UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ikona

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ikona
ikony
D. ikony
ikon
C. ikonie
ikonom
B. ikonę
ikony
N. ikoną
ikonami
Ms. ikonie
ikonach
W. ikono
ikony

1. w cerkwi

Definicja

szt. 
obraz w stylu sztuki bizantyjskiej lub wczesnochrześcijańskiej przedstawiający święte postaci w otoczeniu symboli religijnych, malowany pierwotnie na desce bez perspektywy i światłocieni

Pochodzenie

ros. ikóna

z gr. eikṓn 'obraz, podobizna'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  malowidło, obraz

Połączenia

  • wielka; stara; XVIII-wieczna, XVIII-wieczna…; średniowieczna, współczesna; huculska, rosyjska; cerkiewna, prawosławna; piękna, cenna, cudowna, zabytkowa; święta ikona; ikona mozaikowa; bizantyjska; bułgarska, kazańska, ruska; jasnogórska; maryjna; podróżna; przedstawiająca kogoś/coś
  • ikona Bogurodzicy, Chrystusa, Madonny, Matki Boskiej; autorstwa czyjegoś
  • handel ikonami
  • ikona z XVII wieku, z XIX wieku...; ze zbiorów czyichś
  • ikona z wizerunkiem kogoś
  • ikona na desce, na szkle; na ścianie; na wystawie; ikona w cerkwi, w muzeum
  • ikony i obrazy; ikony i pejzaże; ikony i rzeźby; ikony i świece; krzyż i ikona; freski i ikony
  • kopia; teologia; kult ikony; malarz, twórca, znawca; kolekcja; aukcja, wernisaż, wystawa; peregrynacja; renowacja; przemyt ikon
  • ikona wisi gdzieś; pochodzi z któregoś wieku; przedstawia kogoś/coś
  • napisać ikonę; malować, pisać, tworzyć ikony

Cytaty

Do najcenniejszych zabytków na wystawie należy bizantyjska ikona mozaikowa z XII w. [...].

źródło: NKJP: Skarby klarysek, Dziennik Polski, 1999-09-22

Trzymałam dużą ikonę Matki Boskiej. Deska nie była stara. Farba popękana, sczerniała.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Namiętnik, 2007

Z XVII-wiecznej cerkwi w Świątkowej Małej [...] skradziono zabytkową ikonę przedstawiającą św. Eliasza na ognistym koniu ponad obłokami.

źródło: NKJP: Maria Jakubiak, Andrzej Lenartowicz, Henryk Ławniczak, Maria Mogielnic: Zniknięcie św. Eliasza, Gazeta Wyborcza, 1992-06-10

Uczestnicy warsztatów pod okiem artysty malarza pisali ikony, ćwicząc się w koniecznej przy tym zajęciu cierpliwości.

źródło: NKJP: (e): Nie tak łatwo napisać ikonę, Nowiny Raciborskie, 2008-12-02

2. w komputerze

Definicja

obrazek na ekranie wyświetlacza komputerowego, w który klika się, by otworzyć program, plik czy folder lub przeprowadzić jakąś operację w systemie

Pochodzenie

ang. icon

z gr. eikṓn 'obraz, podobizna'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ikonka

Połączenia

  • odpowiednia ikona; ikona graficzna; narzędziowa
  • ikona dysku, folderu, programu, skrótu; paska narzędziowego, pulpitu
  • ikona na pasku narzędzi, na pulpicie
  • kursor i ikona
  • pasek ikon
  • kliknąć/klikać, wybrać/wybierać, zmienić ikonę
  • kliknąć/klikać na ikonę; kliknąć w ikonę
  • kliknąć na ikonie

Cytaty

Po kliknięciu w odpowiednią ikonę zdjęcie można zapisać na dysku, przesłać komuś pocztą elektroniczną albo obrobić w programie graficznym.

źródło: NKJP: Walter S. Mossberg: Dwie nowe propozycje Sony, Gazeta Wyborcza, 1999-02-22

Z paska narzędzi wybierz ikonę symbolizującą dwie koperty (Wyślij i pobierz).

źródło: NKJP: Michał Połoz: Internet: Jak posługiwać się programem pocztowym? (Outlook Express), Magazyn Puls Studenta, 1999-04

Dodanie nowych elementów do paska zadań polega na przeciągnięciu ikony programu, skrótu do programu lub odsyłacza [...] na wybrany pasek narzędzi za pomocą myszki.

źródło: NKJP: Dariusz Hałas: Przeglądarka nie tylko do Internetu, 1999

3. stylu

Definicja

osoba lub przedmiot postrzegane jako symbol czegoś

Pochodzenie

internac.

ang. icon

fr. icône

niem. Ikon(e)

z gr. eikṓn 'obraz, podobizna'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ikonka

Połączenia

  • nowa; prawdziwa ikona czegoś
  • ikona muzyki; metalu; kultury, popkultury; mody, stylu; czasów jakichś
  • być, stać się ikoną czegoś

Cytaty

Czarnowłosa kobieta z Islandii o skośnych oczach i wyglądzie małej dziewczynki staje się nową ikoną popkultury.

źródło: NKJP: Łabędź z chińskiej porcelany, Dziennik Polski, 2001-09-14

Fiata 500 po raz pierwszy zaprezentowano 4 lipca 1957 roku. Szybko stał się prawdziwą ikoną tamtych lat, jednym z najpopularniejszych samochodów we Włoszech [...].

źródło: NKJP: Robert Felczak: Prapremiera Fiata 500, Echo Dnia, 2007-03-26

Składnia

bez ograniczeń + ikona +
CZEGO

4. domu

Definicja

przedstawienie czegoś, przypominające to swoim kształtem

Pochodzenie

ang. icon

z gr. eikṓn 'obraz, podobizna'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Połączenia

  • ikona akumulatora, chmury, domu, euro, ognia, oka, pieniędzy, serca, silnika, telefonu, uśmiechu, zegara
  • ikony na desce rozdzielczej

Cytaty

Zielona ikona błyszczących okularów wyświetlona u dołu ekranu podpowie widzom, kiedy powinni założyć okulary 3D, a podobna czerwona ikona wskaże, kiedy należy je zdjąć.

źródło: NKJP: Czarodziej z blizną po raz piąty na ekranach, Polska Głos Wielkopolski, 2007-07-27

Identyfikator oferuje dane medyczne pracownika, które mogą uratować życie w razie urazu. [...] Informacje są natychmiast rozpoznawalne dzięki prostym ikonom znanym na całym świecie.

źródło: Internet: ika-studio.pl

Składnia

bez ograniczeń + ikona +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json