UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

drętwieć

Chronologizacja

1561, SPXVI

Pochodzenie

psł. *trǫtvěti, *drǫtvěti 'tracić czucie, stawać się zmartwiałym, bezwładnym'

1. o ciele

Definicja

stawać się pozbawionym czucia na skutek negatywnych doznań zmysłowych lub działania siły fizycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cierpnąć

Połączenia

  • ciało, kark, łydka, nadgarstek, noga, palec, szyja, twarz drętwieje; kończyny, mięśnie, stawy drętwieją komuś
  • drętwieć od bezruchu
  • drętwienie i mrowienie, bóle i drętwienie
  • cały drętwieję

Cytaty

Trząsłem się z zimna na zmatowiałym od drobnej rosy przodku, nogi drętwiały mi w cholewach, a głowę rozsadzał tępy ból.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Potem ciało drętwieje, zwężają się naczynia krwionośne, do mózgu dociera coraz mniej tlenu.

źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Cienki lód to zdradliwa pułapka, Dziennik Bałtycki, 2009-01-06

[...] doskwierały mi drętwiejące z zimna stopy.

źródło: NKJP: Internet

Łydki drgają i ręce drętwieją od trzymania roweru.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem : (Francja 1940-1944), 1957

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drętwieję
drętwiejemy
2 os. drętwiejesz
drętwiejecie
3 os. drętwieje
drętwieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drętwiałem
+(e)m drętwiał
drętwiałam
+(e)m drętwiała
drętwiałom
+(e)m drętwiało
drętwieliśmy
+(e)śmy drętwieli
drętwiałyśmy
+(e)śmy drętwiały
2 os. drętwiałeś
+(e)ś drętwiał
drętwiałaś
+(e)ś drętwiała
drętwiałoś
+(e)ś drętwiało
drętwieliście
+(e)ście drętwieli
drętwiałyście
+(e)ście drętwiały
3 os. drętwiał
drętwiała
drętwiało
drętwieli
drętwiały

bezosobnik: drętwiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę drętwiał
będę drętwieć
będę drętwiała
będę drętwieć
będę drętwiało
będę drętwieć
będziemy drętwieli
będziemy drętwieć
będziemy drętwiały
będziemy drętwieć
2 os. będziesz drętwiał
będziesz drętwieć
będziesz drętwiała
będziesz drętwieć
będziesz drętwiało
będziesz drętwieć
będziecie drętwieli
będziecie drętwieć
będziecie drętwiały
będziecie drętwieć
3 os. będzie drętwiał
będzie drętwieć
będzie drętwiała
będzie drętwieć
będzie drętwiało
będzie drętwieć
będą drętwieli
będą drętwieć
będą drętwiały
będą drętwieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drętwiejmy
2 os. drętwiej
drętwiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drętwiałbym
bym drętwiał
drętwiałabym
bym drętwiała
drętwiałobym
bym drętwiało
drętwielibyśmy
byśmy drętwieli
drętwiałybyśmy
byśmy drętwiały
2 os. drętwiałbyś
byś drętwiał
drętwiałabyś
byś drętwiała
drętwiałobyś
byś drętwiało
drętwielibyście
byście drętwieli
drętwiałybyście
byście drętwiały
3 os. drętwiałby
by drętwiał
drętwiałaby
by drętwiała
drętwiałoby
by drętwiało
drętwieliby
by drętwieli
drętwiałyby
by drętwiały

bezosobnik: drętwiano by

bezokolicznik: drętwieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: drętwiejąc

gerundium: drętwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drętwienie
drętwienia
D. drętwienia
drętwień
C. drętwieniu
drętwieniom
B. drętwienie
drętwienia
N. drętwieniem
drętwieniami
Ms. drętwieniu
drętwieniach
W. drętwienie
drętwienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: drętwiejący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. drętwiejący
drętwiejący
drętwiejący
drętwiejące
drętwiejąca
D. drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejącej
C. drętwiejącemu
drętwiejącemu
drętwiejącemu
drętwiejącemu
drętwiejącej
B. drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejący
drętwiejące
drętwiejącą
N. drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącą
Ms. drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. drętwiejący
drętwiejący
drętwiejące
drętwiejące
D. drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
C. drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
B. drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
drętwiejące
N. drętwiejącymi
drętwiejącymi
drętwiejącymi
drętwiejącymi
Ms. drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących

odpowiedniki aspektowe: zdrętwieć , odrętwieć

Składnia

bez ograniczeń + drętwieć +
(KOMU)

2. człowiek

Definicja

doznawać nagle uczucia strachu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cierpnąć, skóra cierpnie

Połączenia

  • drętwieć na myśl o czymś, na widok czegoś
  • drętwieć ze strachu

Cytaty

30-latek napisał w liście do mnie, że do dziś drętwieje ze strachu, jeśli ma coś odczytać publicznie.

