Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *trǫtvěti, *drǫtvěti 'tracić czucie, stawać się zmartwiałym, bezwładnym'
1. o ciele
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | cierpnąć |
Połączenia
- ciało, kark, łydka, nadgarstek, noga, palec, szyja, twarz drętwieje; kończyny, mięśnie, stawy drętwieją komuś
- drętwieć od bezruchu
- drętwienie i mrowienie, bóle i drętwienie
- cały drętwieję
Cytaty
|
Trząsłem się z zimna na zmatowiałym od drobnej rosy przodku, nogi drętwiały mi w cholewach, a głowę rozsadzał tępy ból. źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955 |
|
|
Potem ciało drętwieje, zwężają się naczynia krwionośne, do mózgu dociera coraz mniej tlenu. źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Cienki lód to zdradliwa pułapka, Dziennik Bałtycki, 2009-01-06 |
|
|
[...] doskwierały mi drętwiejące z zimna stopy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Łydki drgają i ręce drętwieją od trzymania roweru. źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem : (Francja 1940-1944), 1957 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
drętwieję |
drętwiejemy |
|||
| 2 os. |
drętwiejesz |
drętwiejecie |
|||
| 3 os. |
drętwieje |
drętwieją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
drętwiałem +(e)m drętwiał |
drętwiałam +(e)m drętwiała |
drętwiałom +(e)m drętwiało |
drętwieliśmy +(e)śmy drętwieli |
drętwiałyśmy +(e)śmy drętwiały |
| 2 os. |
drętwiałeś +(e)ś drętwiał |
drętwiałaś +(e)ś drętwiała |
drętwiałoś +(e)ś drętwiało |
drętwieliście +(e)ście drętwieli |
drętwiałyście +(e)ście drętwiały |
| 3 os. |
drętwiał |
drętwiała |
drętwiało |
drętwieli |
drętwiały |
bezosobnik: drętwiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę drętwiał będę drętwieć |
będę drętwiała będę drętwieć |
będę drętwiało będę drętwieć |
będziemy drętwieli będziemy drętwieć |
będziemy drętwiały będziemy drętwieć |
| 2 os. |
będziesz drętwiał będziesz drętwieć |
będziesz drętwiała będziesz drętwieć |
będziesz drętwiało będziesz drętwieć |
będziecie drętwieli będziecie drętwieć |
będziecie drętwiały będziecie drętwieć |
| 3 os. |
będzie drętwiał będzie drętwieć |
będzie drętwiała będzie drętwieć |
będzie drętwiało będzie drętwieć |
będą drętwieli będą drętwieć |
będą drętwiały będą drętwieć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
drętwiejmy |
|
| 2 os. |
drętwiej |
drętwiejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
drętwiałbym bym drętwiał |
drętwiałabym bym drętwiała |
drętwiałobym bym drętwiało |
drętwielibyśmy byśmy drętwieli |
drętwiałybyśmy byśmy drętwiały |
| 2 os. |
drętwiałbyś byś drętwiał |
drętwiałabyś byś drętwiała |
drętwiałobyś byś drętwiało |
drętwielibyście byście drętwieli |
drętwiałybyście byście drętwiały |
| 3 os. |
drętwiałby by drętwiał |
drętwiałaby by drętwiała |
drętwiałoby by drętwiało |
drętwieliby by drętwieli |
drętwiałyby by drętwiały |
bezosobnik: drętwiano by
bezokolicznik: drętwieć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
drętwiejąc
gerundium: drętwienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | drętwienie |
drętwienia |
| D. | drętwienia |
drętwień |
| C. | drętwieniu |
drętwieniom |
| B. | drętwienie |
drętwienia |
| N. | drętwieniem |
drętwieniami |
| Ms. | drętwieniu |
drętwieniach |
| W. | drętwienie |
drętwienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: drętwiejący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | drętwiejący |
drętwiejący |
drętwiejący |
drętwiejące |
drętwiejąca |
| D. | drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejącej |
| C. | drętwiejącemu |
drętwiejącemu |
drętwiejącemu |
drętwiejącemu |
drętwiejącej |
| B. | drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejący |
drętwiejące |
drętwiejącą |
| N. | drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącą |
| Ms. | drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | drętwiejący |
drętwiejący |
drętwiejące |
drętwiejące |
| D. | drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
| C. | drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
| B. | drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejące |
| N. | drętwiejącymi |
