UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spienić

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. piana

1. mleko

Definicja

spowodować, że coś stało się pianą lub pokryło się pianą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zapienić

Połączenia

  • spienić mleko, wodę

Cytaty

Z powodu gorąca gaz gwałtownie spienił płyn i część oranżady oblała Angusa, który chciwie wypił resztę.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Nalał sobie szampon na dłoń i spienił go. Dokładnie nałożył kosmetyk na włosy.

źródło: Internet: yaoidream.boo.pl

Zdaniem fachowców tworzywa spienione, sztywne i o zamkniętych komórkach, np. sztywne płyty styropianowe, nie są dobrymi izolatorami dźwięku.

źródło: NKJP: PARA: Żeby było ciszej, Trybuna Śląska, 2002-04-17

Tuż przed podaniem dodajemy do sosu lekko spienioną śmietanę, koperek i, już nie podgrzewając, podajemy.

źródło: NKJP: Internet

Spienienie mleka do kawy to wyzwanie na początku niełatwe, ale wykonalne. Wszystko jest kwestią wprawy.

źródło: Internet: kawatopodstawa.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spienię
spienimy
2 os. spienisz
spienicie
3 os. spieni
spienią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spieniłem
+(e)m spienił
spieniłam
+(e)m spieniła
spieniłom
+(e)m spieniło
spieniliśmy
+(e)śmy spienili
spieniłyśmy
+(e)śmy spieniły
2 os. spieniłeś
+(e)ś spienił
spieniłaś
+(e)ś spieniła
spieniłoś
+(e)ś spieniło
spieniliście
+(e)ście spienili
spieniłyście
+(e)ście spieniły
3 os. spienił
spieniła
spieniło
spienili
spieniły

bezosobnik: spieniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spieńmy
2 os. spień
spieńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spieniłbym
bym spienił
spieniłabym
bym spieniła
spieniłobym
bym spieniło
spienilibyśmy
byśmy spienili
spieniłybyśmy
byśmy spieniły
2 os. spieniłbyś
byś spienił
spieniłabyś
byś spieniła
spieniłobyś
byś spieniło
spienilibyście
byście spienili
spieniłybyście
byście spieniły
3 os. spieniłby
by spienił
spieniłaby
by spieniła
spieniłoby
by spieniło
spieniliby
by spienili
spieniłyby
by spieniły

bezosobnik: spieniono by

bezokolicznik: spienić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spieniwszy

gerundium: spienienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spienienie
spienienia
D. spienienia
spienień
C. spienieniu
spienieniom
B. spienienie
spienienia
N. spienieniem
spienieniami
Ms. spienieniu
spienieniach
W. spienienie
spienienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spieniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spieniony
spieniony
spieniony
spienione
spieniona
D. spienionego
spienionego
spienionego
spienionego
spienionej
C. spienionemu
spienionemu
spienionemu
spienionemu
spienionej
B. spienionego
spienionego
spieniony
spienione
spienioną
N. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
spienioną
Ms. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
spienionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spienieni
spienieni
spienione
spienione
D. spienionych
spienionych
spienionych
spienionych
C. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
B. spienionych
spienionych
spienionych
spienione
N. spienionymi
spienionymi
spienionymi
spienionymi
Ms. spienionych
spienionych
spienionych
spienionych

odpowiednik aspektowy: spieniać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spienić +
CO

2. człowieka

Definicja

pot. 
zezłościć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wpienić, zapienić, zezłościć
hiperonimy:  zdenerwować

Cytaty

Halinka mnie kiedyś tak spieniła, że nie wytrzymałem i powiedziałem w złości: „Jesteś głupia!”.

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Spienił mnie ten pacjent. Każdy inny może sobie u mnie łazić i kopać do woli, ale takiego buca to bym widłami potraktował, a później zakopał.

źródło: Internet: exploracja.cyberdusk.pl

Rzeczywiście trochę przesadziłem. Przepraszam Ciebie i Magdalenę, bo rzeczywiście byłem trochę spieniony, jak to pisałem.

źródło: NKJP: Internet

Spieniony nabywca wydzwania do sprzedawcy, zastanie go lub nie, bo ten mógł wyjechać do Chałup, żeby przeputać nagły zastrzyk gotówki. Biegnie czas, strzępią się nerwy.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spienię
spienimy
2 os. spienisz
spienicie
3 os. spieni
spienią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spieniłem
+(e)m spienił
spieniłam
+(e)m spieniła
spieniłom
+(e)m spieniło
spieniliśmy
+(e)śmy spienili
spieniłyśmy
+(e)śmy spieniły
2 os. spieniłeś
+(e)ś spienił
spieniłaś
+(e)ś spieniła
spieniłoś
+(e)ś spieniło
spieniliście
+(e)ście spienili
spieniłyście
+(e)ście spieniły
3 os. spienił
spieniła
spieniło
spienili
spieniły

