UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spowijać

Chronologizacja

1721, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowijam
spowijamy
2 os. spowijasz
spowijacie
3 os. spowija
spowijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowijałem
+(e)m spowijał
spowijałam
+(e)m spowijała
spowijałom
+(e)m spowijało
spowijaliśmy
+(e)śmy spowijali
spowijałyśmy
+(e)śmy spowijały
2 os. spowijałeś
+(e)ś spowijał
spowijałaś
+(e)ś spowijała
spowijałoś
+(e)ś spowijało
spowijaliście
+(e)ście spowijali
spowijałyście
+(e)ście spowijały
3 os. spowijał
spowijała
spowijało
spowijali
spowijały

bezosobnik: spowijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spowijał
będę spowijać
będę spowijała
będę spowijać
będę spowijało
będę spowijać
będziemy spowijali
będziemy spowijać
będziemy spowijały
będziemy spowijać
2 os. będziesz spowijał
będziesz spowijać
będziesz spowijała
będziesz spowijać
będziesz spowijało
będziesz spowijać
będziecie spowijali
będziecie spowijać
będziecie spowijały
będziecie spowijać
3 os. będzie spowijał
będzie spowijać
będzie spowijała
będzie spowijać
będzie spowijało
będzie spowijać
będą spowijali
będą spowijać
będą spowijały
będą spowijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowijajmy
2 os. spowijaj
spowijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowijałbym
bym spowijał
spowijałabym
bym spowijała
spowijałobym
bym spowijało
spowijalibyśmy
byśmy spowijali
spowijałybyśmy
byśmy spowijały
2 os. spowijałbyś
byś spowijał
spowijałabyś
byś spowijała
spowijałobyś
byś spowijało
spowijalibyście
byście spowijali
spowijałybyście
byście spowijały
3 os. spowijałby
by spowijał
spowijałaby
by spowijała
spowijałoby
by spowijało
spowijaliby
by spowijali
spowijałyby
by spowijały

bezosobnik: spowijano by

bezokolicznik: spowijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spowijając

gerundium: spowijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spowijanie
spowijania
D. spowijania
spowijań
C. spowijaniu
spowijaniom
B. spowijanie
spowijania
N. spowijaniem
spowijaniami
Ms. spowijaniu
spowijaniach
W. spowijanie
spowijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spowijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowijający
spowijający
spowijający
spowijające
spowijająca
D. spowijającego
spowijającego
spowijającego
spowijającego
spowijającej
C. spowijającemu
spowijającemu
spowijającemu
spowijającemu
spowijającej
B. spowijającego
spowijającego
spowijający
spowijające
spowijającą
N. spowijającym
spowijającym
spowijającym
spowijającym
spowijającą
Ms. spowijającym
spowijającym
spowijającym
spowijającym
spowijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowijający
spowijający
spowijające
spowijające
D. spowijających
spowijających
spowijających
spowijających
C. spowijającym
spowijającym
spowijającym
spowijającym
B. spowijających
spowijających
spowijających
spowijające
N. spowijającymi
spowijającymi
spowijającymi
spowijającymi
Ms. spowijających
spowijających
spowijających
spowijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spowijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowijany
spowijany
spowijany
spowijane
spowijana
D. spowijanego
spowijanego
spowijanego
spowijanego
spowijanej
C. spowijanemu
spowijanemu
spowijanemu
spowijanemu
spowijanej
B. spowijanego
spowijanego
spowijany
spowijane
spowijaną
N. spowijanym
spowijanym
spowijanym
spowijanym
spowijaną
Ms. spowijanym
spowijanym
spowijanym
spowijanym
spowijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowijani
spowijani
spowijane
spowijane
D. spowijanych
spowijanych
spowijanych
spowijanych
C. spowijanym
spowijanym
spowijanym
spowijanym
B. spowijanych
spowijanych
spowijanych
spowijane
N. spowijanymi
spowijanymi
spowijanymi
spowijanymi
Ms. spowijanych
spowijanych
spowijanych
spowijanych

odpowiednik aspektowy: spowić

Pochodzenie

Zob. wić

1. o dymie

Definicja

książk. 
otaczać ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osnuwać
hiperonimy:  otaczać

Połączenia

  • ciemność, dym, mgła, zmrok spowija; chmury spowijają coś
  • spowijać miasto

Cytaty

Słońce pali niemiłosiernie i całą naszą grupę spowija chmura pyłu.

źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005

Przez większość roku miasto spowija gęsta mgła.

źródło: NKJP: Anna Ładuniuk: Królestwo Inków, Dziennik Zachodni, 2007-02-03

Kiedy wyszedłem od rodziców Wojtka, zmrok spowijał już gdańską Starówkę.

źródło: NKJP: Marek Kamiński: Nie tylko biegun, 1996

Kiedy rano wychodziłem, ulice spowijała burawa szarość, ale teraz zaczynało już przeświecać słońce i miasto wyglądało nieco mniej ponuro.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S. A., 1997

Składnia

bez ograniczeń + spowijać +
CO

2. o tajemnicy

Definicja

książk. 
nadawać komuś lub czemuś specyficzny nastrój lub charakter

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osnuwać, otaczać, owiewać

Połączenia

  • cisza, tajemnica spowija coś

Cytaty

Dance miał świadomość aury tajemniczości, jaka spowija Kornwalię [i] która w połączeniu ze wspomnianą bajkowością opowiadania stworzyła bardzo interesującą mieszankę.

źródło: NKJP: (MSZ): Starsze panie i Polak, Nasze Miasto Kraków, 2005-02-03

Romów spowija nimb tajemnicy, żyją własnym życiem w zamkniętej kaście, mówią niezrozumiałym językiem.

źródło: NKJP: Rafał Kamieński: Romowie - nasi sąsiedzi, Gazeta Krakowska, 2007-04-20

Składnia

bez ograniczeń + spowijać +
CO

3. o ubiorze

Definicja

książk. 
okrywać osobę lub część jej ciała ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  otulać
hiperonimy:  okrywać

Połączenia

  • spowijać ciało, sylwetkę

Cytaty

Jej sylwetkę spowija obszerna czerwona chusta, która intensywnością czerwieni odcina się wyraźnie od kompozycji.

źródło: NKJP: Patrycja Wietrzyk: Cenna Cyganka w muzeum, Gazeta Krakowska, 2007-05-26

Szyję spowijał jej szal z brudnozielonej wełny.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Głowę jej spowijała kremowa koronka welonu.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

[...] do pokoju weszła cicho kobieta z twarzą zasłoniętą czarczafem; jej powabnych kształtów nie była w stanie ukryć gruba czarna szata spowijająca jej kibić.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Do roku 1960 pokazał dla Domu Mody Dior 6 kolekcji. Uwolnił kobiety z ciasnej talii i ubrał w wygodne suknie swobodnie spowijające ciało.

źródło: NKJP: (S): Ostatni z wielkich, Gazeta Krakowska, 2002-02-16

Składnia

bez ograniczeń + spowijać +
CO

4. mumię

Definicja

książk. 
owijać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  owijać

Cytaty

Tuwińczycy-Todżyńcy, zajmujący się pasterstwem, na drugi dzień po śmierci współplemieńca wzywali lamę, który odczytywał modlitwę, na trzeci natomiast dzień spowijali zmarłego w białą tkaninę i przewiązywali go wełnianym pasem.

źródło: Edward Tryjarski: Zwyczaje pogrzebowe ludów tureckich na tle ich wierzeń, 1991

Niemowlęta — podobnie jak na wsi — spowijano w powijaki, szyto już jednak dla nich koszulki i czapeczki.

źródło: NKJP: Witold Hensel, ‎Jan Pazdur: Historia kultury materialnej Polski w zarysie: Od 1795 do 1870 roku, 1978

Składnia

bez ograniczeń + spowijać +
KOGO + w CO
Data ostatniej modyfikacji: 13.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json