UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spowić

Chronologizacja

1644, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. wić II

1. o dymie

Definicja

książk. 
otoczyć ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osnuć
hiperonimy:  otoczyć

Cytaty

Wieżę ogarnęły płomienie i spowił dym - cuchnący opar o niebieskawej poświacie.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Ich twarze na moment spowiły kłęby dymu. Gruby odczekał, aż się nieco rozwieje [...].

źródło: NKJP: Marek Idczak: Słony wiatr, 2007

Na chwilę wszystko spowiła ciemność, po czym czerwone światełka instalacji awaryjnej rozjaśniły pomieszczenie.

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Kaśka zbiegała po schodach, w smudze światła padającej z przedpokoju, gdy nagle drzwi zatrzasnęły się z hukiem i piwnicę spowiła całkowita ciemność.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Ulica spowita była kurzem.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowiję
spowijemy
2 os. spowijesz
spowijecie
3 os. spowije
spowiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłem
+(e)m spowił
spowiłam
+(e)m spowiła
spowiłom
+(e)m spowiło
spowiliśmy
+(e)śmy spowili
spowiłyśmy
+(e)śmy spowiły
2 os. spowiłeś
+(e)ś spowił
spowiłaś
+(e)ś spowiła
spowiłoś
+(e)ś spowiło
spowiliście
+(e)ście spowili
spowiłyście
+(e)ście spowiły
3 os. spowił
spowiła
spowiło
spowili
spowiły

bezosobnik: spowito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowijmy
2 os. spowij
spowijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłbym
bym spowił
spowiłabym
bym spowiła
spowiłobym
bym spowiło
spowilibyśmy
byśmy spowili
spowiłybyśmy
byśmy spowiły
2 os. spowiłbyś
byś spowił
spowiłabyś
byś spowiła
spowiłobyś
byś spowiło
spowilibyście
byście spowili
spowiłybyście
byście spowiły
3 os. spowiłby
by spowił
spowiłaby
by spowiła
spowiłoby
by spowiło
spowiliby
by spowili
spowiłyby
by spowiły

bezosobnik: spowito by

bezokolicznik: spowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spowiwszy

gerundium: spowicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spowicie
spowicia
D. spowicia
spowić
C. spowiciu
spowiciom
B. spowicie
spowicia
N. spowiciem
spowiciami
Ms. spowiciu
spowiciach
W. spowicie
spowicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spowity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowity
spowity
spowity
spowite
spowita
D. spowitego
spowitego
spowitego
spowitego
spowitej
C. spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitej
B. spowitego
spowitego
spowity
spowite
spowitą
N. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitą
Ms. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowici
spowici
spowite
spowite
D. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych
C. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
B. spowitych
spowitych
spowitych
spowite
N. spowitymi
spowitymi
spowitymi
spowitymi
Ms. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych

odpowiednik aspektowy: spowijać

Składnia

bez ograniczeń + spowić +
CO

2. o tajemnicy

Definicja

książk. 
nadać komuś lub czemuś specyficzny nastrój lub charakter

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osnuć, otoczyć, owiać

Cytaty

Uwierała go ta złowieszcza wytworność, ta filmowa tajemniczość spowita w maskę profesjonalizmu.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Dobrze, nie nalegam, musisz i ty mieć swoje tajemnice. Jak każdy. Może nawet tylko to jest ważne, co spowite tajemnicą.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowiję
spowijemy
2 os. spowijesz
spowijecie
3 os. spowije
spowiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłem
+(e)m spowił
spowiłam
+(e)m spowiła
spowiłom
+(e)m spowiło
spowiliśmy
+(e)śmy spowili
spowiłyśmy
+(e)śmy spowiły
2 os. spowiłeś
+(e)ś spowił
spowiłaś
+(e)ś spowiła
spowiłoś
+(e)ś spowiło
spowiliście
+(e)ście spowili
spowiłyście
+(e)ście spowiły
3 os. spowił
spowiła
spowiło
spowili
spowiły

bezosobnik: spowito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowijmy
2 os. spowij
spowijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłbym
bym spowił
spowiłabym
bym spowiła
spowiłobym
bym spowiło
spowilibyśmy
byśmy spowili
spowiłybyśmy
byśmy spowiły
2 os. spowiłbyś
byś spowił
spowiłabyś
byś spowiła
spowiłobyś
byś spowiło
spowilibyście
byście spowili
spowiłybyście
byście spowiły
3 os. spowiłby
by spowił
spowiłaby
by spowiła
spowiłoby
by spowiło
spowiliby
by spowili
spowiłyby
by spowiły

bezosobnik: spowito by

bezokolicznik: spowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spowiwszy

gerundium: spowicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spowicie
spowicia
D. spowicia
spowić
C. spowiciu
spowiciom
B. spowicie
spowicia
N. spowiciem
spowiciami
Ms. spowiciu
spowiciach
W. spowicie
spowicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spowity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowity
spowity
spowity
spowite
spowita
D. spowitego
spowitego
spowitego
spowitego
spowitej
C. spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitej
B. spowitego
spowitego
spowity
spowite
spowitą
N. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitą
Ms. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowici
spowici
spowite
spowite
D. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych
C. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
B. spowitych
spowitych
spowitych
spowite
N. spowitymi
spowitymi
spowitymi
spowitymi
Ms. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych

odpowiednik aspektowy: spowijać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spowić +
CO + w CO
bez ograniczeń + spowić +
CO + CZYM

3. o ubiorze

Definicja

książk. 
okryć osobę lub część jej ciała ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  otulić
hiperonimy:  okryć

Cytaty

Pani dyrektor w makijażu Joan Collins i wściekle czerwonym kostiumiku dziarsko dobijała czterdziestki, Francuz z wielkim nosem, spowity w szarości, piastujący równorzędne stanowisko, wyglądał na jej syna.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Lodowaty chłód przeniknął ją całą, od bosych pulchnych stóp po czubek głowy spowitej w złote loczki. Trzeba się ubrać.

