UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

swobodnie I

przysłówek

Chronologizacja

SStp: świebodnie, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. niezależnie

Definicja

zgodnie z własną wolą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	dowolnie
	hiperonimy:	niezależnie

Połączenia

swobodnie i bezpiecznie
swobodnie głosić coś, wygłaszać coś, wypowiedzieć/wypowiadać się, wyrażać coś; pisać; chodzić, opuścić/opuszczać coś, podróżować, poruszać się, przekraczać granice, przemieszczać się, przyjechać/przyjeżdżać, wejść/wchodzić, wędrować, wjeżdżać, wyjeżdżać, wyjść/wychodzić; osiedlać się; dysponować czymś, gospodarować czymś, korzystać z czegoś, rozporządzać czymś; działać, wykonywać coś; zmienić coś; wybrać/wybierać coś; decydować o czymś, podejmować decyzje; myśleć; żyć; wybrany, wyrażony
względnie swobodnie

Cytaty

	Ale w tej federacji wolnych narodów wszyscy Polacy będą mogli swobodnie dysponować swoim losem, tworzyć wolną polityczną wspólnotę polską [...]. źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005
	[...] na Litwie żołnierze radzieccy mogli swobodnie opuszczać swoje koszary. źródło: NKJP: Andrzej Kastory: Złowrogie sąsiedztwo. Rosyjska polityka wobec europejskich państw ościennych w latach 1939 -1940, 1998
	Kiedyś «wielkie mocarstwo» było postrachem dla swoich poddanych mających odwagę myśleć swobodnie, nie według rozkazu. źródło: NKJP: Krystyna Kurczab-Redlich: Głową o mur Kremla, 2007
	[...] zakłady będą mogły swobodnie działać w Polsce i że wobec takich zakładów nie będzie można podjąć kroków nadzorczych, jeśli naruszają przepisy prawa. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 10.04.2003
	Obywatele państwa polskiego mogli też swobodniej niż poprzednio podróżować po świecie, co w niedługim czasie obróciło się przeciwko władzy [...]. źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1996

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

2. naturalnie

Definicja

w sposób świadczący o naturalności, pewności siebie i braku zakłopotania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

naturalnie I

Połączenia

swobodnie i bezpiecznie, swobodnie i dobrze, swobodnie i naturalnie, swobodnie i pewnie, swobodnie i spontanicznie, swobodnie i wesoło; lekko i swobodnie
swobodnie mówić, odpowiadać, opowiadać, podyskutować, pogadać, porozmawiać, powiedzieć, rozmawiać; biegać, fruwać, iść, przechadzać się, spacerować; leżeć, siedzieć; bawić się, hasać, hulać, zachowywać się; czuć się, żyć; zachowujący się, żyjący
bardzo, zupełnie swobodnie

Cytaty

	Tęsknił jednak za Ameryką, gdzie czuł się swobodniej, bez etykiety dworskiej. źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 2002
	Zauważyłam również, że tematy poruszane na zajęciach nie krępują uczniów i mogą swobodnie rozmawiać nawet o najtrudniejszych problemach. źródło: NKJP: Izabela Król: Zajęcia prorodzinne w szkole, Wychowawca nr 183, 2008
	Zachowywał się bardzo swobodnie, ogryzał udko kurczaka, trzymając je w palcach, tłuszcz spływał mu po brodzie. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996
	Teraz dziecko może swobodnie leżeć przy matce i ssać pokarm kiedy tylko chce - powiedziała dr Welento-Tyszko. źródło: NKJP: /ZS/: Siódme niebo dla noworodków, Echo Dnia, 2004-05-24

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

3. frywolnie

Definicja

nieprzyzwoicie i niezgodnie z panującymi obyczajami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

nieprzyzwoicie I

Cytaty

W papirusie, o którym wspomniałem, jest mowa, że Safona prowadziła się nadto swobodnie, a także, że była miłośniczką kobiet.

źródło: NKJP: Michał Cichy: Kobiety antyku, Wysokie Obcasy nr 1 dodatek do Gazety Wyborczej, 1999-04-03/1999-04-05

Dopiero „Mała Wiera” Wasyla Piczula (1988 r.) rejestrowała poruszającą się swobodnie na ekranie obnażoną nastolatkę [...].

źródło: NKJP: Wiesław Kot: Lictytacja tabu, Wprost nr 28/11, 1999

[...] kobieta siedziała w dość swobodnym rozkroku i z dość swobodnie uniesioną spódnicą, co pozwalało podziwiać nie tylko pończochy i łydki, ale i sporo wartej podziwu reszty.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

4. bez przeszkód fizycznych

Definicja

tak, że na drodze kogoś lub czegoś nie znajdują się żadne przeszkody

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

swobodnie obrócić się, wyprostować się; poruszać się, przemieszczać się; dojechać, mijać coś, mijać się, opadać, płynąć, przejechać, przejść/przechodzić, przepływać, spadać, spłynąć/spływać, szybować, zwisać; puścić/puszczać; opuszczony, spuszczony

