UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tuczyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tuczę się
tuczymy się
2 os. tuczysz się
tuczycie się
3 os. tuczy się
tuczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tuczyłem się
+(e)m się tuczył
tuczyłam się
+(e)m się tuczyła
tuczyłom się
+(e)m się tuczyło
tuczyliśmy się
+(e)śmy się tuczyli
tuczyłyśmy się
+(e)śmy się tuczyły
2 os. tuczyłeś się
+(e)ś się tuczył
tuczyłaś się
+(e)ś się tuczyła
tuczyłoś się
+(e)ś się tuczyło
tuczyliście się
+(e)ście się tuczyli
tuczyłyście się
+(e)ście się tuczyły
3 os. tuczył się
tuczyła się
tuczyło się
tuczyli się
tuczyły się

bezosobnik: tuczono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się tuczył
będę się tuczyć
będę się tuczyła
będę się tuczyć
będę się tuczyło
będę się tuczyć
będziemy się tuczyli
będziemy się tuczyć
będziemy się tuczyły
będziemy się tuczyć
2 os. będziesz się tuczył
będziesz się tuczyć
będziesz się tuczyła
będziesz się tuczyć
będziesz się tuczyło
będziesz się tuczyć
będziecie się tuczyli
będziecie się tuczyć
będziecie się tuczyły
będziecie się tuczyć
3 os. będzie się tuczył
będzie się tuczyć
będzie się tuczyła
będzie się tuczyć
będzie się tuczyło
będzie się tuczyć
będą się tuczyli
będą się tuczyć
będą się tuczyły
będą się tuczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. tuczmy się
2 os. tucz się
tuczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. tuczyłbym się
bym się tuczył
tuczyłabym się
bym się tuczyła
tuczyłobym się
bym się tuczyło
tuczylibyśmy się
byśmy się tuczyli
tuczyłybyśmy się
byśmy się tuczyły
2 os. tuczyłbyś się
byś się tuczył
tuczyłabyś się
byś się tuczyła
tuczyłobyś się
byś się tuczyło
tuczylibyście się
byście się tuczyli
tuczyłybyście się
byście się tuczyły
3 os. tuczyłby się
by się tuczył
tuczyłaby się
by się tuczyła
tuczyłoby się
by się tuczyło
tuczyliby się
by się tuczyli
tuczyłyby się
by się tuczyły

bezosobnik: tuczono by się

bezokolicznik: tuczyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: tucząc się

gerundium: tuczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tuczenie się
tuczenia się
D. tuczenia się
tuczeń się
C. tuczeniu się
tuczeniom się
B. tuczenie się
tuczenia się
N. tuczeniem się
tuczeniami się
Ms. tuczeniu się
tuczeniach się
W. tuczenie się
tuczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: tuczący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. tuczący się
tuczący się
tuczący się
tuczące się
tucząca się
D. tuczącego się
tuczącego się
tuczącego się
tuczącego się
tuczącej się
C. tuczącemu się
tuczącemu się
tuczącemu się
tuczącemu się
tuczącej się
B. tuczącego się
tuczącego się
tuczący się
tuczące się
tuczącą się
N. tuczącym się
tuczącym się
tuczącym się
tuczącym się
tuczącą się
Ms. tuczącym się
tuczącym się
tuczącym się
tuczącym się
tuczącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. tuczący się
tuczący się
tuczące się
tuczące się
D. tuczących się
tuczących się
tuczących się
tuczących się
C. tuczącym się
tuczącym się
tuczącym się
tuczącym się
B. tuczących się
tuczących się
tuczących się
tuczące się
N. tuczącymi się
tuczącymi się
tuczącymi się
tuczącymi się
Ms. tuczących się
tuczących się
tuczących się
tuczących się

odpowiednik aspektowy: utuczyć się

Pochodzenie

Zob. tuczyć

1. paszą

Definicja

jedząc odpowiednią ilość pokarmu, obrastać w mięso i tłuszcz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Wspólne znaczyło niczyje i prawdopodobnie przyzagrodowy prosiak tuczył się ukradzionymi z kołchozu ziemniakami, a przyzagrodowe kury dziobały kołchozowe zboże.

źródło: NKJP: Ślepa kiszka, Dziennik Polski, 2003-11-21

A czym rolnicy karmią swoje świnki, jak chcą je jak najszybciej utuczyć? Uczynnie podpowiadam - właśnie kukurydzą. Jest droższa niż inne pasze, za to prosiaki tuczą się na niej jak na drożdżach.

źródło: Internet: zdrowie.gazeta.pl

Potrzebował coraz więcej mleka, szybciej tuczących się świń, produktów nabiałowych.

źródło: NKJP: J.L.: Geny wyprowadzane w pole, Głos Wielkopolski, 1998

Składnia

bez ograniczeń + tuczyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + tuczyć się +
(na CZYM)

2. słodyczami

Definicja

pot. 
jeść więcej niż potrzeba i stawać się przez to grubszym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  paść się

Cytaty

Przez kilka tygodni tuczyłem się fast foodami, żeby przytyć 20 kg.

źródło: Mariola Wiktor: Benicio Del Toro, Pani, 2010 (styl.pl)

Faktem jest, że w domu nie jadło się słodyczy codziennie [...], jak smakuje pizza, dowiedziałam się w wieku dorosłym. Nie tuczyłam się na tym, lecz na zwykłym, domowym jedzeniu.

źródło: Internet: vitalia.pl

Czy [...] mam być gruby, czy chudy? Zadecyduje o tym najczęściej mój organizm, następnie moje lenistwo (mogące działać w obie strony), wreszcie wszechwładna moda. Przekonanie o tym, że karanie zachęcających do tuczenia się albo odchudzania wpłynie na nasze chętki i ambicje, jest już jednak idiotyzmem skończonym.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: W szponach doktrynerów, Polityka, 2008-04-26

Składnia

bez ograniczeń + tuczyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + tuczyć się +
(na CZYM)

3. cudzym kosztem

Definicja

pot.  pejorat. 
czerpać korzyści ze szkodą dla kogoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  paść się, żerować

Cytaty

Rozejrzyjcie się, Państwo, dookoła siebie i pomyślcie sami, kto spośród majętnych i bogatych sam na swe dobra zarobił, np. produkując i sprzedając własne wyroby [...], a kto krwią cudzą i przekrętami, by nie powiedzieć: machlojkami, się tuczy - no, bo przecież jakie to proste.

źródło: NKJP: Kazimierz Barański: To nie przypadek, Nakielski Czas, 2005-03-09

Z tęsknotą oczekuję chwili, kiedy wszystkie świętości zostaną już poszargane, skończy się kapitał świętości i artyści będą musieli sami coś wymyślić, coś oryginalnego, zamiast tuczyć się na szarganiu tego, co inni wymyślili przed nimi.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Tuczą się więc przestępcy na całego. Czujność mają znakomitą, nie przegapią żadnej okazji. Zbierają ziarnko do ziarnka. Tylko niektórym, niestety, przebierze się miarka.

źródło: NKJP: Miarka, Dziennik Polski, 2008-04-09

Składnia

bez ograniczeń + tuczyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + tuczyć się +
(na CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 07.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json