Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
spowijam |
spowijamy |
|||
| 2 os. |
spowijasz |
spowijacie |
|||
| 3 os. |
spowija |
spowijają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
spowijałem +(e)m spowijał |
spowijałam +(e)m spowijała |
spowijałom +(e)m spowijało |
spowijaliśmy +(e)śmy spowijali |
spowijałyśmy +(e)śmy spowijały |
| 2 os. |
spowijałeś +(e)ś spowijał |
spowijałaś +(e)ś spowijała |
spowijałoś +(e)ś spowijało |
spowijaliście +(e)ście spowijali |
spowijałyście +(e)ście spowijały |
| 3 os. |
spowijał |
spowijała |
spowijało |
spowijali |
spowijały |
bezosobnik: spowijano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę spowijał będę spowijać |
będę spowijała będę spowijać |
będę spowijało będę spowijać |
będziemy spowijali będziemy spowijać |
będziemy spowijały będziemy spowijać |
| 2 os. |
będziesz spowijał będziesz spowijać |
będziesz spowijała będziesz spowijać |
będziesz spowijało będziesz spowijać |
będziecie spowijali będziecie spowijać |
będziecie spowijały będziecie spowijać |
| 3 os. |
będzie spowijał będzie spowijać |
będzie spowijała będzie spowijać |
będzie spowijało będzie spowijać |
będą spowijali będą spowijać |
będą spowijały będą spowijać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
spowijajmy |
|
| 2 os. |
spowijaj |
spowijajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
spowijałbym bym spowijał |
spowijałabym bym spowijała |
spowijałobym bym spowijało |
spowijalibyśmy byśmy spowijali |
spowijałybyśmy byśmy spowijały |
| 2 os. |
spowijałbyś byś spowijał |
spowijałabyś byś spowijała |
spowijałobyś byś spowijało |
spowijalibyście byście spowijali |
spowijałybyście byście spowijały |
| 3 os. |
spowijałby by spowijał |
spowijałaby by spowijała |
spowijałoby by spowijało |
spowijaliby by spowijali |
spowijałyby by spowijały |
bezosobnik: spowijano by
bezokolicznik: spowijać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
spowijając
gerundium: spowijanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | spowijanie |
spowijania |
| D. | spowijania |
spowijań |
| C. | spowijaniu |
spowijaniom |
| B. | spowijanie |
spowijania |
| N. | spowijaniem |
spowijaniami |
| Ms. | spowijaniu |
spowijaniach |
| W. | spowijanie |
spowijania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: spowijający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | spowijający |
spowijający |
spowijający |
spowijające |
spowijająca |
| D. | spowijającego |
spowijającego |
spowijającego |
spowijającego |
spowijającej |
| C. | spowijającemu |
spowijającemu |
spowijającemu |
spowijającemu |
spowijającej |
| B. | spowijającego |
spowijającego |
spowijający |
spowijające |
spowijającą |
| N. | spowijającym |
spowijającym |
spowijającym |
spowijającym |
spowijającą |
| Ms. | spowijającym |
spowijającym |
spowijającym |
spowijającym |
spowijającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | spowijający |
spowijający |
spowijające |
spowijające |
| D. | spowijających |
spowijających |
spowijających |
spowijających |
| C. | spowijającym |
spowijającym |
spowijającym |
spowijającym |
| B. | spowijających |
spowijających |
spowijających |
spowijające |
| N. | spowijającymi |
spowijającymi |
spowijającymi |
spowijającymi |
| Ms. | spowijających |
spowijających |
spowijających |
spowijających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: spowijany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | spowijany |
spowijany |
spowijany |
spowijane |
spowijana |
| D. | spowijanego |
spowijanego |
spowijanego |
spowijanego |
spowijanej |
| C. | spowijanemu |
spowijanemu |
spowijanemu |
spowijanemu |
spowijanej |
| B. | spowijanego |
spowijanego |
