UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

marionetka

Chronologizacja

1745, Kart XVII-XVIII
W postaci maryjonetka

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. marionetka
marionetki
D. marionetki
marionetek
C. marionetce
marionetkom
B. marionetkę
marionetki
N. marionetką
marionetkami
Ms. marionetce
marionetkach
W. marionetko
marionetki

Pochodzenie

fr. marionette

Forma francuska jest zdrobnieniem od Marion, derywatu od imienia Marie; współczesne (od XVI w.) znaczenie wyrazu wiąże się prawdopodobnie z noszeniem małych, bogato przystrojonych figur Matki Boskiej w procesjach w święto Wniebowzięcia oraz przedstawieniami lalkowymi towarzyszącymi temu świętu

1. lalka

Definicja

figurka wyobrażająca postać bohatera widowiska, używana w przedstawieniach teatralnych, poruszana przez aktora od góry za pomocą sznurków lub drutów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  lalka

Połączenia

  • teatr marionetek

Cytaty

„Biało-czarna” jest efektem pracy z marionetką na czwartym roku studiów. Etiuda była pokazywana na wielu międzynarodowych, lalkowych festiwalach, między innymi w Belgii, we Włoszech, Czechach, Grecji, Iranie.

źródło: NKJP: Festa Fatuorum, Zeszyty Poetyckie, 2010-10-23

Wcale nie miał ochoty wyjeżdżać, najlepiej czuł się po prostu w swoim pokoju, otoczony swoimi książkami oraz całą galerią masek, lalek, kukieł i marionetek własnej roboty.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

2. człowiek

Definicja

pejorat. 
osoba, która jest zależna od innych albo pozostaje na czyichś usługach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kukiełka, kukła, pacynka

Połączenia

  • bezwolna marionetka
  • marionetki pociągane za sznurki

Cytaty

A więc byłem marionetką w jej ręku? Po co w ogóle wdawała się ze mną w tę grę?

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Królowa to tylko marionetka, która tańczy, jak jej zagram.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Podróż do krainy om. Opowieść hipotetyczna, 1974

Na niego zresztą i tak nie bardzo mieliśmy co liczyć - równy chłop, ale marionetka w rękach szefów, nie zrobiłby nic, co mogłoby nie spodobać się towarzyszom.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Ten tryb podejmowania uchwał wykluczał jakąkolwiek dyskusję. I czynił z mniej wpływowych polityków partyjnych prawdziwe marionetki.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json