źródło: NKJP: Agnieszka Szady: Przy herbacie: Poznaj piszącego po stylu jego, Esensja, nr 5, 2009

Spowita w czerń wdowa siedziała przy oknie [...].

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowiję
spowijemy
2 os. spowijesz
spowijecie
3 os. spowije
spowiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłem
+(e)m spowił
spowiłam
+(e)m spowiła
spowiłom
+(e)m spowiło
spowiliśmy
+(e)śmy spowili
spowiłyśmy
+(e)śmy spowiły
2 os. spowiłeś
+(e)ś spowił
spowiłaś
+(e)ś spowiła
spowiłoś
+(e)ś spowiło
spowiliście
+(e)ście spowili
spowiłyście
+(e)ście spowiły
3 os. spowił
spowiła
spowiło
spowili
spowiły

bezosobnik: spowito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowijmy
2 os. spowij
spowijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłbym
bym spowił
spowiłabym
bym spowiła
spowiłobym
bym spowiło
spowilibyśmy
byśmy spowili
spowiłybyśmy
byśmy spowiły
2 os. spowiłbyś
byś spowił
spowiłabyś
byś spowiła
spowiłobyś
byś spowiło
spowilibyście
byście spowili
spowiłybyście
byście spowiły
3 os. spowiłby
by spowił
spowiłaby
by spowiła
spowiłoby
by spowiło
spowiliby
by spowili
spowiłyby
by spowiły

bezosobnik: spowito by

bezokolicznik: spowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spowiwszy

gerundium: spowicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spowicie
spowicia
D. spowicia
spowić
C. spowiciu
spowiciom
B. spowicie
spowicia
N. spowiciem
spowiciami
Ms. spowiciu
spowiciach
W. spowicie
spowicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spowity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowity
spowity
spowity
spowite
spowita
D. spowitego
spowitego
spowitego
spowitego
spowitej
C. spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitej
B. spowitego
spowitego
spowity
spowite
spowitą
N. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitą
Ms. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowici
spowici
spowite
spowite
D. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych
C. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
B. spowitych
spowitych
spowitych
spowite
N. spowitymi
spowitymi
spowitymi
spowitymi
Ms. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych

odpowiednik aspektowy: spowijać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spowić +
KOGO/CO + w CO

4. mumię

Definicja

książk. 
owinąć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  owinąć

Cytaty

Zanurzono ciało zmarłego w rozgrzanym miodzie z oliwą, by nasyciły się nim wszystkie członki. Potem ugięto i podwiązano ręce oraz nogi, tak jak spoczywa dziecię w łonie matki, i spowito starannie zwłoki.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowiję
spowijemy
2 os. spowijesz
spowijecie
3 os. spowije
spowiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłem
+(e)m spowił
spowiłam
+(e)m spowiła
spowiłom
+(e)m spowiło
spowiliśmy
+(e)śmy spowili
spowiłyśmy
+(e)śmy spowiły
2 os. spowiłeś
+(e)ś spowił
spowiłaś
+(e)ś spowiła
spowiłoś
+(e)ś spowiło
spowiliście
+(e)ście spowili
spowiłyście
+(e)ście spowiły
3 os. spowił
spowiła
spowiło
spowili
spowiły

bezosobnik: spowito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowijmy
2 os. spowij
spowijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowiłbym
bym spowił
spowiłabym
bym spowiła
spowiłobym
bym spowiło
spowilibyśmy
byśmy spowili
spowiłybyśmy
byśmy spowiły
2 os. spowiłbyś
byś spowił
spowiłabyś
byś spowiła
spowiłobyś
byś spowiło
spowilibyście
byście spowili
spowiłybyście
byście spowiły
3 os. spowiłby
by spowił
spowiłaby
by spowiła
spowiłoby
by spowiło
spowiliby
by spowili
spowiłyby
by spowiły

bezosobnik: spowito by

bezokolicznik: spowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spowiwszy

gerundium: spowicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spowicie
spowicia
D. spowicia
spowić
C. spowiciu
spowiciom
B. spowicie
spowicia
N. spowiciem
spowiciami
Ms. spowiciu
spowiciach
W. spowicie
spowicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spowity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowity
spowity
spowity
spowite
spowita
D. spowitego
spowitego
spowitego
spowitego
spowitej
C. spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitemu
spowitej
B. spowitego
spowitego
spowity
spowite
spowitą
N. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitą
Ms. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
spowitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowici
spowici
spowite
spowite
D. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych
C. spowitym
spowitym
spowitym
spowitym
B. spowitych
spowitych
spowitych
spowite
N. spowitymi
spowitymi
spowitymi
spowitymi
Ms. spowitych
spowitych
spowitych
spowitych

odpowiednik aspektowy: spowijać

Składnia

bez ograniczeń + spowić +
KOGO/CO + (w CO)
Data ostatniej modyfikacji: 07.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json