Cytaty

	Można już swobodnie przejechać drogą tranzytową numer 50 [...]. Tir, który się wywrócił [...], już został podniesiony i odholowany. Droga jest przejezdna w obu kierunkach. źródło: NKJP: /RF/: Tranzytówka już przejezdna, Echo Dnia, 2007-01-24
	Koparko-ładowarka [...] pracowała przy usuwaniu nadmiaru ziemi [...]. Prace te były wykonywane po to, aby nadmiar wody z jezdni mógł spływać swobodnie do przydrożnego rowu. źródło: NKJP: ST: Na razie prace przy odwodnieniu dróg, Nakielski Czas, 2003-05-21
	Lot trwa trzy sekundy. Do wysokości trzeciego piętra człowiek swobodnie spada, a później następuje łagodne hamowanie. źródło: NKJP: Swobodny lot z wieżowca, Dziennik Polski, 2001-07-20
	Grota cmentarna była w doskonałym stanie [...]. W podłodze groty było specjalne zagłębienie, żeby żałobnicy mogli się swobodnie wyprostować. źródło: NKJP: Michael Specter: Grobowiec Kajfasza, Gazeta Wyborcza, 1992-08-27

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

5. bez ograniczeń

Definicja

bez ograniczeń w przebiegu lub realizacji czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

swobodnie oddychać, odetchnąć; biec, jechać, jeździć, latać, płynąć, pływać, przejść/przechodzić, przepływać; kontaktować się, porozumiewać się, władać (jakimś językiem); obserwować coś, oglądać coś; handlować, konkurować, kupować, sprzedawać; grać, pracować, współpracować; używać czegoś, wykorzystać coś; łączyć coś, mieszać coś; kształtować coś, tworzyć coś; obracać czymś, operować czymś, posługiwać się czymś; traktować coś; rosnąć, rozwijać się; funkcjonować; kształtowany
swobodnie dostępny
bardzo, całkowicie swobodnie

Cytaty

	[...] co da otwarcie granic polskim firmom, jeżeli nie będą mogły swobodnie sprzedawać swoich produktów? źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.03.2004
	Można doprowadzić do tego, że przyroda nie ucierpi i narciarstwo będzie się mogło swobodnie rozwijać - zapewnia prezes PKL. źródło: NKJP: Deski w odwrocie, Dziennik Polski, 2002-12-06
	U jego boku mogła się odprężyć, i swobodnie obserwować miejscowe zwyczaje. Jak turystka i jak antropolog. źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Przekraczając światło, 1996
	Ma dwie dorosłe córki, które swobodniej posługują się angielskim niż polskim [...]. źródło: NKJP: Stefan Tuszyński: Szarego człowieka się zabija, Gazeta Wyborcza, 1993-01-30/1993-01-31
	Teorie tradycyjne traktują techniczną wiedzę o produktach czy technologiach wytwarzania jako dobro publiczne, swobodnie dostępne dla każdego przedsiębiorstwa. źródło: NKJP: Edward Stawasz: Innowacje a mała firma, 1999

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

6. o luźnych ubraniach

Definicja

w sposób, który nie krępuje ruchów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:

luźno

Cytaty

	Do ćwiczeń najlepiej ubrać się swobodnie - np. w luźne spodnie i koszulkę (nie na ramiączkach). źródło: Internet
	Przed badaniem pamiętaj o tym, że: [...] Należy ubrać się swobodnie, w luźne, wygodne ubranie. źródło: Internet
	Do roku 1960 pokazał dla Domu Mody Dior 6 kolekcji. Uwolnił kobiety z ciasnej talii i ubrał w wygodne suknie swobodnie spowijające ciało. źródło: NKJP: Ostatni z wielkich, Gazeta Krakowska, 2002-02-16
	[...] jedno, czego jeszcze nie lubię, to obcisłych rzeczy, w życiu bym takich nie założyła, no chyba że kiedyś będę miała płaski brzuszek i zero boczków, teraz jednak muszę się czuć swobodnie w ubraniu [...]. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

7. poza normą

Definicja

w sposób odbiegający od sztywnych nakazów lub przyjętych zwyczajów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Połączenia

swobodnie ubrany

Cytaty

[...] dyrektorka warszawskiej podstawówki [...], mówi, że jej uczniowie ubierają się swobodnie - „nie musi być granat”.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Idzie szkoła, obcinamy włosy, Gazeta Wyborcza, 1995-09-07

Wygląda na wracającego z krótkiej wycieczki, może służbowej podróży w interesach. Chociaż nie, chyba za swobodnie ubrany, żadnej teczki czy marynarki rzuconej na tylne siedzenie.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2007

Może przychodzić do domu, o której godzinie chce, może kontaktować się z różnymi osobami, ubierać swobodniej.

źródło: NKJP: Na pokuszenie, Dziennik Polski, 1999-11-05

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

8. daleko od oryginału

Definicja

w sposób odbiegający od oryginału

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Jego tłumacz [...] przekładał słowa Pietrowa na angielski swobodnie, dużo dodając.

źródło: NKJP: Jarosław Śliżewski: Tuzin rekordów, Gazeta Wyborcza, 1993-05-05

Podstawą wszystkich tych przekładów była zapewne [...] łacińska wersja Ave maris stella, choć polscy tłumacze traktowali zwykle ów pierwowzór dość swobodnie.

źródło: NKJP: Roman Mazurkiewicz: Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne, 2002

Ale tak się składa, że rząd polski żąda od Sejmu zmiany dobrego prawa polskiego na gorsze, i na dodatek swobodnie tłumaczone prawo unijne.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.11.2003

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	swobodnie
stopień wyższy	swobodniej

Data ostatniej modyfikacji: 04.02.2014