UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pigment

Chronologizacja

1633, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pigment
pigmenty
D. pigmentu
pigmentów
C. pigmentowi
pigmentom
B. pigment
pigmenty
N. pigmentem
pigmentami
Ms. pigmencie
pigmentach
W. pigmencie
pigmenty

Pochodzenie

łac. pigmentum 'barwnik, farba'

1. w skórze

Definicja

substancja wytwarzana w organizmach ludzi, zwierząt i roślin, która nadaje ich tkankom określony kolor

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  substancja

Połączenia

  • naturalny; ciemny pigment
  • synteza; typ; utrata, zanik; zawartość; produkcja pigmentu
  • pozbawiony pigmentu
  • wytwarzać pigment

Cytaty

Przebarwienia powstają zwykle pod wpływem letniego ostrego słońca. U wielu osób w zimie znikają. Są skutkiem nadmiernej aktywności komórek skóry wytwarzających pigment - melanocytów.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Pourlopowe remanenty, Gazeta Wyborcza, 1998-10-09

Zmianę kolorów ułatwiają tym zwierzętom specjalne komórki, zawierające różne rodzaje pigmentu: żółtego, czerwonego, niebieskiego oraz brązowego - melaniny, która odpowiada za karnację skóry również u ludzi.

źródło: NKJP: Nuria Selva Fernandez, Adam Wajrak: Mistrzowie kamuflażu, Gazeta Wyborcza, 1996-12-20

Nadmiar glinu, wchodzącego w skład stopów, z których produkowane są urządzenia sanitarne, może z kolei prowadzić do zaniku pigmentu w skórze, czyli tzw. bielactwa.

źródło: NKJP: Barbara Czajkowska: Ołów w wodzie, Życie Warszawy nr 11/12, 2001

Wybielanie zębów polega na utlenianiu pigmentu struktury zęba preparatami wybielającymi.

źródło: NKJP: Beata Czarnecka: Moda na wybielanie, Trybuna Śląska, 2002-03-19

2. w lakierze

Definicja

barwnik stosowany do nadawania koloru farbom lub lakierom

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  barwnik

Połączenia

  • czerwony, czarny, biały, błękitny, żółty... ; suchy pigment; barwne, kolorowe; mineralne; naturalne, sztuczne pigmenty; pigment koloryzujący; perłowy; malarski; pigmenty absorpcyjne, metaliczne; nieorganiczne, organiczne; syntetyczne
  • pigmenty i barwniki, pigmenty i laki, pigmenty i spoiwa; farby i pigmenty, wypełniacze i pigmenty
  • cząsteczki, ziarna; rodzaj; ilość; skład, składnik; produkcja pigmentu; właściwości pigmentów
  • farba z pigmentem
  • dodać pigment; stosować pigmenty; mieszanie, wprowadzenie pigmentów

Cytaty

W sklepie sprzedawca może spełnić każde życzenie klienta, szukającego najbardziej oryginalnego koloru. Na miejscu jest urządzenie, które miesza farbę z pigmentem aż do uzyskania wybranej barwy.

źródło: NKJP: Krzysztofa Bik-Jurkow: Ściana to nie szminka, Dziennik Polski, 2006-04-19

W artystycznie, fachowo wykonanym tatuażu pigment umieszcza się stosunkowo płytko pod skórą i na jednakowej głębokości.

źródło: NKJP: Andrzej Sankowski, Sławomir Łoń: Sztuka czy medycyna : przewodnik po chirurgii estetycznej, 1995

Usta posmaruj ochronną pomadką z filtrem lub intensywnie czerwoną szminką (czerwony kolor zawiera najwięcej chroniących usta pigmentów ).

źródło: NKJP: Danuta Bybrowska: Jak rozbroić słońce, Gazeta Wyborcza, 1999-06-19

Na wyschniętą powłokę fachowcy zalecają nałożyć bezbarwny lub zabarwiony pigmentami (perłowymi złotymi, srebrnymi) lakier akrylowo-poliuretanowy wododyspersyjny o połysku satynowym lub wysokim.

źródło: NKJP: (JMP): A może przecierka?, Dziennik Zachodni, 2003-03-18

Data ostatniej modyfikacji: 30.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json