UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wysmarować

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. smar

1. ciało

Definicja

rozprowadzić na całej powierzchni warstwę jakiejś substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  natrzeć
hiperonimy:  powlec

Połączenia

  • wysmarować ciało, ręce, twarz; blachę, brytfannę, formę, naczynie, tortownicę; dno czegoś
  • wysmarować konfiturą, masłem, miodem, olejem, oliwą, smalcem, tłuszczem, wazeliną; balsamem, maścią; smarem, woskiem, żelem
  • wysmarować grubo; delikatnie, dokładnie
  • trzeba wysmarować
  • wysmarować tłuszczem i wysypać bułką; wyłożyć pergaminem i wysmarować margaryną

Cytaty

Są gotowi do gry. Przed meczem wysmaruję wszystkich balsamem na niskie temperatury - mówi Stanisław Machowski, lekarz reprezentacji.

źródło: KJ PWN: Rzeczpospolita Nr: 03.24/ 2001

Ciała zaginionych w wysokich, mroźnych górach zamieniają się w lodowy blok - [...]. Najczęściej w pozycji siedzącej, jeśli wycieńczeni stracili przytomność i zamarzli. Wsparci na czekanie, bladzi, jakby ktoś ich wysmarował grubą warstwą kremu.

źródło: NKJP: Duch mrocznego miejsca, Dziennik Polski - Magazyn, 1999-11-20

Pilling jest świetny, chyba się kiedyś na niego skuszę. [...] Właśnie wysmarowałam sobie ręce, żeby sprawdzić czy mnie aby nie uczula.

źródło: NKJP: Darmowe próbki kosmetyków oraz gadżety, 2005-08-18, Internet

Leżę w łóżku wysmarowana maścią z sadła świstaka i cierpię na korzonki. Dookoła książki i zapach kamfory.

źródło: NKJP: Krystyna Janda: Małpa, 2004

Turowski jest elektrykiem, więc podłączenie do linii energetycznej nie jest dla niego problemem. Gdy mu energetycy zabrali linię sprzed domu, to przerzucił się na słup kilkadziesiąt metrów dalej. W odpowiedzi energetycy wymienili słup na metalową rurę i dodatkowo wysmarowali smarem, żeby Turowski nie mógł na niego wejść.

źródło: NKJP: Tomasz Molga: Kradłem prąd dla dzieci, 1998, prasa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmaruję
wysmarujemy
2 os. wysmarujesz
wysmarujecie
3 os. wysmaruje
wysmarują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałem
+(e)m wysmarował
wysmarowałam
+(e)m wysmarowała
wysmarowałom
+(e)m wysmarowało
wysmarowaliśmy
+(e)śmy wysmarowali
wysmarowałyśmy
+(e)śmy wysmarowały
2 os. wysmarowałeś
+(e)ś wysmarował
wysmarowałaś
+(e)ś wysmarowała
wysmarowałoś
+(e)ś wysmarowało
wysmarowaliście
+(e)ście wysmarowali
wysmarowałyście
+(e)ście wysmarowały
3 os. wysmarował
wysmarowała
wysmarowało
wysmarowali
wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmarujmy
2 os. wysmaruj
wysmarujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałbym
bym wysmarował
wysmarowałabym
bym wysmarowała
wysmarowałobym
bym wysmarowało
wysmarowalibyśmy
byśmy wysmarowali
wysmarowałybyśmy
byśmy wysmarowały
2 os. wysmarowałbyś
byś wysmarował
wysmarowałabyś
byś wysmarowała
wysmarowałobyś
byś wysmarowało
wysmarowalibyście
byście wysmarowali
wysmarowałybyście
byście wysmarowały
3 os. wysmarowałby
by wysmarował
wysmarowałaby
by wysmarowała
wysmarowałoby
by wysmarowało
wysmarowaliby
by wysmarowali
wysmarowałyby
by wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano by

bezokolicznik: wysmarować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysmarowawszy

gerundium: wysmarowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysmarowanie
wysmarowania
D. wysmarowania
wysmarowań
C. wysmarowaniu
wysmarowaniom
B. wysmarowanie
wysmarowania
N. wysmarowaniem
wysmarowaniami
Ms. wysmarowaniu
wysmarowaniach
W. wysmarowanie
wysmarowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysmarowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysmarowany
wysmarowany
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowana
D. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanej
C. wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanej
B. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowaną
N. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowaną
Ms. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysmarowani
wysmarowani
wysmarowane
wysmarowane
D. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
C. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
B. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowane
N. wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
Ms. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych

odpowiedniki aspektowe: smarować , wysmarowywać

Składnia

Rzosobowy + wysmarować +
KOGO/CO + (CZYM)

2. ściany

Definicja

pobrudzić czymś mazistym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wymazać
hiperonimy:  pobrudzić

Połączenia

  • wysmarować gnojem, tłuszczem
  • wysmarować okropnie

Cytaty

- Są obiekty, które czyściliśmy w krótkim czasie trzy razy. Dlatego np. zaraz po zakończeniu remontu pawilonu wystawowego BWA w Bielsku-Białej zabezpieczyliśmy jego elewację tym środkiem, bo myśleliśmy, że ledwie grafficiarze zobaczą świeżo odnowione ściany, natychmiast je wysmarują.

