UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zagnać

rzadziej zagonić

Chronologizacja

1418, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagnam
zagnamy
2 os. zagnasz
zagnacie
3 os. zagna
zagnają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagnałem
+(e)m zagnał
zagnałam
+(e)m zagnała
zagnałom
+(e)m zagnało
zagnaliśmy
+(e)śmy zagnali
zagnałyśmy
+(e)śmy zagnały
2 os. zagnałeś
+(e)ś zagnał
zagnałaś
+(e)ś zagnała
zagnałoś
+(e)ś zagnało
zagnaliście
+(e)ście zagnali
zagnałyście
+(e)ście zagnały
3 os. zagnał
zagnała
zagnało
zagnali
zagnały

bezosobnik: zagnano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zagnajmy
2 os. zagnaj
zagnajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zagnałbym
bym zagnał
zagnałabym
bym zagnała
zagnałobym
bym zagnało
zagnalibyśmy
byśmy zagnali
zagnałybyśmy
byśmy zagnały
2 os. zagnałbyś
byś zagnał
zagnałabyś
byś zagnała
zagnałobyś
byś zagnało
zagnalibyście
byście zagnali
zagnałybyście
byście zagnały
3 os. zagnałby
by zagnał
zagnałaby
by zagnała
zagnałoby
by zagnało
zagnaliby
by zagnali
zagnałyby
by zagnały

bezosobnik: zagnano by

bezokolicznik: zagnać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zagnawszy

gerundium: zagnanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zagnanie
zagnania
D. zagnania
zagnań
C. zagnaniu
zagnaniom
B. zagnanie
zagnania
N. zagnaniem
zagnaniami
Ms. zagnaniu
zagnaniach
W. zagnanie
zagnania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zagnany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zagnany
zagnany
zagnany
zagnane
zagnana
D. zagnanego
zagnanego
zagnanego
zagnanego
zagnanej
C. zagnanemu
zagnanemu
zagnanemu
zagnanemu
zagnanej
B. zagnanego
zagnanego
zagnany
zagnane
zagnaną
N. zagnanym
zagnanym
zagnanym
zagnanym
zagnaną
Ms. zagnanym
zagnanym
zagnanym
zagnanym
zagnanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zagnani
zagnani
zagnane
zagnane
D. zagnanych
zagnanych
zagnanych
zagnanych
C. zagnanym
zagnanym
zagnanym
zagnanym
B. zagnanych
zagnanych
zagnanych
zagnane
N. zagnanymi
zagnanymi
zagnanymi
zagnanymi
Ms. zagnanych
zagnanych
zagnanych
zagnanych

odpowiednik aspektowy: zaganiać

Pochodzenie

Zob. gnać

1. do domu

Definicja

określonymi działaniami zmusić jakąś osobę lub zwierzę do przemieszczenia się w określone miejsce

Warianty

  • rzadziej zagonić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nagnać, zapędzić

Połączenia

  • zagnać krowę, zwierzęta; stado
  • zagnać do obory

Cytaty

Siadamy do stołu - mama niewinnym tonem zawołała z kuchni i zagnała dzieciaki do pokoju jadalnego.

źródło: NKJP: Karolina Macios:Wszyscy mężczyźni mojego kota, 2008

Setki ludzi wysiedlono lub zagnano do obozów pracy.

źródło: NKJP: Robert Sołtyk: Rumunia, Gazeta Wyborcza, 1998-08-21

I kury, gęsi trzeba zagnać do chlewa.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Bez większych trudności i niespodzianek zagnano kangury do wąwozu, którego gardziel zamknięto natychmiast drucianą siatką.

źródło: NKJP:Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Składnia

bez ograniczeń + zagnać +
KOGO/CO + DOKĄD

2. w dalekie strony

Definicja

książk. 
stać się przyczyną czyjegoś dotarcia do jakiegoś odległego miejsca wbrew jego woli

Warianty

  • rzadziej zagonić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zapędzić

Połączenia

  • los, wiatr zagnał; burza, wichura, wojna zagnała kogoś

Cytaty

Ciężki, północny sztorm zagnał okręt z jeźdźcem pod brzegi Sardynii i tam zatopił.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

[...] pierwsza dostrzegła w trzcinach łódź, którą musiał zagnać tu prąd.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Był wściekły, iż wichura zagnała ich w oddalony od uczęszczanych szlaków zakątek, skąd do najbliższego lądu były tysiące i tysiące mil.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa:Strzyga, 2006

Ale skąd pan tutaj? Co pana zagnało w te strony?

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Nie miałyśmy pojęcia, że ją los także zagnał w te uzbeckie piaski...

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Składnia

bez ograniczeń + zagnać +
KOGO/CO + DOKĄD

3. do nauki

Definicja

pot. 
zmusić kogoś do zrobienia czegoś

Warianty

  • rzadziej zagonić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zapędzić

Połączenia

  • zagnać do roboty, do nauki, do spania

Cytaty

Z wcześniejszego powrotu z wakacji najbardziej ucieszyła się matka i zaraz zagnała mnie do roboty.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Z własnej woli kładę się do łóżka, chociaż w normalne soboty bronię się jak najdłużej przed zagnaniem do spania.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

[...] gdyby Martyna urodziła dziecko w wieku 15 lat, to zagnałabym ją do nauki, a dzieckiem zajęłabym się sama [...] do czasu, gdy ona nie będzie do tego gotowa.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + zagnać +
KOGO/CO + do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 20.07.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json