Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | trwały |
trwały |
trwały |
trwałe |
trwała |
| D. | trwałego |
trwałego |
trwałego |
trwałego |
trwałej |
| C. | trwałemu |
trwałemu |
trwałemu |
trwałemu |
trwałej |
| B. | trwałego |
trwałego |
trwały |
trwałe |
trwałą |
| N. | trwałym |
trwałym |
trwałym |
trwałym |
trwałą |
| Ms. | trwałym |
trwałym |
trwałym |
trwałym |
trwałej |
| W. | trwały |
trwały |
trwały |
trwałe |
trwała |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | trwali |
trwali |
trwałe |
trwałe |
| D. | trwałych |
trwałych |
trwałych |
trwałych |
| C. | trwałym |
trwałym |
trwałym |
trwałym |
| B. | trwałych |
trwałych |
trwałych |
trwałe |
| N. | trwałymi |
trwałymi |
trwałymi |
trwałymi |
| Ms. | trwałych |
trwałych |
trwałych |
trwałych |
| W. | trwali |
trwali |
trwałe |
trwałe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | trwalszy |
trwalszy |
trwalszy |
trwalsze |
trwalsza |
| D. | trwalszego |
trwalszego |
trwalszego |
trwalszego |
trwalszej |
| C. | trwalszemu |
trwalszemu |
trwalszemu |
trwalszemu |
trwalszej |
| B. | trwalszego |
trwalszego |
trwalszy |
trwalsze |
trwalszą |
| N. | trwalszym |
trwalszym |
trwalszym |
trwalszym |
trwalszą |
| Ms. | trwalszym |
trwalszym |
trwalszym |
trwalszym |
trwalszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | trwalsi |
trwalsi |
trwalsze |
trwalsze |
| D. | trwalszych |
trwalszych |
trwalszych |
trwalszych |
| C. | trwalszym |
trwalszym |
trwalszym |
trwalszym |
| B. | trwalszych |
trwalszych |
trwalszych |
trwalsze |
| N. | trwalszymi |
trwalszymi |
trwalszymi |
trwalszymi |
| Ms. | trwalszych |
trwalszych |
trwalszych |
trwalszych |
Pochodzenie
psł. *trvalъ
Pierwotny imiesłów czasu przeszłego na *-lъ od psł. *trъvati, zob. trwać
1. sojusz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | stały | |
| sprzeczne: | czasowy, tymczasowy |
Połączenia
- trwały charakter, dorobek, element, efekt, fundament, grunt, konflikt, obraz, pokój, punkt, rozkład, rozwój, składnik, skutek, sojusz, sposób, stosunek, sukces, ślad, uraz, uszczerbek, użytek, wpływ, zarząd, związek; trwała pozycja, wartość, więź; trwałe bezrobocie, dzieło, inwalidztwo, kalectwo, małżeństwo, miejsce pracy, porozumienie, powodzenie, rozwiązanie, schorzenie, szczęście, uczucie; trwałe blizny, cechy, kontakty, konsekwencje, podstawy, relacje, rezultaty, zasady, zmiany
- mniej, niezwykle, stosunkowo, względnie trwały
- bardzo, tak trwały; dużo, znacznie trwalszy
Cytaty
|
Zdaniem historyków obyczajowość arabska wycisnęła trwały ślad na obyczajowości mieszkańców Półwyspu Pirenejskiego. źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je : savoir-vivre przy stole, 1994 |
|
|
W którymś momencie życia wykrystalizowało mi się mgliste wcześniej poczucie, że przeżywanie, doświadczanie trwałego szczęścia jest związane z jakąś dyspozycją wewnętrzną i na ogół niezależne od okoliczności. źródło: NKJP: Jolanta Sokół-Jedlińska: Duchowość na co dzień, 2004 |
|
|
Drugim obok miłości celem ludzkiej seksualności jest odpowiedzialne przekazywanie życia w ramach trwałego małżeństwa i szczęśliwej rodziny. źródło: NKJP: Marek Dziewiecki: Młodzi w poszukiwaniu szczęścia Szczęście – Miłość – Seksualność, 2007 |
|
|
Współczesny świat nie tworzy wspólnoty opartej, jak na wsi, na wzajemnej znajomości i trwałych więziach. źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008 |
|
|
[...] po raz kolejny dowiódł roztropności i wierności, gdy nakłonił Henryka do łaskawego potraktowania wrogów i wypracowania wraz z nimi, a nie narzucenia im, warunków trwałego porozumienia i współpracy. źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009 |
2. budulec
Definicja
Noty o użyciu
W rodzaju żeńskim używane często w znaczeniu 'trwała ondulacja'.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | solidny, wytrzymały |
Połączenia
- trwały asfalt, budulec, materiał; trwałe artykuły spożywcze, barwienie
Cytaty
|
Następny kościół i klasztor, zbudowany już z trwałego budulca, postawiono dwa lata później [...] źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007 |
|
|
Wieże zbudowane zostaną z żelazobetonu, gdyż jest to najtrwalszy materiał i dzięki temu nie będą one wymagały częstych renowacji [...] źródło: NKJP: (JC): Będą podglądać las, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-07-26 |