bezosobnik: spieniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spieńmy
2 os. spień
spieńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spieniłbym
bym spienił
spieniłabym
bym spieniła
spieniłobym
bym spieniło
spienilibyśmy
byśmy spienili
spieniłybyśmy
byśmy spieniły
2 os. spieniłbyś
byś spienił
spieniłabyś
byś spieniła
spieniłobyś
byś spieniło
spienilibyście
byście spienili
spieniłybyście
byście spieniły
3 os. spieniłby
by spienił
spieniłaby
by spieniła
spieniłoby
by spieniło
spieniliby
by spienili
spieniłyby
by spieniły

bezosobnik: spieniono by

bezokolicznik: spienić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spieniwszy

gerundium: spienienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spienienie
spienienia
D. spienienia
spienień
C. spienieniu
spienieniom
B. spienienie
spienienia
N. spienieniem
spienieniami
Ms. spienieniu
spienieniach
W. spienienie
spienienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spieniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spieniony
spieniony
spieniony
spienione
spieniona
D. spienionego
spienionego
spienionego
spienionego
spienionej
C. spienionemu
spienionemu
spienionemu
spienionemu
spienionej
B. spienionego
spienionego
spieniony
spienione
spienioną
N. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
spienioną
Ms. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
spienionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spienieni
spienieni
spienione
spienione
D. spienionych
spienionych
spienionych
spienionych
C. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
B. spienionych
spienionych
spienionych
spienione
N. spienionymi
spienionymi
spienionymi
spienionymi
Ms. spienionych
spienionych
spienionych
spienionych

odpowiednik aspektowy: spieniać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spienić +
KOGO

3. konia

Definicja

jeźdź. 
zmęczyć konia jazdą tak, że jego ciało pokryło się pianą, a z pyska zaczęła lecieć pieniąca się ślina

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zmęczyć

Połączenia

  • spienić konia

Cytaty

Kiedyś dziwiłam się, że po rozsiodłaniu stoją dłuższą chwile nieruchomo, teraz wiem, że suszą się w ten sposób. [...] Oczywiście nie zdarza mi się spienić konia, zresztą na gęstej zimowej sierści chyba nawet tego nie da się zauważyć.

źródło: Internet: forum.swiatkoni.pl

Z dwóch stron króla Jana - siedzącego na spienionym koniu - dwie mniejsze figury konających Turków.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska: Apokryf wenecki, 2004

Wierzchowiec Hanny po prostu wlecze się noga za nogą. Klacz jest spieniona. Pani przegnała ją bez litości przez wertepy i zagajniki, jakby goniło ją stado czartów.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Z pyłu wyłonili się błędni rycerze, którzy pod wodzą gajowego Zięby przemknęli na spienionych koniach w stronę karczmy Szmula.

źródło: NKJP: Andrzej Niczyperowicz: IDN, Gazeta Poznańska, 2003-07-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spienię
spienimy
2 os. spienisz
spienicie
3 os. spieni
spienią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spieniłem
+(e)m spienił
spieniłam
+(e)m spieniła
spieniłom
+(e)m spieniło
spieniliśmy
+(e)śmy spienili
spieniłyśmy
+(e)śmy spieniły
2 os. spieniłeś
+(e)ś spienił
spieniłaś
+(e)ś spieniła
spieniłoś
+(e)ś spieniło
spieniliście
+(e)ście spienili
spieniłyście
+(e)ście spieniły
3 os. spienił
spieniła
spieniło
spienili
spieniły

bezosobnik: spieniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spieńmy
2 os. spień
spieńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spieniłbym
bym spienił
spieniłabym
bym spieniła
spieniłobym
bym spieniło
spienilibyśmy
byśmy spienili
spieniłybyśmy
byśmy spieniły
2 os. spieniłbyś
byś spienił
spieniłabyś
byś spieniła
spieniłobyś
byś spieniło
spienilibyście
byście spienili
spieniłybyście
byście spieniły
3 os. spieniłby
by spienił
spieniłaby
by spieniła
spieniłoby
by spieniło
spieniliby
by spienili
spieniłyby
by spieniły

bezosobnik: spieniono by

bezokolicznik: spienić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spieniwszy

gerundium: spienienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spienienie
spienienia
D. spienienia
spienień
C. spienieniu
spienieniom
B. spienienie
spienienia
N. spienieniem
spienieniami
Ms. spienieniu
spienieniach
W. spienienie
spienienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spieniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spieniony
spieniony
spieniony
spienione
spieniona
D. spienionego
spienionego
spienionego
spienionego
spienionej
C. spienionemu
spienionemu
spienionemu
spienionemu
spienionej
B. spienionego
spienionego
spieniony
spienione
spienioną
N. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
spienioną
Ms. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
spienionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spienieni
spienieni
spienione
spienione
D. spienionych
spienionych
spienionych
spienionych
C. spienionym
spienionym
spienionym
spienionym
B. spienionych
spienionych
spienionych
spienione
N. spienionymi
spienionymi
spienionymi
spienionymi
Ms. spienionych
spienionych
spienionych
spienionych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spienić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 16.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json