źródło: NKJP: Wypłukiwanie graffiti, Dziennik Polski - Kraków, 2001-07-06

Gdy jeden z Adamów usiadł na otomanie, rozdarł sobie spodnie, gdyż z otomany sterczały ostre gwoździe. Krzesła ktoś złośliwie wysmarował klejem.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Akademia pana Kleksa, 1946

Szosa biegnie cały czas przez gęstą dżunglę. Po paru kilometrach wyskakuje z zieleni trójka kompletnie nagich urwisów. Są wysmarowani błotem, w rękach mają kije.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Masala, 2002

Za chwilę ostatnia narada całej załogi POM. Zadymiona świetlica wypełnia się ludźmi w wysmarowanych kombinezonach.

źródło: NKJP: Ryszard Wiśniowski: Ich wiosna, Po prostu nr 14, 1954

Noga obuta w wysmarowany gnojem gumofilc trąciła koło ciągnika.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmaruję
wysmarujemy
2 os. wysmarujesz
wysmarujecie
3 os. wysmaruje
wysmarują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałem
+(e)m wysmarował
wysmarowałam
+(e)m wysmarowała
wysmarowałom
+(e)m wysmarowało
wysmarowaliśmy
+(e)śmy wysmarowali
wysmarowałyśmy
+(e)śmy wysmarowały
2 os. wysmarowałeś
+(e)ś wysmarował
wysmarowałaś
+(e)ś wysmarowała
wysmarowałoś
+(e)ś wysmarowało
wysmarowaliście
+(e)ście wysmarowali
wysmarowałyście
+(e)ście wysmarowały
3 os. wysmarował
wysmarowała
wysmarowało
wysmarowali
wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmarujmy
2 os. wysmaruj
wysmarujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałbym
bym wysmarował
wysmarowałabym
bym wysmarowała
wysmarowałobym
bym wysmarowało
wysmarowalibyśmy
byśmy wysmarowali
wysmarowałybyśmy
byśmy wysmarowały
2 os. wysmarowałbyś
byś wysmarował
wysmarowałabyś
byś wysmarowała
wysmarowałobyś
byś wysmarowało
wysmarowalibyście
byście wysmarowali
wysmarowałybyście
byście wysmarowały
3 os. wysmarowałby
by wysmarował
wysmarowałaby
by wysmarowała
wysmarowałoby
by wysmarowało
wysmarowaliby
by wysmarowali
wysmarowałyby
by wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano by

bezokolicznik: wysmarować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysmarowawszy

gerundium: wysmarowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysmarowanie
wysmarowania
D. wysmarowania
wysmarowań
C. wysmarowaniu
wysmarowaniom
B. wysmarowanie
wysmarowania
N. wysmarowaniem
wysmarowaniami
Ms. wysmarowaniu
wysmarowaniach
W. wysmarowanie
wysmarowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysmarowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysmarowany
wysmarowany
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowana
D. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanej
C. wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanej
B. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowaną
N. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowaną
Ms. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysmarowani
wysmarowani
wysmarowane
wysmarowane
D. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
C. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
B. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowane
N. wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
Ms. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych

odpowiedniki aspektowe: smarować , wysmarowywać

Składnia

Rzosobowy + wysmarować +
CO + (CZYM)

3. do końca

Definicja

smarując, zużyć cały dostępny zapas substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zużyć

Połączenia

  • wysmarować krem

Cytaty

Ja się powstrzymam przed zamówieniem chyba że...szybko wysmaruję ten balsam i będę mogła kupić następny.

źródło: NKJP: Balsam do ciała, 2008-02-03, Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmaruję
wysmarujemy
2 os. wysmarujesz
wysmarujecie
3 os. wysmaruje
wysmarują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałem
+(e)m wysmarował
wysmarowałam
+(e)m wysmarowała
wysmarowałom
+(e)m wysmarowało
wysmarowaliśmy
+(e)śmy wysmarowali
wysmarowałyśmy
+(e)śmy wysmarowały
2 os. wysmarowałeś
+(e)ś wysmarował
wysmarowałaś
+(e)ś wysmarowała
wysmarowałoś
+(e)ś wysmarowało
wysmarowaliście
+(e)ście wysmarowali
wysmarowałyście
+(e)ście wysmarowały
3 os. wysmarował
wysmarowała
wysmarowało
wysmarowali
wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmarujmy
2 os. wysmaruj
wysmarujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałbym
bym wysmarował
wysmarowałabym
bym wysmarowała
wysmarowałobym
bym wysmarowało
wysmarowalibyśmy
byśmy wysmarowali
wysmarowałybyśmy
byśmy wysmarowały
2 os. wysmarowałbyś
byś wysmarował
wysmarowałabyś
byś wysmarowała
wysmarowałobyś
byś wysmarowało
wysmarowalibyście
byście wysmarowali
wysmarowałybyście
byście wysmarowały
3 os. wysmarowałby
by wysmarował
wysmarowałaby
by wysmarowała
wysmarowałoby
by wysmarowało
wysmarowaliby
by wysmarowali
wysmarowałyby
by wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano by

bezokolicznik: wysmarować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysmarowawszy

gerundium: wysmarowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysmarowanie
wysmarowania
D. wysmarowania
wysmarowań
C. wysmarowaniu
wysmarowaniom
B. wysmarowanie
wysmarowania
N. wysmarowaniem
wysmarowaniami
Ms. wysmarowaniu
wysmarowaniach
W. wysmarowanie
wysmarowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysmarowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysmarowany
wysmarowany
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowana
D. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanej
C. wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanej
B. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowaną
N. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowaną
Ms. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysmarowani
wysmarowani
wysmarowane
wysmarowane
D. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
C. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
B. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowane
N. wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
Ms. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych

odpowiednik aspektowy: wysmarowywać

Składnia

Rzosobowy + wysmarować +
CO

4. na kartce

Definicja

pot. 
napisać z trudem lub nieudolnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  napisać

Połączenia

  • wysmarować artykuł, komunikat, list, pismo, pozew, ripostę, rozprawę, skargę, tekst
  • wysmarować na komputerze
  • trzeba wysmarować

Cytaty

Nie darował swego i mimo iż Arefiew miał w okolicy wielkie wpływy, pojechał do Samary i wysmarował oficjalny pozew do sądu.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Czy ludzie tam mieszkający nie widzą ludzi pijących od rana do wieczora alkohol, oblegających sklepy, skwery i boisko, gdzie powinny się bawić nasze dzieci. To wam nie przeszkadza? To was nie bulwersuje? Nie wysmarowaliście artykułu na ten temat???

źródło: NKJP: Henryk, mieszkaniec ulicy Chełmońskiego: List do redakcji, Nowiny Raciborskie, 2008-06-10

Zapalenie korzonków - ludzka rzecz, ale nie wodzowska. A ponieważ w zaprzyjaźnionym kraju już czekali na naszego wodza, trzeba było wysmarować komunikat. I wysmarowano - o niedyspozycji przewodniczącego partyjno-rządowej delegacji.

źródło: NKJP: Na drugą stronę, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-04-06

Z kolei proszki do prania radzą sobie z takimi śladami wyśmienicie [...]. W jednym przypadku było to przedmiotem rozpaczy posiadacza białego podkoszulka, na którym panienka wysmarowała swój telefon. Po praniu „namiar” bezpowrotnie zniknął.

źródło: KJ PWN: Przekrój Nr: 2930/2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmaruję
wysmarujemy
2 os. wysmarujesz
wysmarujecie
3 os. wysmaruje
wysmarują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałem
+(e)m wysmarował
wysmarowałam
+(e)m wysmarowała
wysmarowałom
+(e)m wysmarowało
wysmarowaliśmy
+(e)śmy wysmarowali
wysmarowałyśmy
+(e)śmy wysmarowały
2 os. wysmarowałeś
+(e)ś wysmarował
wysmarowałaś
+(e)ś wysmarowała
wysmarowałoś
+(e)ś wysmarowało
wysmarowaliście
+(e)ście wysmarowali
wysmarowałyście
+(e)ście wysmarowały
3 os. wysmarował
wysmarowała
wysmarowało
wysmarowali
wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysmarujmy
2 os. wysmaruj
wysmarujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysmarowałbym
bym wysmarował
wysmarowałabym
bym wysmarowała
wysmarowałobym
bym wysmarowało
wysmarowalibyśmy
byśmy wysmarowali
wysmarowałybyśmy
byśmy wysmarowały
2 os. wysmarowałbyś
byś wysmarował
wysmarowałabyś
byś wysmarowała
wysmarowałobyś
byś wysmarowało
wysmarowalibyście
byście wysmarowali
wysmarowałybyście
byście wysmarowały
3 os. wysmarowałby
by wysmarował
wysmarowałaby
by wysmarowała
wysmarowałoby
by wysmarowało
wysmarowaliby
by wysmarowali
wysmarowałyby
by wysmarowały

bezosobnik: wysmarowano by

bezokolicznik: wysmarować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wysmarowawszy

gerundium: wysmarowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysmarowanie
wysmarowania
D. wysmarowania
wysmarowań
C. wysmarowaniu
wysmarowaniom
B. wysmarowanie
wysmarowania
N. wysmarowaniem
wysmarowaniami
Ms. wysmarowaniu
wysmarowaniach
W. wysmarowanie
wysmarowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysmarowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysmarowany
wysmarowany
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowana
D. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowanej
C. wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanemu
wysmarowanej
B. wysmarowanego
wysmarowanego
wysmarowany
wysmarowane
wysmarowaną
N. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowaną
Ms. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysmarowani
wysmarowani
wysmarowane
wysmarowane
D. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
C. wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
wysmarowanym
B. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowane
N. wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
wysmarowanymi
Ms. wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych
wysmarowanych

odpowiedniki aspektowe: smarować , wysmarowywać

Składnia

Rzosobowy + wysmarować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 28.07.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json