UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapędzić

Chronologizacja

1455, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapędzę
zapędzimy
2 os. zapędzisz
zapędzicie
3 os. zapędzi
zapędzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapędziłem
+(e)m zapędził
zapędziłam
+(e)m zapędziła
zapędziłom
+(e)m zapędziło
zapędziliśmy
+(e)śmy zapędzili
zapędziłyśmy
+(e)śmy zapędziły
2 os. zapędziłeś
+(e)ś zapędził
zapędziłaś
+(e)ś zapędziła
zapędziłoś
+(e)ś zapędziło
zapędziliście
+(e)ście zapędzili
zapędziłyście
+(e)ście zapędziły
3 os. zapędził
zapędziła
zapędziło
zapędzili
zapędziły

bezosobnik: zapędzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapędźmy
2 os. zapędź
zapędźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapędziłbym
bym zapędził
zapędziłabym
bym zapędziła
zapędziłobym
bym zapędziło
zapędzilibyśmy
byśmy zapędzili
zapędziłybyśmy
byśmy zapędziły
2 os. zapędziłbyś
byś zapędził
zapędziłabyś
byś zapędziła
zapędziłobyś
byś zapędziło
zapędzilibyście
byście zapędzili
zapędziłybyście
byście zapędziły
3 os. zapędziłby
by zapędził
zapędziłaby
by zapędziła
zapędziłoby
by zapędziło
zapędziliby
by zapędzili
zapędziłyby
by zapędziły

bezosobnik: zapędzono by

bezokolicznik: zapędzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapędziwszy

gerundium: zapędzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapędzenie
zapędzenia
D. zapędzenia
zapędzeń
C. zapędzeniu
zapędzeniom
B. zapędzenie
zapędzenia
N. zapędzeniem
zapędzeniami
Ms. zapędzeniu
zapędzeniach
W. zapędzenie
zapędzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapędzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapędzony
zapędzony
zapędzony
zapędzone
zapędzona
D. zapędzonego
zapędzonego
zapędzonego
zapędzonego
zapędzonej
C. zapędzonemu
zapędzonemu
zapędzonemu
zapędzonemu
zapędzonej
B. zapędzonego
zapędzonego
zapędzony
zapędzone
zapędzoną
N. zapędzonym
zapędzonym
zapędzonym
zapędzonym
zapędzoną
Ms. zapędzonym
zapędzonym
zapędzonym
zapędzonym
zapędzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapędzeni
zapędzeni
zapędzone
zapędzone
D. zapędzonych
zapędzonych
zapędzonych
zapędzonych
C. zapędzonym
zapędzonym
zapędzonym
zapędzonym
B. zapędzonych
zapędzonych
zapędzonych
zapędzone
N. zapędzonymi
zapędzonymi
zapędzonymi
zapędzonymi
Ms. zapędzonych
zapędzonych
zapędzonych
zapędzonych

odpowiednik aspektowy: zapędzać

Pochodzenie

Zob. pędzić

1. do stodoły

Definicja

nakłaniając jakąś osobę lub zwierzę do pośpiechu, zmusić do przejścia w jakieś miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagonić

Cytaty

[...] Uganiała się za zdziczałymi świniami. Pohukując jak sowa, starała się je zapędzić do chlewika.

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Dyrektor zapędził do kabiny jego pomocnika.

źródło: NKJP: Czesław Bielecki: Scenarzysta, 2009

Wokół ani żywej duszy - mróz i silny wiatr dawno już zapędziły wszystkich do ciepłych budynków.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Mijali kantorów z prowincji zapędzonych do miasta, na bruk i tutaj na bruku wyśpiewujących swój głód i psalmy.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Składnia

bez ograniczeń + zapędzić +
KOGO/CO + DOKĄD

2. w dalekie strony

Definicja

spowodować, że ktoś przemieści się w jakieś odległe miejsce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagonić

Połączenia

  • los zapędził kogoś gdzieś

Cytaty

Od pierwszego wejrzenia Samowałow rozpoznał w niej rodaczkę, Ukrainkę, którą zły los zapędził w te strony.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Uniesiony sprawiedliwym zapałem zaprosiłem naczelnika policji do Polski, jeśli los zapędzi go kiedyś do Europy i przyrzekłem mu serdeczną gościnność.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Składnia

bez ograniczeń + zapędzić +
KOGO + DOKĄD

3. do roboty

Definicja

zmusić kogoś do zrobienia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagonić

Połączenia

  • zapędzić kogoś do pracy, roboty

Cytaty

Nie sposób zapędzić ich do odrabiania lekcji ani do pomocy w domu.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Dzieci kapitana Igloo, Gazeta Wyborcza, 1996-01-08

- Bierz tych sześciu i wal na trzecie piętro, no!!! - zapędził go do roboty.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Nie było żadnych zbiórek, raportów, przemówień. Zapędzili nas tylko do sprzątania.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Czekała go tam przeprawa z matką, a w najlepszym razie - zapędzenie do roboty.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Składnia

bez ograniczeń + zapędzić +
KOGO + do CZEGO

4. w kłopoty

Definicja

spowodować, że ktoś znajdzie się w jakiejś niekorzystnej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wpędzić

Cytaty

Złe wybory zapędziły go w ten marny stan materialny i duchowy, w konflikt wewnętrzny i zewnętrzny.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Odpowiedzi na 101 pytań o rzeczy ostateczne, 2004

Składnia

bez ograniczeń + zapędzić +
KOGO + w CO

Frazeologizmy

ktoś zapędził w kozi róg kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 08.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json