spowijany |
spowijane |
spowijaną |
| N. | spowijanym |
spowijanym |
spowijanym |
spowijanym |
spowijaną |
| Ms. | spowijanym |
spowijanym |
spowijanym |
spowijanym |
spowijanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | spowijani |
spowijani |
spowijane |
spowijane |
| D. | spowijanych |
spowijanych |
spowijanych |
spowijanych |
| C. | spowijanym |
spowijanym |
spowijanym |
spowijanym |
| B. | spowijanych |
spowijanych |
spowijanych |
spowijane |
| N. | spowijanymi |
spowijanymi |
spowijanymi |
spowijanymi |
| Ms. | spowijanych |
spowijanych |
spowijanych |
spowijanych |
odpowiednik aspektowy: spowić
Pochodzenie
Zob. wić
1. o dymie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- ciemność, dym, mgła, zmrok spowija; chmury spowijają coś
- spowijać miasto
Cytaty
|
Słońce pali niemiłosiernie i całą naszą grupę spowija chmura pyłu. źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005 |
|
|
Przez większość roku miasto spowija gęsta mgła. źródło: NKJP: Anna Ładuniuk: Królestwo Inków, Dziennik Zachodni, 2007-02-03 |
|
|
Kiedy wyszedłem od rodziców Wojtka, zmrok spowijał już gdańską Starówkę. źródło: NKJP: Marek Kamiński: Nie tylko biegun, 1996 |
|
|
Kiedy rano wychodziłem, ulice spowijała burawa szarość, ale teraz zaczynało już przeświecać słońce i miasto wyglądało nieco mniej ponuro. źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S. A., 1997 |
Składnia
|
+ | spowijać | + |
CO
|
2. o tajemnicy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- cisza, tajemnica spowija coś
Cytaty
|
Dance miał świadomość aury tajemniczości, jaka spowija Kornwalię [i] która w połączeniu ze wspomnianą bajkowością opowiadania stworzyła bardzo interesującą mieszankę. źródło: NKJP: (MSZ): Starsze panie i Polak, Nasze Miasto Kraków, 2005-02-03 |
|
|
Romów spowija nimb tajemnicy, żyją własnym życiem w zamkniętej kaście, mówią niezrozumiałym językiem. źródło: NKJP: Rafał Kamieński: Romowie - nasi sąsiedzi, Gazeta Krakowska, 2007-04-20 |
Składnia
|
+ | spowijać | + |
CO
|
3. o ubiorze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Połączenia
- spowijać ciało, sylwetkę
Cytaty
|
Jej sylwetkę spowija obszerna czerwona chusta, która intensywnością czerwieni odcina się wyraźnie od kompozycji. źródło: NKJP: Patrycja Wietrzyk: Cenna Cyganka w muzeum, Gazeta Krakowska, 2007-05-26 |
|
|
Szyję spowijał jej szal z brudnozielonej wełny. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
Głowę jej spowijała kremowa koronka welonu. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996 |
|
|
[...] do pokoju weszła cicho kobieta z twarzą zasłoniętą czarczafem; jej powabnych kształtów nie była w stanie ukryć gruba czarna szata spowijająca jej kibić. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
|
|
Do roku 1960 pokazał dla Domu Mody Dior 6 kolekcji. Uwolnił kobiety z ciasnej talii i ubrał w wygodne suknie swobodnie spowijające ciało. źródło: NKJP: (S): Ostatni z wielkich, Gazeta Krakowska, 2002-02-16 |
Składnia
|
+ | spowijać | + |
CO
|
4. mumię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | owijać |
Cytaty
|
Tuwińczycy-Todżyńcy, zajmujący się pasterstwem, na drugi dzień po śmierci współplemieńca wzywali lamę, który odczytywał modlitwę, na trzeci natomiast dzień spowijali zmarłego w białą tkaninę i przewiązywali go wełnianym pasem. źródło: Edward Tryjarski: Zwyczaje pogrzebowe ludów tureckich na tle ich wierzeń, 1991 |
|
|
Niemowlęta — podobnie jak na wsi — spowijano w powijaki, szyto już jednak dla nich koszulki i czapeczki. źródło: NKJP: Witold Hensel, Jan Pazdur: Historia kultury materialnej Polski w zarysie: Od 1795 do 1870 roku, 1978 |
Składnia
|
+ | spowijać | + |
KOGO +
w CO
|