źródło: NKJP: Nieharmonia, Polityka, 2008-12-13

Jej twarz przebiega dreszcz zgrozy; z na pół otwartymi ustami drętwieje ze strachu, po czym zanosi się rozpaczliwym płaczem.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Ciągle drętwieję na myśl o kolosalnych zaległościach z biologii.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Dziennik nieczystych interesów, Polityka, 2003-02-15

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drętwieję
drętwiejemy
2 os. drętwiejesz
drętwiejecie
3 os. drętwieje
drętwieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drętwiałem
+(e)m drętwiał
drętwiałam
+(e)m drętwiała
drętwiałom
+(e)m drętwiało
drętwieliśmy
+(e)śmy drętwieli
drętwiałyśmy
+(e)śmy drętwiały
2 os. drętwiałeś
+(e)ś drętwiał
drętwiałaś
+(e)ś drętwiała
drętwiałoś
+(e)ś drętwiało
drętwieliście
+(e)ście drętwieli
drętwiałyście
+(e)ście drętwiały
3 os. drętwiał
drętwiała
drętwiało
drętwieli
drętwiały

bezosobnik: drętwiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę drętwiał
będę drętwieć
będę drętwiała
będę drętwieć
będę drętwiało
będę drętwieć
będziemy drętwieli
będziemy drętwieć
będziemy drętwiały
będziemy drętwieć
2 os. będziesz drętwiał
będziesz drętwieć
będziesz drętwiała
będziesz drętwieć
będziesz drętwiało
będziesz drętwieć
będziecie drętwieli
będziecie drętwieć
będziecie drętwiały
będziecie drętwieć
3 os. będzie drętwiał
będzie drętwieć
będzie drętwiała
będzie drętwieć
będzie drętwiało
będzie drętwieć
będą drętwieli
będą drętwieć
będą drętwiały
będą drętwieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. drętwiejmy
2 os. drętwiej
drętwiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. drętwiałbym
bym drętwiał
drętwiałabym
bym drętwiała
drętwiałobym
bym drętwiało
drętwielibyśmy
byśmy drętwieli
drętwiałybyśmy
byśmy drętwiały
2 os. drętwiałbyś
byś drętwiał
drętwiałabyś
byś drętwiała
drętwiałobyś
byś drętwiało
drętwielibyście
byście drętwieli
drętwiałybyście
byście drętwiały
3 os. drętwiałby
by drętwiał
drętwiałaby
by drętwiała
drętwiałoby
by drętwiało
drętwieliby
by drętwieli
drętwiałyby
by drętwiały

bezosobnik: drętwiano by

bezokolicznik: drętwieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: drętwiejąc

gerundium: drętwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drętwienie
drętwienia
D. drętwienia
drętwień
C. drętwieniu
drętwieniom
B. drętwienie
drętwienia
N. drętwieniem
drętwieniami
Ms. drętwieniu
drętwieniach
W. drętwienie
drętwienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: drętwiejący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. drętwiejący
drętwiejący
drętwiejący
drętwiejące
drętwiejąca
D. drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejącej
C. drętwiejącemu
drętwiejącemu
drętwiejącemu
drętwiejącemu
drętwiejącej
B. drętwiejącego
drętwiejącego
drętwiejący
drętwiejące
drętwiejącą
N. drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącą
Ms. drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. drętwiejący
drętwiejący
drętwiejące
drętwiejące
D. drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
C. drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
drętwiejącym
B. drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
drętwiejące
N. drętwiejącymi
drętwiejącymi
drętwiejącymi
drętwiejącymi
Ms. drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących
drętwiejących

odpowiednik aspektowy: zdrętwieć

Składnia

bez ograniczeń + drętwieć +
z CZEGO | na CO
Data ostatniej modyfikacji: 15.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json