UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

puchnąć

Chronologizacja

1534, SPXVI

Pochodzenie

psł. *puchnǫti 'zacząć dmuchać, dąć, stawać się napęczniałym, nabrzmiałym''

1. na twarzy

Definicja

o człowieku, zwierzęciu lub części ciała: stawać się większym, okrąglejszym niż zwykle w wyniku stanu chorobowego, z powodu zażywania niektórych leków, ukąszenia owada lub zmęczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

brzuch, noga, ręka, twarz; dziecko, pacjent puchnie

Cytaty

	Widzieli, że puchł, bo nerki nie odprowadzały płynów do pęcherza moczowego. źródło: NKJP: Halina Bykowska: Drugi dar życia, Wieczór Wybrzeża, 2001-08-31
	[...] zaalarmowaliśmy straż miejską, żeby coś zrobili, bo koń leżał i puchł na upale. źródło: NKJP: Ostatni taki koń, Dziennik Polski, 2001-08-04
	Podczas dłuższych treningów zauważyłam, że po pewnym czasie puchną mi palce u rąk. źródło: NKJP: Internet
	Podawano mi leki sterydowe, po których dosłownie puchłam w oczach. źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Chora? Wyrzucić, Wieczór Wybrzeża, 2011
	Stopy są więc narażone na dźwiganie wielkich ciężarów i nic dziwnego, że czasem nie wytrzymują obciążenia. Ulegają zniekształceniom, bolą, puchną. źródło: NKJP: Lucyna Krysiak: Stopa nam rośnie, Dziennik Łódzki, 2003-05-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	puchnę	puchniemy
2 os.	puchniesz	puchniecie
3 os.	puchnie	puchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	puchłem puchnąłem +(e)m puchł +(e)m puchnął	puchłam puchnęłam +(e)m puchła +(e)m puchnęła	puchłom puchnęłom +(e)m puchło +(e)m puchnęło	puchliśmy puchnęliśmy +(e)śmy puchli +(e)śmy puchnęli	puchłyśmy puchnęłyśmy +(e)śmy puchły +(e)śmy puchnęły
2 os.	puchłeś puchnąłeś +(e)ś puchł +(e)ś puchnął	puchłaś puchnęłaś +(e)ś puchła +(e)ś puchnęła	puchłoś puchnęłoś +(e)ś puchło +(e)ś puchnęło	puchliście puchnęliście +(e)ście puchli +(e)ście puchnęli	puchłyście puchnęłyście +(e)ście puchły +(e)ście puchnęły
3 os.	puchł puchnął	puchła puchnęła	puchło puchnęło	puchli puchnęli	puchły puchnęły

bezosobnik: puchnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę puchł będę puchnął będę puchnąć	będę puchła będę puchnęła będę puchnąć	będę puchło będę puchnęło będę puchnąć	będziemy puchli będziemy puchnęli będziemy puchnąć	będziemy puchły będziemy puchnęły będziemy puchnąć
2 os.	będziesz puchł będziesz puchnął będziesz puchnąć	będziesz puchła będziesz puchnęła będziesz puchnąć	będziesz puchło będziesz puchnęło będziesz puchnąć	będziecie puchli będziecie puchnęli będziecie puchnąć	będziecie puchły będziecie puchnęły będziecie puchnąć
3 os.	będzie puchł będzie puchnął będzie puchnąć	będzie puchła będzie puchnęła będzie puchnąć	będzie puchło będzie puchnęło będzie puchnąć	będą puchli będą puchnęli będą puchnąć	będą puchły będą puchnęły będą puchnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		puchnijmy
2 os.	puchnij	puchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	puchłbym puchnąłbym bym puchł bym puchnął	puchłabym puchnęłabym bym puchła bym puchnęła	puchłobym puchnęłobym bym puchło bym puchnęło	puchlibyśmy puchnęlibyśmy byśmy puchli byśmy puchnęli	puchłybyśmy puchnęłybyśmy byśmy puchły byśmy puchnęły
2 os.	puchłbyś puchnąłbyś byś puchł byś puchnął	puchłabyś puchnęłabyś byś puchła byś puchnęła	puchłobyś puchnęłobyś byś puchło byś puchnęło	puchlibyście puchnęlibyście byście puchli byście puchnęli	puchłybyście puchnęłybyście byście puchły byście puchnęły
3 os.	puchłby puchnąłby by puchł by puchnął	puchłaby puchnęłaby by puchła by puchnęła	puchłoby puchnęłoby by puchło by puchnęło	puchliby puchnęliby by puchli by puchnęli	puchłyby puchnęłyby by puchły by puchnęły

