UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skręcać się

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skręcam się
skręcamy się
2 os. skręcasz się
skręcacie się
3 os. skręca się
skręcają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skręcałem się
+(e)m się skręcał
skręcałam się
+(e)m się skręcała
skręcałom się
+(e)m się skręcało
skręcaliśmy się
+(e)śmy się skręcali
skręcałyśmy się
+(e)śmy się skręcały
2 os. skręcałeś się
+(e)ś się skręcał
skręcałaś się
+(e)ś się skręcała
skręcałoś się
+(e)ś się skręcało
skręcaliście się
+(e)ście się skręcali
skręcałyście się
+(e)ście się skręcały
3 os. skręcał się
skręcała się
skręcało się
skręcali się
skręcały się

bezosobnik: skręcano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się skręcał
będę się skręcać
będę się skręcała
będę się skręcać
będę się skręcało
będę się skręcać
będziemy się skręcali
będziemy się skręcać
będziemy się skręcały
będziemy się skręcać
2 os. będziesz się skręcał
będziesz się skręcać
będziesz się skręcała
będziesz się skręcać
będziesz się skręcało
będziesz się skręcać
będziecie się skręcali
będziecie się skręcać
będziecie się skręcały
będziecie się skręcać
3 os. będzie się skręcał
będzie się skręcać
będzie się skręcała
będzie się skręcać
będzie się skręcało
będzie się skręcać
będą się skręcali
będą się skręcać
będą się skręcały
będą się skręcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skręcajmy się
2 os. skręcaj się
skręcajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skręcałbym się
bym się skręcał
skręcałabym się
bym się skręcała
skręcałobym się
bym się skręcało
skręcalibyśmy się
byśmy się skręcali
skręcałybyśmy się
byśmy się skręcały
2 os. skręcałbyś się
byś się skręcał
skręcałabyś się
byś się skręcała
skręcałobyś się
byś się skręcało
skręcalibyście się
byście się skręcali
skręcałybyście się
byście się skręcały
3 os. skręcałby się
by się skręcał
skręcałaby się
by się skręcała
skręcałoby się
by się skręcało
skręcaliby się
by się skręcali
skręcałyby się
by się skręcały

bezosobnik: skręcano by się

bezokolicznik: skręcać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: skręcając się

gerundium: skręcanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skręcanie się
skręcania się
D. skręcania się
skręcań się
C. skręcaniu się
skręcaniom się
B. skręcanie się
skręcania się
N. skręcaniem się
skręcaniami się
Ms. skręcaniu się
skręcaniach się
W. skręcanie się
skręcania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: skręcający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skręcający się
skręcający się
skręcający się
skręcające się
skręcająca się
D. skręcającego się
skręcającego się
skręcającego się
skręcającego się
skręcającej się
C. skręcającemu się
skręcającemu się
skręcającemu się
skręcającemu się
skręcającej się
B. skręcającego się
skręcającego się
skręcający się
skręcające się
skręcającą się
N. skręcającym się
skręcającym się
skręcającym się
skręcającym się
skręcającą się
Ms. skręcającym się
skręcającym się
skręcającym się
skręcającym się
skręcającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skręcający się
skręcający się
skręcające się
skręcające się
D. skręcających się
skręcających się
skręcających się
skręcających się
C. skręcającym się
skręcającym się
skręcającym się
skręcającym się
B. skręcających się
skręcających się
skręcających się
skręcające się
N. skręcającymi się
skręcającymi się
skręcającymi się
skręcającymi się
Ms. skręcających się
skręcających się
skręcających się
skręcających się

odpowiednik aspektowy: skręcić się

Pochodzenie

Por. skręcać.
Zob. kręcić

1. w loki

Definicja

przybierać kształt falisty lub spiralny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zwijać się

Połączenia

  • skręcać się w loki

Cytaty

Zbliżyłem się do klawiatury i sam wystukałem na niej tekst już rozszyfrowany. Taśma ruszyła, skręcając się w spirale.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Pamiętnik znaleziony w wannie, 1961

Paski namagnetyzowanej folii skręcały się w karnawałowe serpentynki i znikały.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Odruchowo dotknęłam głowy i natrafiłam na znienawidzonego baranka, moje włosy miały naturalną skłonność do skręcania się pod wpływem wilgoci.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Miłośnica, 2009

Składnia

bez ograniczeń + skręcać się +
(w CO)

2. na łóżku

Definicja

wyginać i obracać swoje ciało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Kręgosłup mi wysiadł, skarży się z grymasem skopanego piłkarza na twarzy Rafał, skręcając się przy tym paralitycznie.

źródło: NKJP: Krzysztof Varga: Chłopaki nie płaczą, 1996

Widzę w lusterku, jak skręca się na tylnym siedzeniu i gada tylko: „Niech pan coś zrobi! Niech pan coś zrobi!”

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Powrót do Breitenheide, 1998

Żeby zgruchotać panterę,
Tworzył z siebie Pe literę,
A gdy na szakala szedł,
Skręcał się cały w eS-Zet.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Sto bajek, 1958

3. z zazdrości

Definicja

bardzo silnie odczuwać negatywne uczucia lub stany, wskazane w następującym wyrażeniu przyimkowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • skręcać się z bólu, z tęsknoty, z zazdrości; ze wstydu

Cytaty

Spokojnie [...] przemierzyłem osobiste gabinety, garderoby, łazienki, sypialnie [...], po wyjściu dałem wymownym gestem postępującemu za mną oddziałowi do zrozumienia, że jest wolny, i skręcając się w duchu z wściekłości, żalu i poczucia nieodwracalnej straty, pojechałem do domu.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006

I jak ja słyszę, że więźniowie polityczni organizują głodówkę, by ich uznać za politycznych, to ja, proszę pani, skręcam się ze wstydu.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Być może ks. Józef skręcał się z nudów słuchając zachwytów swego dostojnego kuzyna nad przezornością pruskich fabrykantów mundurów,

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960

Składnia

bez ograniczeń + skręcać się +
z CZEGO

4. na czyjś widok

Definicja

pot. 
gwałtownie reagować na coś nieprzyjemnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Cytaty

Miała prawo skręcać się na widok wieśniaczki, zmieniającej strój cztery razy częściej niż ona.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Związkowcy nie podjęli dialogu, bo skręcają się na dźwięk słowa partia.

źródło: NKJP: Ław Kurski: Prezydent budzi królewnę, 1994-10-03

Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json