UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

srogi

Chronologizacja

1444, SStp

Pochodzenie

psł. *storgъ 'surowy, ostry, groźny'

Większość słowiańskich kontynuantów i zbieżna semantyka skłaniają do przyjęcia powyższej postaci za najbardziej prawdopodobną (wówczas dla polszczyzny należałoby przyjąć uproszczenie grupy spółgłoskowej *str > *sr). Jednakże takie postaci jak: cs.-rus. sragъ ‘straszny’ i ros. dial. soróga oraz pol. srogi dają podstawę do rekonstrukcji prapostaci *sorgъ.

1.a surowy

Definicja

taki, który postępuje wobec innych bezwzględnie, nie biorąc przy tym pod uwagę żadnych okoliczności, które mogłyby powstrzymać jego działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezwzględny, ostry, surowy
antonimy:  łagodny, pobłażliwy

Połączenia

  • srogi nauczyciel, ojciec, pan, władca; lud; los; sroga pani
  • bardzo srogi

Cytaty

[...] pewna służąca, idąc po wodę, dzban stłukła i z lęku przed swą panią, okrutnie srogą dla czeladzi, płakała [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2004

W białej długiej koszuli, skulony, przerażony, w niczym nie przypominał objawiającego się ludowi srogiego władcy.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Plany UE wobec Polski to osłabianie naszej pozycji, odebranie nam niepodległości [...]. Dlaczego tak srogi los ma dotknąć właśnie Polskę [...]?

źródło: NKJP: Nic nie jest takie, jak się wydaje, Gazeta Wyborcza, 1998-10-12

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. srogi
srogi
srogi
srogie
sroga
D. srogiego
srogiego
srogiego
srogiego
srogiej
C. srogiemu
srogiemu
srogiemu
srogiemu
srogiej
B. srogiego
srogiego
srogi
srogie
srogą
N. srogim
srogim
srogim
srogim
srogą
Ms. srogim
srogim
srogim
srogim
srogiej
W. srogi
srogi
srogi
srogie
sroga
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. srodzy
srodzy
srogie
srogie
D. srogich
srogich
srogich
srogich
C. srogim
srogim
srogim
srogim
B. srogich
srogich
srogich
srogie
N. srogimi
srogimi
srogimi
srogimi
Ms. srogich
srogich
srogich
srogich
W. srodzy
srodzy
srogie
srogie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sroższy
sroższy
sroższy
sroższe
sroższa
D. sroższego
sroższego
sroższego
sroższego
sroższej
C. sroższemu
sroższemu
sroższemu
sroższemu
sroższej
B. sroższego
sroższego
sroższy
sroższe
sroższą
N. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
sroższą
Ms. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
sroższej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. srożsi
srożsi
sroższe
sroższe
D. sroższych
sroższych
sroższych
sroższych
C. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
B. sroższych
sroższych
sroższych
sroższe
N. sroższymi
sroższymi
sroższymi
sroższymi
Ms. sroższych
sroższych
sroższych
sroższych

Składnia

bez ograniczeń + srogi +
(dla KOGO)
szyk: neutralny

1.b nacechowany surowością

Definicja

taki, który świadczy o okrucieństwie i przy którym nie są brane pod uwagę żadne okoliczności, mogące wpłynąć na jego zmianę lub zniesienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezwzględny, surowy
antonimy:  pobłażliwy

Połączenia

  • srogi wyrok; odwet, rewanż; reżim; sroga mina; kara, reprymenda; zemsta; lekcja, nauczka; srogie oblicze, spojrzenie; lanie; srogie cięgi; konsekwencje, represje
  • bardzo, szczególnie srogi

Cytaty

Srogi rewanż wziął za to Bolesław Chrobry, który nie tylko odebrał Grody Czerwieńskie, ale [...] zgwałcił Włodzimierzową córkę, siostrę ruskiego księcia Jarosława.

źródło: NKJP: Rocznica, Dziennik Polski, 2003-07-11

[...] srogie represje Rzymian w stosunku do narodu żydowskiego przyczyniły się znacznie do zmniejszenia propagandy judeochrześcijańskiej.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Ma może około 40 lat i, jak na generała przystało, srogie spojrzenie.

źródło: NKJP: Renata Gluza: Z glejtem gospodina, Gazeta Wyborcza, 1993-08-13

[...] między sąsiadami szerzyła się nienawiść, wybuchały jeszcze sroższe niż przed wiekami rzezie, które nie ustały też w latach powojennych w Bieszczadach.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. srogi
srogi
srogi
srogie
sroga
D. srogiego
srogiego
srogiego
srogiego
srogiej
C. srogiemu
srogiemu
srogiemu
srogiemu
srogiej
B. srogiego
srogiego
srogi
srogie
srogą
N. srogim
srogim
srogim
srogim
srogą
Ms. srogim
srogim
srogim
srogim
srogiej
W. srogi
srogi
srogi
srogie
sroga
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. srodzy
srodzy
srogie
srogie
D. srogich
srogich
srogich
srogich
C. srogim
srogim
srogim
srogim
B. srogich
srogich
srogich
srogie
N. srogimi
srogimi
srogimi
srogimi
Ms. srogich
srogich
srogich
srogich
W. srodzy
srodzy
srogie
srogie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sroższy
sroższy
sroższy
sroższe
sroższa
D. sroższego
sroższego
sroższego
sroższego
sroższej
C. sroższemu
sroższemu
sroższemu
sroższemu
sroższej
B. sroższego
sroższego
sroższy
sroższe
sroższą
N. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
sroższą
Ms. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
sroższej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. srożsi
srożsi
sroższe
sroższe
D. sroższych
sroższych
sroższych
sroższych
C. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
B. sroższych
sroższych
sroższych
sroższe
N. sroższymi
sroższymi
sroższymi
sroższymi
Ms. sroższych
sroższych
sroższych
sroższych

2. silny

Definicja

taki, którego duża siła jest przyczyną nieprzyjemnych odczuć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  silny, wielki

Połączenia

  • srogi mróz; zawód; sroga zima; porażka; srogie rozczarowanie
  • długi i srogi
  • wyjątkowo srogi

Cytaty

Najgrubszy lód powstaje tam, gdzie zimy są długie i srogie, a opady śniegu niewielkie.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1996

Srogi zawód spotkał kibiców pierwszoligowej drużyny koszykarzy tarnobrzeskiej Siarki. W derbach Podkarpacia tarnobrzeżanie przegrali z Resovią Rzeszów 84:87.

źródło: NKJP: /PISZ/: Koszykarze Siarki Tarnobrzeg zawiedli, Echo Dnia, 2007-02-25

W czasie najsroższych mrozów pożywienie w karmniku może uratować im życie, ale tylko pod warunkiem, że jest dostarczane regularnie.

źródło: NKJP: (HEL): Sikora bogatka, Dziennik Polski, 2002-12-05

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. srogi
srogi
srogi
srogie
sroga
D. srogiego
srogiego
srogiego
srogiego
srogiej
C. srogiemu
srogiemu
srogiemu
srogiemu
srogiej
B. srogiego
srogiego
srogi
srogie
srogą
N. srogim
srogim
srogim
srogim
srogą
Ms. srogim
srogim
srogim
srogim
srogiej
W. srogi
srogi
srogi
srogie
sroga
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. srodzy
srodzy
srogie
srogie
D. srogich
srogich
srogich
srogich
C. srogim
srogim
srogim
srogim
B. srogich
srogich
srogich
srogie
N. srogimi
srogimi
srogimi
srogimi
Ms. srogich
srogich
srogich
srogich
W. srodzy
srodzy
srogie
srogie

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. sroższy
sroższy
sroższy
sroższe
sroższa
D. sroższego
sroższego
sroższego
sroższego
sroższej
C. sroższemu
sroższemu
sroższemu
sroższemu
sroższej
B. sroższego
sroższego
sroższy
sroższe
sroższą
N. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
sroższą
Ms. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
sroższej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. srożsi
srożsi
sroższe
sroższe
D. sroższych
sroższych
sroższych
sroższych
C. sroższym
sroższym
sroższym
sroższym
B. sroższych
sroższych
sroższych
sroższe
N. sroższymi
sroższymi
sroższymi
sroższymi
Ms. sroższych
sroższych
sroższych
sroższych

Frazeologizmy

srogie grzyby
srogie grzyby, milordzie
Data ostatniej modyfikacji: 12.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json