bezosobnik: puchnięto by

bezokolicznik: puchnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

puchnąc

gerundium: puchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	puchnięcie	puchnięcia
D.	puchnięcia	puchnięć
C.	puchnięciu	puchnięciom
B.	puchnięcie	puchnięcia
N.	puchnięciem	puchnięciami
Ms.	puchnięciu	puchnięciach
W.	puchnięcie	puchnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: puchnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	puchnący	puchnący	puchnący	puchnące	puchnąca
D.	puchnącego	puchnącego	puchnącego	puchnącego	puchnącej
C.	puchnącemu	puchnącemu	puchnącemu	puchnącemu	puchnącej
B.	puchnącego	puchnącego	puchnący	puchnące	puchnącą
N.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącą
Ms.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	puchnący	puchnący	puchnące	puchnące
D.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnących
C.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym
B.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnące
N.	puchnącymi	puchnącymi	puchnącymi	puchnącymi
Ms.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnących

odpowiedniki aspektowe: opuchnąć , spuchnąć

Składnia

puchnąć

(KOMU)

Odesłania

Zob. też:

brzęknąć

2. teczka

Definicja

stawać się coraz większym pod względem rozmiaru lub liczebności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

powiększać się

Cytaty

	W ministerstwie puchną już teczki od słanych z Łodzi pism w tej sprawie. źródło: NKJP: (coma): Kto rządzi w szpitalu WAM?, Express Ilustrowany, 2002-06-01
	Puchną zbiory, przede wszystkim dzięki zakupom (rocznie przeznacza się na nie kilkadziesiąt tysięcy złotych) i darom mieszkańców. źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: Zacne raciborskie Muzeum, Nowiny Raciborskie, 2007-09-25
	Koledzy piszą do mnie 10 maili dziennie, moja komórka puchnie od pozostawionych wiadomości i nie odczytanych smsów, lecz jak się domyślasz, nikt nie zwróci mi kosztów rozmów międzynarodowych. źródło: NKJP: Magda Huzarska-Szumiec: To ja, Lucy, Gazeta Krakowska, 2001-10-27
	Jego domowe archiwum puchnie od dyplomów wygranych konkursów. źródło: NKJP: (ROB): Kamil czytał mając 3 lata, Gazeta Krakowska, 2005-11-18
	Przez minione dwa lata wszystko rosło, rynek puchł w oczach, a ludzie stawali się coraz bogatsi i pompowali pieniądze w fundusze dla bogaczy. źródło: NKJP: A jednak Europa najbogatsza, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-09-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	puchnę	puchniemy
2 os.	puchniesz	puchniecie
3 os.	puchnie	puchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	puchłem puchnąłem +(e)m puchł +(e)m puchnął	puchłam puchnęłam +(e)m puchła +(e)m puchnęła	puchłom puchnęłom +(e)m puchło +(e)m puchnęło	puchliśmy puchnęliśmy +(e)śmy puchli +(e)śmy puchnęli	puchłyśmy puchnęłyśmy +(e)śmy puchły +(e)śmy puchnęły
2 os.	puchłeś puchnąłeś +(e)ś puchł +(e)ś puchnął	puchłaś puchnęłaś +(e)ś puchła +(e)ś puchnęła	puchłoś puchnęłoś +(e)ś puchło +(e)ś puchnęło	puchliście puchnęliście +(e)ście puchli +(e)ście puchnęli	puchłyście puchnęłyście +(e)ście puchły +(e)ście puchnęły
3 os.	puchł puchnął	puchła puchnęła	puchło puchnęło	puchli puchnęli	puchły puchnęły

