UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tańcować

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Od: taniec. Por. śr.-w.-niem. tanzen 'tańczyć'.

1. na parkiecie

Definicja

przest.

tańczyć - poruszać się w rytm muzyki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

tańczyć

Połączenia

tańcować polkę, tango
tańcować na weselu
tańcować z radości
tańcować ze sobą
grać i tańcować, śpiewać i tańcować

Cytaty

	Charakterystyczne, że na wsi nie tylko młodzi, ale także dziadkowie, babki i kto żyw tańcuje na weselach i zabawach. źródło: NKJP: Michalina Wistocka: Sztuka kochania, 2009
	W czasie koncertu były gorące brawa, żywiołowa reakcja młodzieżowej publiczności oraz widoczne wzruszenie na twarzach tych starszych, którzy przed laty przybyli do Krakowa - Nowej Huty za chlebem, a ich wnuki (trzecie pokolenie) po góralsku śpiewają i tańcują. źródło: NKJP: Tadeusz Pudzisz: XIII rocznica Małych Hamerników, Tygodnik Podhalański, 1997
	Podczas biesiady na zamku dziarsko tańcował z dworkami i przechwalał się, że ma pomysł na nową pieśń weselną. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004
	I zagrali łowiczanie, i tańcowali polkę, oberka z przytupami, i wieniec nieśli z Pelikanem, i Polską mi tam powiało. źródło: NKJP: bp Józef Zawitkowski, Jam sługa Twój…: kazania różne, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tańcuję	tańcujemy
2 os.	tańcujesz	tańcujecie
3 os.	tańcuje	tańcują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	tańcowałem +(e)m tańcował	tańcowałam +(e)m tańcowała	tańcowałom +(e)m tańcowało	tańcowaliśmy +(e)śmy tańcowali	tańcowałyśmy +(e)śmy tańcowały
2 os.	tańcowałeś +(e)ś tańcował	tańcowałaś +(e)ś tańcowała	tańcowałoś +(e)ś tańcowało	tańcowaliście +(e)ście tańcowali	tańcowałyście +(e)ście tańcowały
3 os.	tańcował	tańcowała	tańcowało	tańcowali	tańcowały

bezosobnik: tańcowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę tańcował będę tańcować	będę tańcowała będę tańcować	będę tańcowało będę tańcować	będziemy tańcowali będziemy tańcować	będziemy tańcowały będziemy tańcować
2 os.	będziesz tańcował będziesz tańcować	będziesz tańcowała będziesz tańcować	będziesz tańcowało będziesz tańcować	będziecie tańcowali będziecie tańcować	będziecie tańcowały będziecie tańcować
3 os.	będzie tańcował będzie tańcować	będzie tańcowała będzie tańcować	będzie tańcowało będzie tańcować	będą tańcowali będą tańcować	będą tańcowały będą tańcować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tańcujmy
2 os.	tańcuj	tańcujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	tańcowałbym bym tańcował	tańcowałabym bym tańcowała	tańcowałobym bym tańcowało	tańcowalibyśmy byśmy tańcowali	tańcowałybyśmy byśmy tańcowały
2 os.	tańcowałbyś byś tańcował	tańcowałabyś byś tańcowała	tańcowałobyś byś tańcowało	tańcowalibyście byście tańcowali	tańcowałybyście byście tańcowały
3 os.	tańcowałby by tańcował	tańcowałaby by tańcowała	tańcowałoby by tańcowało	tańcowaliby by tańcowali	tańcowałyby by tańcowały

bezosobnik: tańcowano by

bezokolicznik: tańcować

imiesłów przysłówkowy współczesny: tańcując

gerundium: tańcowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	tańcowanie	tańcowania
D.	tańcowania	tańcowań
C.	tańcowaniu	tańcowaniom
B.	tańcowanie	tańcowania
N.	tańcowaniem	tańcowaniami
Ms.	tańcowaniu	tańcowaniach
W.	tańcowanie	tańcowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: tańcujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tańcujący	tańcujący	tańcujący	tańcujące	tańcująca
D.	tańcującego	tańcującego	tańcującego	tańcującego	tańcującej
C.	tańcującemu	tańcującemu	tańcującemu	tańcującemu	tańcującej
B.	tańcującego	tańcującego	tańcujący	tańcujące	tańcującą
N.	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującą
Ms.	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tańcujący	tańcujący	tańcujące	tańcujące
D.	tańcujących	tańcujących	tańcujących	tańcujących
C.	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującym
B.	tańcujących	tańcujących	tańcujących	tańcujące
N.	tańcującymi	tańcującymi	tańcującymi	tańcującymi
Ms.	tańcujących	tańcujących	tańcujących	tańcujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: tańcowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tańcowany	tańcowany	tańcowany	tańcowane	tańcowana
D.	tańcowanego	tańcowanego	tańcowanego	tańcowanego	tańcowanej
C.	tańcowanemu	tańcowanemu	tańcowanemu	tańcowanemu	tańcowanej
B.	tańcowanego	tańcowanego	tańcowany	tańcowane	tańcowaną
N.	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanym	tańcowaną
Ms.	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tańcowani	tańcowani	tańcowane	tańcowane
D.	tańcowanych	tańcowanych	tańcowanych	tańcowanych
C.	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanym	tańcowanym
B.	tańcowanych	tańcowanych	tańcowanych	tańcowane
N.	tańcowanymi	tańcowanymi	tańcowanymi	tańcowanymi
Ms.	tańcowanych	tańcowanych	tańcowanych	tańcowanych

