UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szlachcic

rzadziej przest. ślachcic

Chronologizacja

1399, SStp

Pochodzenie

Od: szlachta z przyrostkiem -ic (na wzór: rodzic, dziedzic)

Definicja

mężczyzna należący do szlachty

Warianty

  • rzadziej przest. ślachcic

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • zubożały szlachcic; szlachcic herbowy; szaraczkowy, zagrodowy

Cytaty

Boy stwierdza, iż trudno sobie wyobrazić polskiego szlachcica, który by nie bronił honoru z szablą w ręku.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Żył wtedy jeszcze stary Kaczanowski, ojciec rodu, szlachcic zagrodowy z długim wąsem.

źródło: NKJP: Maria Iwaszkiewicz: Z pamięci, 2005

W żyłach prababci Jadwigi Rakowieckiej płynęła krew ormiańska. [...] Wyszła za mąż za herbowego szlachcica Jana Machalskiego, lekarza.

źródło: NKJP: Elżbieta Baniewicz: Anna Dymna - ona to ja, 1997

Niejeden z zaściankowych szlachciców wyszedł był do lasu w styczniu 1863.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Klimat życia i klimat literatury 1948-1967, 2001

Być może chłopi lubili Floriana Wańkowicza także i za to, że uważali go za bardziej „swojego” niż panów, którzy napłynęli z zachodu. Był dla nich „białoruskim bojarem”, a nie polskim, czyli zagranicznym ślachcicem.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szlachcic
szlachcice
ndepr
szlachcice
depr
D. szlachcica
szlachciców
C. szlachcicowi
szlachcicom
B. szlachcica
szlachciców
N. szlachcicem
szlachcicami
Ms. szlachcicu
szlachcicach
W. szlachcicu
szlachcice
ndepr
szlachcice
depr

Frazeologizmy

drobny szlachcic
szlachcic szaraczkowy
szlachcic cząstkowy
szlachcic zagrodowy
szlachcic zaściankowy

Przysłowia

Szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie
Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json