bezosobnik: puchnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę puchł będę puchnął będę puchnąć	będę puchła będę puchnęła będę puchnąć	będę puchło będę puchnęło będę puchnąć	będziemy puchli będziemy puchnęli będziemy puchnąć	będziemy puchły będziemy puchnęły będziemy puchnąć
2 os.	będziesz puchł będziesz puchnął będziesz puchnąć	będziesz puchła będziesz puchnęła będziesz puchnąć	będziesz puchło będziesz puchnęło będziesz puchnąć	będziecie puchli będziecie puchnęli będziecie puchnąć	będziecie puchły będziecie puchnęły będziecie puchnąć
3 os.	będzie puchł będzie puchnął będzie puchnąć	będzie puchła będzie puchnęła będzie puchnąć	będzie puchło będzie puchnęło będzie puchnąć	będą puchli będą puchnęli będą puchnąć	będą puchły będą puchnęły będą puchnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		puchnijmy
2 os.	puchnij	puchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	puchłbym puchnąłbym bym puchł bym puchnął	puchłabym puchnęłabym bym puchła bym puchnęła	puchłobym puchnęłobym bym puchło bym puchnęło	puchlibyśmy puchnęlibyśmy byśmy puchli byśmy puchnęli	puchłybyśmy puchnęłybyśmy byśmy puchły byśmy puchnęły
2 os.	puchłbyś puchnąłbyś byś puchł byś puchnął	puchłabyś puchnęłabyś byś puchła byś puchnęła	puchłobyś puchnęłobyś byś puchło byś puchnęło	puchlibyście puchnęlibyście byście puchli byście puchnęli	puchłybyście puchnęłybyście byście puchły byście puchnęły
3 os.	puchłby puchnąłby by puchł by puchnął	puchłaby puchnęłaby by puchła by puchnęła	puchłoby puchnęłoby by puchło by puchnęło	puchliby puchnęliby by puchli by puchnęli	puchłyby puchnęłyby by puchły by puchnęły

bezosobnik: puchnięto by

bezokolicznik: puchnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

puchnąc

gerundium: puchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	puchnięcie	puchnięcia
D.	puchnięcia	puchnięć
C.	puchnięciu	puchnięciom
B.	puchnięcie	puchnięcia
N.	puchnięciem	puchnięciami
Ms.	puchnięciu	puchnięciach
W.	puchnięcie	puchnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: puchnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	puchnący	puchnący	puchnący	puchnące	puchnąca
D.	puchnącego	puchnącego	puchnącego	puchnącego	puchnącej
C.	puchnącemu	puchnącemu	puchnącemu	puchnącemu	puchnącej
B.	puchnącego	puchnącego	puchnący	puchnące	puchnącą
N.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącą
Ms.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	puchnący	puchnący	puchnące	puchnące
D.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnących
C.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym
B.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnące
N.	puchnącymi	puchnącymi	puchnącymi	puchnącymi
Ms.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnących

odpowiedniki aspektowe: spuchnąć , opuchnąć

Składnia

puchnąć

(od CZEGO)

3. z dumy

Definicja

wyrażać określone uczucie w sposób otwarty lub gwałtowny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pękać

Cytaty

Kiedy ustaliłem już adres i właściwy kierunek, puchłem z dumy, że spotka mnie ów zaszczyt: uczestniczenia w tajnej naradzie wielkiej wagi.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

- Nie puchniesz z ciekawości, co pisałam?

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek... , 2001

Gdy kilka lat temu jedna z międzynarodowych organizacji zajmujących się urzędniczą korupcją, w raporcie stwierdziła, że w Polsce można korzystną ustawę kupić za milion dolarów, politycy od prawa do lewa wręcz puchli z oburzenia.

