UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jaskiniowiec

Chronologizacja

1893, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jaskiniowiec
jaskiniowcy
ndepr
jaskiniowce
depr
D. jaskiniowca
jaskiniowców
C. jaskiniowcowi
jaskiniowcom
B. jaskiniowca
jaskiniowców
N. jaskiniowcem
jaskiniowcami
Ms. jaskiniowcu
jaskiniowcach
W. jaskiniowcu
jaskiniowcze
jaskiniowcy
ndepr
jaskiniowce
depr

Pochodzenie

Zob. jaskinia

1. człowiek jaskiniowy

Definicja

człowiek żyjący w czasach prehistorycznych, kiedy ludzie mieszkali w jaskiniach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  troglodyta

Cytaty

Neurobiolodzy spierają się w kwestii znaczenia węchu dla człowieka. Niektórzy nie przywiązują do niego wielkiej wagi, traktując raczej jako atawizm z czasów, gdy jaskiniowiec musiał wyczuwać nadchodzące zagrożenie lub szansę na zdobycie pokarmu.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Gra na nosie, Polityka, 2007-01-06

W zasadzie, jak przekonują miłośnicy malowideł naskalnych, sztuka zaczęła się od zwierząt. Czy rzeczywiście jaskiniowcy, rysując na ścianach swych domostw zwierzynę łowną, robili sztukę, to sprawa osobna.

źródło: NKJP: Łukasz Gorczyca: Trendy Sztuka - luty '98, Machina, nr 2, 1998

Nie tylko dzicy jaskiniowcy jadali jednak za pomocą rąk, zębów, a później wyżej wymienionej łyżki. Podobne obyczaje panowały w słynącym z elegancji starożytnym Egipcie i pełnym przepychu Babilonie [...].

źródło: NKJP: Biesiadny savoir-vivre. Dziennik Polski, 2000-10-07

2. prostak

Definicja

pejorat. 
osoba prymitywna, która nie umie się zachować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  burak, cep, cham, czereśniak, prostak, prymityw, troglodyta, wieśniak, wsiur

Cytaty

Unikam słów na k, ch i p. Jak już te zapisy zostaną ujawnione, nie chciałbym wyjść na prymitywa i jaskiniowca. Dlatego mówię elegancko, a nawet wyrafinowanie [...].

źródło: NKJP: Maciej Radwan Rybiński: Stawiam na barana, Dziennik Polski, 2005-03-25

Chociaż lampka nagrobna jest aż nadto oczywistym symbolem, mało prawdopodobne, aby skutecznie zadziałała na wyobraźnię jaskiniowców za kierownicą.

źródło: NKJP: Jerzy Witaszczyk: Pijany kierowca i nieoświetlony rower, 2005-11-03

Też chciałbym mówić o integracji europejskiej, [...] ale trudno nie odnieść się do wypowiedzi moich dwóch ostatnich przedmówców, którzy, przypominając o tym, że potrzebne jest uzgodnienie podstawowych celów polskiej polityki zagranicznej i że potrzebny jest konsensus dotyczący jej realizacji, mówili jednocześnie o Targowicy, o innych tego typu zjawiskach historycznych [...]. To jest język politycznych jaskiniowców i jeżeli będziemy go używać, z pewnością się nie porozumiemy,

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.06.2001

3. grotołaz

Definicja

pot. 
osoba, która penetruje jaskinie w celach badawczych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grotołaz

Cytaty

Nowosądeccy grotołazi planują dalsze badanie Jaskini Małej. [...] Między jaskiniowcami z poszczególnych klubów istnieje dżentelmeńskie porozumienie, że dany speleoklub po odkryciu nowej jaskini jako jedyny zajmuje się jej dalszą eksploracją.

źródło: NKJP: Podziemny świat do odkrycia, Dziennik Polski, 2003-01-23

Kiedy jaskiniowiec zejdzie na dół, potrzebne jest światło. Ja używam latarki zamontowanej na kasku. Poza tym noszę dwie race jako zabezpieczenie, jeszcze jedną latarkę w plecaku i świecące pałeczki.

źródło: Internet: straszne-historie.pl

Data ostatniej modyfikacji: 24.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json