UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapędzać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Pierwotne znaczenie: 'odganiać, odrzucać, odsuwać'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zapędzam	zapędzamy
2 os.	zapędzasz	zapędzacie
3 os.	zapędza	zapędzają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zapędzałem +(e)m zapędzał	zapędzałam +(e)m zapędzała	zapędzałom +(e)m zapędzało	zapędzaliśmy +(e)śmy zapędzali	zapędzałyśmy +(e)śmy zapędzały
2 os.	zapędzałeś +(e)ś zapędzał	zapędzałaś +(e)ś zapędzała	zapędzałoś +(e)ś zapędzało	zapędzaliście +(e)ście zapędzali	zapędzałyście +(e)ście zapędzały
3 os.	zapędzał	zapędzała	zapędzało	zapędzali	zapędzały

bezosobnik: zapędzano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zapędzał będę zapędzać	będę zapędzała będę zapędzać	będę zapędzało będę zapędzać	będziemy zapędzali będziemy zapędzać	będziemy zapędzały będziemy zapędzać
2 os.	będziesz zapędzał będziesz zapędzać	będziesz zapędzała będziesz zapędzać	będziesz zapędzało będziesz zapędzać	będziecie zapędzali będziecie zapędzać	będziecie zapędzały będziecie zapędzać
3 os.	będzie zapędzał będzie zapędzać	będzie zapędzała będzie zapędzać	będzie zapędzało będzie zapędzać	będą zapędzali będą zapędzać	będą zapędzały będą zapędzać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zapędzajmy
2 os.	zapędzaj	zapędzajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zapędzałbym bym zapędzał	zapędzałabym bym zapędzała	zapędzałobym bym zapędzało	zapędzalibyśmy byśmy zapędzali	zapędzałybyśmy byśmy zapędzały
2 os.	zapędzałbyś byś zapędzał	zapędzałabyś byś zapędzała	zapędzałobyś byś zapędzało	zapędzalibyście byście zapędzali	zapędzałybyście byście zapędzały
3 os.	zapędzałby by zapędzał	zapędzałaby by zapędzała	zapędzałoby by zapędzało	zapędzaliby by zapędzali	zapędzałyby by zapędzały

bezosobnik: zapędzano by

bezokolicznik: zapędzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zapędzając

gerundium: zapędzanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zapędzanie	zapędzania
D.	zapędzania	zapędzań
C.	zapędzaniu	zapędzaniom
B.	zapędzanie	zapędzania
N.	zapędzaniem	zapędzaniami
Ms.	zapędzaniu	zapędzaniach
W.	zapędzanie	zapędzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zapędzający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zapędzający	zapędzający	zapędzający	zapędzające	zapędzająca
D.	zapędzającego	zapędzającego	zapędzającego	zapędzającego	zapędzającej
C.	zapędzającemu	zapędzającemu	zapędzającemu	zapędzającemu	zapędzającej
B.	zapędzającego	zapędzającego	zapędzający	zapędzające	zapędzającą
N.	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającą
Ms.	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zapędzający	zapędzający	zapędzające	zapędzające
D.	zapędzających	zapędzających	zapędzających	zapędzających
C.	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającym	zapędzającym
B.	zapędzających	zapędzających	zapędzających	zapędzające
N.	zapędzającymi	zapędzającymi	zapędzającymi	zapędzającymi
Ms.	zapędzających	zapędzających	zapędzających	zapędzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapędzany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zapędzany	zapędzany	zapędzany	zapędzane	zapędzana
D.	zapędzanego	zapędzanego	zapędzanego	zapędzanego	zapędzanej
C.	zapędzanemu	zapędzanemu	zapędzanemu	zapędzanemu	zapędzanej
B.	zapędzanego	zapędzanego	zapędzany	zapędzane	zapędzaną
N.	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanym	zapędzaną
Ms.	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zapędzani	zapędzani	zapędzane	zapędzane
D.	zapędzanych	zapędzanych	zapędzanych	zapędzanych
C.	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanym	zapędzanym
B.	zapędzanych	zapędzanych	zapędzanych	zapędzane
N.	zapędzanymi	zapędzanymi	zapędzanymi	zapędzanymi
Ms.	zapędzanych	zapędzanych	zapędzanych	zapędzanych

odpowiednik aspektowy: zapędzić

Pochodzenie

Zob. pędzić

1. do kurnika

Definicja

nakłaniając jakąś osobę lub zwierzę do pośpiechu, zmuszać do przejścia w jakieś miejsce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaganiać

Cytaty

	[...] Tekla zapędza do kurnika kurczęta. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958
	Płoszą karpie i zapędzają je do rozstawionych sieci. źródło: NKJP: Przezdzięk Konrad: Ryby pod nadzorem, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-12-06
	W Kieleckiem rolnicy wyprowadzają krowy na pastwiska nocą, by nad ranem złapały trochę świeżej trawy. O 7 rano zapędzają je z powrotem do obór, bo na łąkach zwierzęta tylko się męczą. źródło: NKJP: Monika Dzierżyńska-Nowak; Krystyna Naszkowska: Susza XX wieku, Gazeta Wyborcza, 1994-07-28
	Majami, która również słuchała całej opowieści, otrząsnęła się i zaczęła zapędzać wszystkich do łóżek. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz! 2000
	Za nim, jak owczarki zapędzające stado, szli niespiesznie policjanci, ich turbany czerwone dopalały się w szybkim zmierzchu. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
	Zmierzchało już i chłopi zapędzali do zagród osły, kozy i owce. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Składnia

zapędzać

KOGO/CO + DOKĄD

2. daleko

Definicja

powodować, że ktoś przemieści się w jakieś odległe miejsce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaganiać

Cytaty

[...] on, Tadeusz, strzela, [...] przypadkowy patrol zapędza go aż na dach bloku, on podbiega do samego gzymsu, skacze przed siebie i rytmicznie wymachując rękami, zaczyna frunąć po niebie.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Składnia

zapędzać

KOGO + DOKĄD

3. do roboty

Definicja

zmuszać kogoś do zrobienia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zaganiać

Połączenia

zapędzać do nauki, do pracy, do roboty, do mycia

Cytaty

	Tym wierszykiem zapędzały maluchy do mycia nasze mamy i babcie. źródło: NKJP: Miejskie sprawy, Gazeta Poznańska, 2006-09-07
	Wspólnie uczyli się, a raczej jak przyznaje dr Bal, starszy brat zapędzał go do nauki matematyki. źródło: NKJP: Walenty Bal, Dziennik Polski, 2002-01-21
	Obcinają im włosy, zmieniają imiona, zapędzają do harówki w pralni [...] źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Gułag Miłosierdzia, Polityka, 2003-10-04
	Miasta oporne karał mieczem i ogniem, a mieszkańców zapędzał do niewolniczej pracy. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963
	Naszym pradziadom zabierano ziemię pod huty i kopalnie, zapędzano od chłopięctwa do nieludzko ciężkiej pracy trwającej po osiemnaście godzin na dobę, tak że słońce widywali tylko w niedzielę. źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010

Składnia

zapędzać

KOGO/CO + do CZEGO

4. w kłopoty

Definicja

powodować, że ktoś znajduje się w niekorzystnej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Nie chodzi mi o podawanie adresu na tej stronie, nie chcę nikogo zapędzać w kłopoty

źródło: Internet: forum.klimatyzacja.pl

Składnia

zapędzać

KOGO + w CO

Frazeologizmy

ktoś zapędza w kozi róg kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 04.11.2021