jaskini, która ma ok. 90 m długości i kilkanaście metrów wysokości. źródło: NKJP: Jarosław Rybak: ABC turysty - dzisiaj Ojców, Trybuna Śląska, 2001-10-27
	U stóp skał zamkowych można trafić do Jaskini Ostrężnickiej. Za dużym, owalnym otworem i obszerną komorą, znajduje się skalny filar, dzielący jaskinię na dwa korytarze. źródło: NKJP: (BA): Rezerwat, warownia i jaskinie, Dziennik Zachodni, 2004-11-20
	Budowa chodnika, który połączy starożytne komory górnicze z szybem ratowniczo-wentylacyjnym, zbliża się ku końcowi. źródło: NKJP: Starożytne korytarze, Dziennik Polski, 2001-07-20
	W czasie prac górniczych wydrążono około dwóch tysięcy komór i ponad 200 kilometrów chodników. źródło: NKJP: Zbigniew Iwański: Legendy Wieliczki, 2008
	Pod koniec kwietnia w komorze wysłanej sierścią i trawą przychodzą na świat ślepe lisięta. źródło: NKJP: Adam Wajrak: Lis nie lubi zdjęć, Gazeta Wyborcza, 1993-12-08

5. serca

Definicja

biol.

wydzielona część organizmu ludzkiego, zwierzęcego albo rośliny w formie zagłębienia, mieszcząca w sobie jakieś organy lub części roślin

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

lewa, prawa komora (serca); komora nasienna
komora mózgu, oka, serca, zęba; zalążni

Cytaty

	Wysiłki lekarzy nie mają nic wspólnego z odtwarzaniem lewej komory. Serce jednokomorowe pozostanie takie do końca życia. Prawej komory kardiochirurdzy nie mogą ruszać, bo to mogłoby dziecku tylko zaszkodzić. źródło: NKJP: Agnieszka Trojanowicz: Lekarze cudów, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2005-02-04
	Zrośnięte owocolistki tworzą komorę zalążni, w której znajdują się zalążki. źródło: NKJP: Internet
	Owoce jagodowe o kształcie owalnym i gruszkowatym (o długości do 25 cm) posiadają żółto-pomarańczową skórkę, a w środku miąższ z komorą nasienną zawierającą setki nasion pokrytych śluzowatą otoczką. źródło: NKJP: Owoce egzotyczne (część III), Dziennik Polski, 2008-11-13
	Miazga (zwana przez pacjentów potocznie nerwem) - jedna z najbardziej czuciowo unerwionych tkanek organizmu - znajduje się w komorze zęba. źródło: NKJP: Dorota Dejmek: Zachować jak najdłużej, Dziennik Polski, 2008-02-14
	Wewnątrz muszli głowonogów co pewien czas powierzchnia ciała wytwarza przegrody (septa) oddzielające kolejne komory. źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 1992

Składnia

komora

CZEGO

6. silnika

Definicja

wydzielona część wewnętrznej przestrzeni maszyny, urządzenia lub jakiegoś przedmiotu użytkowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

komora nabojowa, pływakowa, pyłowa, zamkowa
komora karabinu, silnika; spalania

Cytaty

	Spaliła się komora silnika, zniszczeniu uległa także instalacja. źródło: NKJP: (MWE): Rozmaitości ostrowskie, Gazeta Poznańska, 2001-08-07
	Porządnie poukładała zdjęte ubranie na dwa stosy - oddzielnie bieliznę i rajstopy, oddzielnie bluzkę i spódnicę - i włożyła do odpowiednich komór kosza na brudy. źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001
	Dusza był to kawałek żelaza, uformowany na kształt żelazka, rozgrzewany do czerwoności w palenisku pieca kuchennego i następnie wkładany do komory żelazka. źródło: NKJP: Kazimierz Saługa: Ocalić od zapomnienia, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01
	Ręce rannego opadły. Stał na szeroko rozstawionych nogach, pochylony do przodu i krótkim ruchem ręki usuwał łuskę z zamka, a potem takim samym ruchem, który był powtórzeniem tamtego w odwrotnym kierunku, wprowadzał następny nabój do komory. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975

Składnia

	+	komora	+	CZEGO
	+	komora	+	JAKA

7. w łowiectwie

Definicja

łow.

klatka piersiowa zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

strzał na komorę, strzał w komorę
strzelić, trafić na komorę
strzelić, trafić w komorę

Cytaty

	Najskuteczniejszy strzał jest w łeb, za ucho, w kark i na komorę, z tym że najczęściej po strzale na komorę dzik jeszcze uchodzi kilkadziesiąt metrów. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955
	Dyrektor może więc opowiadać nie tylko o tym, jak wytropił byka, za którym chodził od lat, i jak strzelił mu na komorę, ale także przedstawić panu Ludwikowi swoje poglądy gospodarcze. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007
	Zwierzę trafione w komorę (płuca, serce) skacze ostro do przodu wyrzucając przód wysoko w górę, czyli - jak mówimy - robi rakietę lub świecę, pędzi na oślep przed siebie i po kilkudziesięciu metrach pada martwe. źródło: NKJP: Jerzy Napiórkowski: Z pamiętnika myśliwego, Polityka, 2003-02-01
	Leży, paniczu, jak dzika świnia trafiona na komorę. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Frazeologizmy

komora celna
komora gazowa
migotanie komór

Data ostatniej modyfikacji: 18.09.2016