źródło: NKJP: Wojciech Kopeć: Małopolskie branie, Gazeta Krakowska, 2004-08-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	puchnę	puchniemy
2 os.	puchniesz	puchniecie
3 os.	puchnie	puchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	puchłem puchnąłem +(e)m puchł +(e)m puchnął	puchłam puchnęłam +(e)m puchła +(e)m puchnęła	puchłom puchnęłom +(e)m puchło +(e)m puchnęło	puchliśmy puchnęliśmy +(e)śmy puchli +(e)śmy puchnęli	puchłyśmy puchnęłyśmy +(e)śmy puchły +(e)śmy puchnęły
2 os.	puchłeś puchnąłeś +(e)ś puchł +(e)ś puchnął	puchłaś puchnęłaś +(e)ś puchła +(e)ś puchnęła	puchłoś puchnęłoś +(e)ś puchło +(e)ś puchnęło	puchliście puchnęliście +(e)ście puchli +(e)ście puchnęli	puchłyście puchnęłyście +(e)ście puchły +(e)ście puchnęły
3 os.	puchł puchnął	puchła puchnęła	puchło puchnęło	puchli puchnęli	puchły puchnęły

bezosobnik: puchnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę puchł będę puchnął będę puchnąć	będę puchła będę puchnęła będę puchnąć	będę puchło będę puchnęło będę puchnąć	będziemy puchli będziemy puchnęli będziemy puchnąć	będziemy puchły będziemy puchnęły będziemy puchnąć
2 os.	będziesz puchł będziesz puchnął będziesz puchnąć	będziesz puchła będziesz puchnęła będziesz puchnąć	będziesz puchło będziesz puchnęło będziesz puchnąć	będziecie puchli będziecie puchnęli będziecie puchnąć	będziecie puchły będziecie puchnęły będziecie puchnąć
3 os.	będzie puchł będzie puchnął będzie puchnąć	będzie puchła będzie puchnęła będzie puchnąć	będzie puchło będzie puchnęło będzie puchnąć	będą puchli będą puchnęli będą puchnąć	będą puchły będą puchnęły będą puchnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		puchnijmy
2 os.	puchnij	puchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	puchłbym puchnąłbym bym puchł bym puchnął	puchłabym puchnęłabym bym puchła bym puchnęła	puchłobym puchnęłobym bym puchło bym puchnęło	puchlibyśmy puchnęlibyśmy byśmy puchli byśmy puchnęli	puchłybyśmy puchnęłybyśmy byśmy puchły byśmy puchnęły
2 os.	puchłbyś puchnąłbyś byś puchł byś puchnął	puchłabyś puchnęłabyś byś puchła byś puchnęła	puchłobyś puchnęłobyś byś puchło byś puchnęło	puchlibyście puchnęlibyście byście puchli byście puchnęli	puchłybyście puchnęłybyście byście puchły byście puchnęły
3 os.	puchłby puchnąłby by puchł by puchnął	puchłaby puchnęłaby by puchła by puchnęła	puchłoby puchnęłoby by puchło by puchnęło	puchliby puchnęliby by puchli by puchnęli	puchłyby puchnęłyby by puchły by puchnęły

bezosobnik: puchnięto by

bezokolicznik: puchnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

puchnąc

gerundium: puchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	puchnięcie	puchnięcia
D.	puchnięcia	puchnięć
C.	puchnięciu	puchnięciom
B.	puchnięcie	puchnięcia
N.	puchnięciem	puchnięciami
Ms.	puchnięciu	puchnięciach
W.	puchnięcie	puchnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: puchnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	puchnący	puchnący	puchnący	puchnące	puchnąca
D.	puchnącego	puchnącego	puchnącego	puchnącego	puchnącej
C.	puchnącemu	puchnącemu	puchnącemu	puchnącemu	puchnącej
B.	puchnącego	puchnącego	puchnący	puchnące	puchnącą
N.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącą
Ms.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	puchnący	puchnący	puchnące	puchnące
D.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnących
C.	puchnącym	puchnącym	puchnącym	puchnącym
B.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnące
N.	puchnącymi	puchnącymi	puchnącymi	puchnącymi
Ms.	puchnących	puchnących	puchnących	puchnących

odpowiednik aspektowy: spuchnąć

Składnia

puchnąć

z CZEGO

Frazeologizmy

bić i patrzeć, czy równo puchnie
głowa pęka komuś
głowa puchnie komuś
uszy puchną

Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018