UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ustęp

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ustęp
 ustępy
D. ustępu
 ustępów
C. ustępowi
 ustępom
B. ustęp
 ustępy
N. ustępem
 ustępami
Ms. ustępie
 ustępach
W. ustępie
 ustępy

Pochodzenie

słow. *ustǫpъ 'odejście, opuszczenie kogoś, czegoś, odstąpienie', rzeczownik od przedrostkowego czasownika *ustǫpiti 'odejść, opuścić jakieś miejsce, odstąpić, usunąć się, wycofać się’. Znaczenie 'klozet, ubikacja' z dawnego 'miejsce położone na uboczu; odludne, dzikie, niedostępne'.

1. część utworu

Definicja

edytor. 
wyodrębniona część tekstu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ustronne miejsce
hiperonimy:  fragment

Połączenia

  • długi, krótki; cały; niniejszy, ten; czwarty, drugi, pierwszy....; kolejny, końcowy, ostatni; odrębny; nowy; dodatkowy, odpowiedni; cytowany, dodawany, przytoczony ustęp; poszczególne, pozostałe ustępy; ustęp poprzedzający coś, stanowiący, że coś
  • ustęp artykułu, konstytucji, książki, projektu, tekstu
  • ustęp z artykułu, z książki, z ustawy
  • ustęp o brzmieniu jakimś, o treści jakiejś; o czymś; ustęp w artykule, w tekście; w brzmieniu jakimś
  • ustęp i punkt
  • akapit; brzmienie, postanowienia, zapis ustępu; numeracja, oznaczenie; kolejność ustępów
  • odstępstwo od ustępu
  • mowa o czymś w ustępie
  • ustęp brzmi, mówi, przewiduje, wprowadza, zawiera coś; stanowi, że coś
  • dodać, skreślić, wykreślić; cytować, przytoczyć, zacytować ustęp
  • podzielony na ustępy
  • określony, opisany, przewidziany, wymieniony, zawarty w ustępie

Cytaty

Michał Głowiński nazwał ten ustęp książki „eseistyką najwyższej klasy” [...].

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Wara od mego gara, Gazeta Wyborcza - Wysokie Obcasy, 1999-04-30

Pan poseł Szkop prosił o odczytanie pierwszego ustępu z tekstu porozumienia.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 07.10.1999

Dokładnie ten ustęp brzmi tak [...]: Można nauczyć się czegoś od burzy.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Składnia

bez ograniczeń + ustęp +
CZEGO
bez ograniczeń + ustęp +
z + CZEGO

Skróty

ust.

2. ubikacja

Definicja

pomieszczenie, w którym ludzie załatwiają swoje potrzeby fizjologiczne związane z wydalaniem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bardacha, kibel, kibelek, klop, klozet, ubikacja, w.c., wc, WC, wucet

Połączenia

  • ustęp publiczny; ogólnodostępny
  • łazienka i ustęp, umywalnia i ustęp
  • czyścić ustęp
  • wyjść do ustępu

Cytaty

W ustępie publicznym należy zainstalować co najmniej jeden wpust kanalizacyjny podłogowy z syfonem oraz armaturę czerpalną ze złączką do węża.

źródło: NKJP: Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690

Wyszedłem do ustępu w podwórku i tam zostałem zaatakowany.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007
Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN