Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | skrzynia |
skrzynie |
|
| D. | skrzyni |
skrzyń |
|
| C. | skrzyni |
skrzyniom |
|
| B. | skrzynię |
skrzynie |
|
| N. | skrzynią |
skrzyniami |
|
| Ms. | skrzyni |
skrzyniach |
|
| W. | skrzynio |
skrzynie |
Pochodzenie
psł. *skrini
z st.-w.-niem. scrīni
< łac. scrīnium ‘puszka, pudełko’
1.a pojemnik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | pojemnik |
Połączenia
- długa, mała, ogromna, olbrzymia, podłużna, wielka; ciężka, otwarta, pusta, wyładowana, zapakowana, zamknięta, zamykana; nowa, stara; aluminiowa, blaszana, drewniana, kamienna, metalowa, plastikowa, szklana, żelazna; czarodziejska, magiczna, tajemnicza; podróżna skrzynia
- dwie, pięć...; kilkadziesiąt skrzyń
- skrzynia na stroje, ubrania
- skrzynia pod ścianą; skrzynia z amunicją, dokumentami, narzędziami, piaskiem, pociskami, węglem; skrzynia ze skarbami, sprzętem
- skrzynia w kącie
- skrzynia i donica; skrzynie i pudła
- brzeg, dno, przód, ściana, środek, wnętrze; pokrywa, wieko; pojemność skrzyni; produkcja skrzyń
- klucz do skrzyni
- pieniądze w skrzyni
- skrzynia stoi gdzieś
- otworzyć, rozpakowywać, spakować, załadować; przewozić, przywieźć; podnieść, ustawić; zbijać; odnaleźć, ukryć, zakopać, znaleźć skrzynię; produkować skrzynie
- chować, pakować, spakować, włożyć, wrzucić coś do skrzyni; wydobyć, wyciągać coś ze skrzyni
- grzebać, schować, ukryć, umieścić, zamknąć, złożyć coś w skrzyni; siedzieć na skrzyni
Cytaty
|
Jan Biały uniósł wieko i zobaczył, że skrzynia skrywa w sobie skarb w postaci złotych monet i klejnotów. źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001 |
|
|
Przywieziono skrzynię i wszystkie znalezione kości wrzucano do skrzyni. Z tego, co słyszałem od osób tam pracujących - kości te pochowano na cmentarzu ewangelickim [...]. źródło: NKJP: K. Juszczak: Cmentarz pod oknami, Czas Ostrzeszowski, 2006 |
|
|
Czeburaszkin nachylił się nad drewnianą skrzynią na węgiel, pogrzebał trochę pośród czarnych brykietów i usmolona ręka wyciągnęła na światło dzienne flaszkę z wódką. źródło: NKJP: Maciej Dajnowski: Promieniowanie reliktowe, 2004 |
|
|
Bogacze z Szanghaju demontowali maszyny swych fabryk i pośpiesznie ekspediowali wielkie skrzynie z towarami do Hongkongu. źródło: NKJP: ucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970 |
|
|
W skrzyniach leżały nowiutkie, lśniące maszyny do pisania [...]. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998 |
1.b zawartość
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy
Cytaty
|
Największą frajdą było to, że przedszkolaki mogły wrócić do przedszkola z koszykami pełnymi dorodnych owoców oraz skrzynią jabłek, za którą serdecznie dziękują. źródło: NKJP: Katarzyna Geppert: I znów wielka atrakcja, Nakielski Czas, 2006-10-25 |
|
|
Tak się wkurzyłem, że kupiłem skrzynię wódy i pochlaliśmy razem z jego kolesiami. źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Jak zabijać siebie, Gazeta Wyborcza, 1999-04-17 |
|
|
Gdy kopali ten rów, chwalili się ludziom, że udało się im znaleźć 12 skrzyń srebra. źródło: NKJP: Mateusz Węsierski: Wykopał łyżeczki i za to upomniała go policja, Dziennik Bałtycki, 2008-12-20 |
Składnia
|
+ | skrzynia | + |
CZEGO
|
2. mebel
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz
Połączenia
- renesansowa, zabytkowa; malowana, okuta, rzeźbiona; ozdobna; góralska skrzynia
- skrzynia i komoda, skrzynia i ława, skrzynia i stół
Cytaty
|
W kuchni stoi malowana skrzynia z 1836 r. Na półkach granatowe naczynia z białym wzorem, takie, jakie u nas robi się w okolicach Bolesławca. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka; Tłum. Stefan Pęksa; Robert Sołtyk: Czy warto na łużycki tłumaczyć Biblię, Gazeta Wyborcza, 1997-02-07 |
|
|
Przepisy na produkcję owych wódek stanowiły najpotężniejszy kapitał firmy, nic więc dziwnego, że były pilne strzeżone. Receptury (było ich ok. 70) przechowywano w bogato rzeźbionej skrzyni, którą każdy spadkobierca czy też nowy kierownik firmy otrzymywał z rąk swojego poprzednika. źródło: NKJP: Aleksandra Ubertowska: Pocztówka z Płatkami złota, Gazeta Wyborcza, 1998-07-17 |
|
|
Wykonywał tam poważne zamówienia według własnych projektów; w roku 1938 na wystawę do Nowego Jorku pojechał jego komplet mebli składający się ze skrzyni i kredensu. źródło: NKJP: Jolanta Flach: Spoglądał na ogród pełen uli..., Tygodnik Podhalański, 1996 |
|
|
Ceny kredensów kuchennych, szaf, stołów, skrzyń nie powinny odbiegać od cen współczesnych mebli wykonanych z drewna i tkanin naturalnych. źródło: NKJP: Agnieszka Zielińska: Rodem z wiejskiej chaty, Dziennik Zachodni, 2007-01-04 |
3. na pościel
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz
Połączenia
- skrzynia tapczanu, wersalki
- skrzynia na pościel
Cytaty
|
Narkotyki pochowane były pod pościelą, w skrzyni wersalki. źródło: NKJP: Włocławek: Handlarz narkotyków zatrzymany. Grozi mu 10 lat więzienia, Gazeta Pomorska, 2010-02-26 |
|
|
Graty ukryłem w skrzyni tapczanu. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
Ściany wymagają remontu, regały i szafy są podniszczone, zamiast tapczanów - na podłodze leżą często same materace. Skrzynie na pościel dawno się rozpadły. źródło: NKJP: Aldona Krajewska: Karolina chciałaby tapetę w misie, Magda - książki i kasety, Gerda - tenisówki. A wszystkie: ..., Gazeta Wyborcza, 1995-04-18 |
4. przyrząd gimnastyczny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem
Połączenia
- skrzynia gimnastyczna
- skrzynia i kozioł
- skok przez skrzynię
- przeskoczyć skrzynię
- skakać przez skrzynię
Cytaty
|
Pod szkołę przyjechał wóz wypełniony sprzętem sportowym, między innymi skrzynia gimnastyczna wraz z odskocznią, materace, piłki do gry w nogę, stół go gry w tenisa stołowego, unihokej, stojaki do skoku wzwyż, tyczki slalomowe. źródło: NKJP: (ema): Sprzęt dla dwójki, Gazeta Krakowska, 2001-11-16 |
|
|
– Młodzież nie chce skakać przez skrzynię czy balansować na równoważni. Wspinaczka, taniec, aerobic, sporty walki to właściwy kierunek [...]. źródło: NKJP: Anna Waszkiewicz: Precz z batonikami, Gazeta Wrocławska, 2006-12-27 |
|
|
Często źle się kończą też wciąż popularne skoki przez skrzynie, kozły i tym podobny „przedpotopowy” sprzęt. źródło: NKJP: Andrzej Mirski: Kwestia życia i śmierci, Dziennik Polski, 2006-01-17 |
5. nadwozie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | nadwozie |
Połączenia
- skrzynia ciężarówki, samochodu
Cytaty
|
Ormianin, nie przestając śpiewać, zsadził ją ze skrzyni ciężarówki. źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967 |
|
|
Oba wozy terenowe z napędem na cztery koła pojechały do jednostek w Nowym Targu i Suchej Beskidzkiej. Ich wyposażenie będzie można załadować na skrzynię bagażową i zmieniać w zależności od rodzaju akcji. źródło: NKJP: (SLOW): Tymi pojazdami dojadą wszędzie, Gazeta Krakowska, 2007-02-08 |
|
|
Przed magistratem stały trzy ciężarówki a wokół nich masa ludzi. Na skrzyniach samochodów mężczyźni z listami w rękach wyczytywali rezerwistów. źródło: NKJP: Józef Pitala: Wrzesień 1939 w Myślenicach, Gazeta Krakowska, 2001-09-03 |
|
|
Dołączają do niego samochody osobowe z nalepionymi na przednich i tylnych szybach portretami al-Hakima, podobnie ozdobione furgonetki, pick-upy i małe ciężarówki, wiozące na skrzyniach ludzi z czarnymi flagami. źródło: NKJP: Pogrzeb ajatollaha, Dziennik Polski, 2003-09-02 |