drętwiejącymi |
drętwiejącymi |
drętwiejącymi |
| Ms. | drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
Składnia
|
+ | drętwieć | + |
(KOMU)
|
2. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | cierpnąć, skóra cierpnie |
Połączenia
- drętwieć na myśl o czymś, na widok czegoś
- drętwieć ze strachu
Cytaty
|
30-latek napisał w liście do mnie, że do dziś drętwieje ze strachu, jeśli ma coś odczytać publicznie. źródło: NKJP: Nieharmonia, Polityka, 2008-12-13 |
|
|
Jej twarz przebiega dreszcz zgrozy; z na pół otwartymi ustami drętwieje ze strachu, po czym zanosi się rozpaczliwym płaczem. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996 |
|
|
Ciągle drętwieję na myśl o kolosalnych zaległościach z biologii. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Dziennik nieczystych interesów, Polityka, 2003-02-15 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
drętwieję |
drętwiejemy |
|||
| 2 os. |
drętwiejesz |
drętwiejecie |
|||
| 3 os. |
drętwieje |
drętwieją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
drętwiałem +(e)m drętwiał |
drętwiałam +(e)m drętwiała |
drętwiałom +(e)m drętwiało |
drętwieliśmy +(e)śmy drętwieli |
drętwiałyśmy +(e)śmy drętwiały |
| 2 os. |
drętwiałeś +(e)ś drętwiał |
drętwiałaś +(e)ś drętwiała |
drętwiałoś +(e)ś drętwiało |
drętwieliście +(e)ście drętwieli |
drętwiałyście +(e)ście drętwiały |
| 3 os. |
drętwiał |
drętwiała |
drętwiało |
drętwieli |
drętwiały |
bezosobnik: drętwiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę drętwiał będę drętwieć |
będę drętwiała będę drętwieć |
będę drętwiało będę drętwieć |
będziemy drętwieli będziemy drętwieć |
będziemy drętwiały będziemy drętwieć |
| 2 os. |
będziesz drętwiał będziesz drętwieć |
będziesz drętwiała będziesz drętwieć |
będziesz drętwiało będziesz drętwieć |
będziecie drętwieli będziecie drętwieć |
będziecie drętwiały będziecie drętwieć |
| 3 os. |
będzie drętwiał będzie drętwieć |
będzie drętwiała będzie drętwieć |
będzie drętwiało będzie drętwieć |
będą drętwieli będą drętwieć |
będą drętwiały będą drętwieć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
drętwiejmy |
|
| 2 os. |
drętwiej |
drętwiejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
drętwiałbym bym drętwiał |
drętwiałabym bym drętwiała |
drętwiałobym bym drętwiało |
drętwielibyśmy byśmy drętwieli |
drętwiałybyśmy byśmy drętwiały |
| 2 os. |
drętwiałbyś byś drętwiał |
drętwiałabyś byś drętwiała |
drętwiałobyś byś drętwiało |
drętwielibyście byście drętwieli |
drętwiałybyście byście drętwiały |
| 3 os. |
drętwiałby by drętwiał |
drętwiałaby by drętwiała |
drętwiałoby by drętwiało |
drętwieliby by drętwieli |
drętwiałyby by drętwiały |
bezosobnik: drętwiano by
bezokolicznik: drętwieć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
drętwiejąc
gerundium: drętwienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | drętwienie |
drętwienia |
| D. | drętwienia |
drętwień |
| C. | drętwieniu |
drętwieniom |
| B. | drętwienie |
drętwienia |
| N. | drętwieniem |
drętwieniami |
| Ms. | drętwieniu |
drętwieniach |
| W. | drętwienie |
drętwienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: drętwiejący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | drętwiejący |
drętwiejący |
drętwiejący |
drętwiejące |
drętwiejąca |
| D. | drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejącej |
| C. | drętwiejącemu |
drętwiejącemu |
drętwiejącemu |
drętwiejącemu |
drętwiejącej |
| B. | drętwiejącego |
drętwiejącego |
drętwiejący |
drętwiejące |
drętwiejącą |
| N. | drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącą |
| Ms. | drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | drętwiejący |
drętwiejący |
drętwiejące |
drętwiejące |
| D. | drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
| C. | drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
drętwiejącym |
| B. | drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejące |
| N. | drętwiejącymi |
drętwiejącymi |
drętwiejącymi |
drętwiejącymi |
| Ms. | drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
drętwiejących |
odpowiednik aspektowy: zdrętwieć
Składnia
|
+ | drętwieć | + |
z CZEGO | na CO
|