UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przygadać

Chronologizacja

1948, SJPDor
1936, NKJP

Pochodzenie

Zob. gadać

1. komuś

Definicja

pot. 
skierować do kogoś złośliwą lub krytyczną uwagę, aby sprawić mu przykrość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dociąć, dogryźć, dosolić, przymówić

Cytaty

Hip-hopowcy mają swoje słynne bitwy na słowa – kto mocniej przygada konkurentowi – wygrywa.

źródło: NKJP: (ROM): Poeci w miejskich ławach, Gazeta Krakowska, 2007-01-06

Zawsze starała się zachować godność i kulturalnie odpowiadać, nawet kucharce, która na nią krzyczała. Zresztą ona potrafiła przygadać, dosadnie, ale nie obrażając nikogo.

źródło: NKJP: Magdalena Andrzejczyk: Z nią świat był lepszy, Dziennik Bałtycki, 2005-03-04

Na pewno będzie mi trudno wytrzymać, żeby mu nie przygadać.

źródło: NKJP: Usenet

Pamiętam, że Andrzejewski wyprosił go za drzwi i coś mu jeszcze przygadał o jego przedwojennej przeszłości, niekoniecznie komunistycznej, tak że Wirski wyszedł z biura jak niepyszny i przez dłuższy czas nie pokazał się na Krupniczej.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygadam
przygadamy
2 os. przygadasz
przygadacie
3 os. przygada
przygadają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygadałem
+(e)m przygadał
przygadałam
+(e)m przygadała
przygadałom
+(e)m przygadało
przygadaliśmy
+(e)śmy przygadali
przygadałyśmy
+(e)śmy przygadały
2 os. przygadałeś
+(e)ś przygadał
przygadałaś
+(e)ś przygadała
przygadałoś
+(e)ś przygadało
przygadaliście
+(e)ście przygadali
przygadałyście
+(e)ście przygadały
3 os. przygadał
przygadała
przygadało
przygadali
przygadały

bezosobnik: przygadano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygadajmy
2 os. przygadaj
przygadajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygadałbym
bym przygadał
przygadałabym
bym przygadała
przygadałobym
bym przygadało
przygadalibyśmy
byśmy przygadali
przygadałybyśmy
byśmy przygadały
2 os. przygadałbyś
byś przygadał
przygadałabyś
byś przygadała
przygadałobyś
byś przygadało
przygadalibyście
byście przygadali
przygadałybyście
byście przygadały
3 os. przygadałby
by przygadał
przygadałaby
by przygadała
przygadałoby
by przygadało
przygadaliby
by przygadali
przygadałyby
by przygadały

bezosobnik: przygadano by

bezokolicznik: przygadać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygadawszy

gerundium: przygadanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygadanie
przygadania
D. przygadania
przygadań
C. przygadaniu
przygadaniom
B. przygadanie
przygadania
N. przygadaniem
przygadaniami
Ms. przygadaniu
przygadaniach
W. przygadanie
przygadania

odpowiednik aspektowy: przygadywać

Składnia

bez ograniczeń + przygadać +
KOMU + (o KIM/CZYM)

2. kogoś

Definicja

pot. 
zawrzeć znajomość z kimś upatrzonym na partnera flirtu lub związku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przygruchać

Połączenia

  • przygadać sobie

Cytaty

- Ale dziewczyna - mlaska Bolek. - Łania! Muszę ją sobie przygadać.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Taniej i prościej było przygadać sobie jakąś ładniutką ekspedientkę, pokojówkę czy córkę rzemieślnika.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Myślałem, że sobie przygadałeś tę czarnulkę z Aten.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Wieczorem część żołnierzy rozpełzła się po wsi. Każdy z nich próbował przygadać sobie dziewczynę.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Gdy ja chorowałem i siedziałem w domu, ona przygadała sobie młodszego.

źródło: NKJP: samosia.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygadam
przygadamy
2 os. przygadasz
przygadacie
3 os. przygada
przygadają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygadałem
+(e)m przygadał
przygadałam
+(e)m przygadała
przygadałom
+(e)m przygadało
przygadaliśmy
+(e)śmy przygadali
przygadałyśmy
+(e)śmy przygadały
2 os. przygadałeś
+(e)ś przygadał
przygadałaś
+(e)ś przygadała
przygadałoś
+(e)ś przygadało
przygadaliście
+(e)ście przygadali
przygadałyście
+(e)ście przygadały
3 os. przygadał
przygadała
przygadało
przygadali
przygadały

bezosobnik: przygadano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygadajmy
2 os. przygadaj
przygadajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygadałbym
bym przygadał
przygadałabym
bym przygadała
przygadałobym
bym przygadało
przygadalibyśmy
byśmy przygadali
przygadałybyśmy
byśmy przygadały
2 os. przygadałbyś
byś przygadał
przygadałabyś
byś przygadała
przygadałobyś
byś przygadało
przygadalibyście
byście przygadali
przygadałybyście
byście przygadały
3 os. przygadałby
by przygadał
przygadałaby
by przygadała
przygadałoby
by przygadało
przygadaliby
by przygadali
przygadałyby
by przygadały

bezosobnik: przygadano by

bezokolicznik: przygadać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygadawszy

gerundium: przygadanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygadanie
przygadania
D. przygadania
przygadań
C. przygadaniu
przygadaniom
B. przygadanie
przygadania
N. przygadaniem
przygadaniami
Ms. przygadaniu
przygadaniach
W. przygadanie
przygadania

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygadany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przygadany
przygadany
przygadany
przygadane
przygadana
D. przygadanego
przygadanego
przygadanego
przygadanego
przygadanej
C. przygadanemu
przygadanemu
przygadanemu
przygadanemu
przygadanej
B. przygadanego
przygadanego
przygadany
przygadane
przygadaną
N. przygadanym
przygadanym
przygadanym
przygadanym
przygadaną
Ms. przygadanym
przygadanym
przygadanym
przygadanym
przygadanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przygadani
przygadani
przygadane
przygadane
D. przygadanych
przygadanych
przygadanych
przygadanych
C. przygadanym
przygadanym
przygadanym
przygadanym
B. przygadanych
przygadanych
przygadanych
przygadane
N. przygadanymi
przygadanymi
przygadanymi
przygadanymi
Ms. przygadanych
przygadanych
przygadanych
przygadanych

odpowiednik aspektowy: przygadywać

Składnia

bez ograniczeń + przygadać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 18.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json