Składnia

tańcować

(CO)

2. na fali

Definicja

książk.

tańczyć - poruszać się szybko, rytmicznie i w sposób przypadkowy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	tańczyć
	hiperonimy:	poruszać się

Cytaty

W świetle reflektora tańcują paprochy i różne farfocle.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 1969

- Okna mam pozamykane, a mimo to często nie słyszę, gdy dzwoni telefon - skarży się pani Janina. - Wystarczy, że przejedzie drogą duży samochód, a szklanki tańcują na kuchennym blacie.

źródło: NKJP: Sylwia Ressel: Życie w zgrzycie, Dziennik Bałtycki, 2000-09-06

W 2. i 6. minucie po „zakręconych” wrzutkach Wąsa z rogu, przy niepewnych reakcjach Talagi, piłka tańcowała przed bramką (za pierwszym razem bliski szczęścia był próbujący dobijać Klimas).

źródło: NKJP: Paweł Ryś: Boją się przewagi, Dziennik Polski, 2008-03-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	tańcuję	tańcujemy
2 os.	tańcujesz	tańcujecie
3 os.	tańcuje	tańcują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	tańcowałem +(e)m tańcował	tańcowałam +(e)m tańcowała	tańcowałom +(e)m tańcowało	tańcowaliśmy +(e)śmy tańcowali	tańcowałyśmy +(e)śmy tańcowały
2 os.	tańcowałeś +(e)ś tańcował	tańcowałaś +(e)ś tańcowała	tańcowałoś +(e)ś tańcowało	tańcowaliście +(e)ście tańcowali	tańcowałyście +(e)ście tańcowały
3 os.	tańcował	tańcowała	tańcowało	tańcowali	tańcowały

bezosobnik: tańcowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę tańcował będę tańcować	będę tańcowała będę tańcować	będę tańcowało będę tańcować	będziemy tańcowali będziemy tańcować	będziemy tańcowały będziemy tańcować
2 os.	będziesz tańcował będziesz tańcować	będziesz tańcowała będziesz tańcować	będziesz tańcowało będziesz tańcować	będziecie tańcowali będziecie tańcować	będziecie tańcowały będziecie tańcować
3 os.	będzie tańcował będzie tańcować	będzie tańcowała będzie tańcować	będzie tańcowało będzie tańcować	będą tańcowali będą tańcować	będą tańcowały będą tańcować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		tańcujmy
2 os.	tańcuj	tańcujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	tańcowałbym bym tańcował	tańcowałabym bym tańcowała	tańcowałobym bym tańcowało	tańcowalibyśmy byśmy tańcowali	tańcowałybyśmy byśmy tańcowały
2 os.	tańcowałbyś byś tańcował	tańcowałabyś byś tańcowała	tańcowałobyś byś tańcowało	tańcowalibyście byście tańcowali	tańcowałybyście byście tańcowały
3 os.	tańcowałby by tańcował	tańcowałaby by tańcowała	tańcowałoby by tańcowało	tańcowaliby by tańcowali	tańcowałyby by tańcowały

bezosobnik: tańcowano by

bezokolicznik: tańcować

imiesłów przysłówkowy współczesny: tańcując

gerundium: tańcowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	tańcowanie	tańcowania
D.	tańcowania	tańcowań
C.	tańcowaniu	tańcowaniom
B.	tańcowanie	tańcowania
N.	tańcowaniem	tańcowaniami
Ms.	tańcowaniu	tańcowaniach
W.	tańcowanie	tańcowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: tańcujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	tańcujący	tańcujący	tańcujący	tańcujące	tańcująca
D.	tańcującego	tańcującego	tańcującego	tańcującego	tańcującej
C.	tańcującemu	tańcującemu	tańcującemu	tańcującemu	tańcującej
B.	tańcującego	tańcującego	tańcujący	tańcujące	tańcującą
N.	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującą
Ms.	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	tańcujący	tańcujący	tańcujące	tańcujące
D.	tańcujących	tańcujących	tańcujących	tańcujących
C.	tańcującym	tańcującym	tańcującym	tańcującym
B.	tańcujących	tańcujących	tańcujących	tańcujące
N.	tańcującymi	tańcującymi	tańcującymi	tańcującymi
Ms.	tańcujących	tańcujących	tańcujących	tańcujących

Składnia

tańcować

GDZIE

Frazeologizmy

pies trącał kogoś/coś
pies tańcował z kimś

Data ostatniej modyfikacji: 11.02.2016