UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

farbować

Chronologizacja

1 połowa XVI w., Bańk

Pochodzenie

niem. färben

Zob. farba

1. włosy

Definicja

nadawać określoną barwę, używając jakichś substancji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  barwić

Połączenia

  • farbować jajka, materiał, tkaninę, włosy
  • farbować barwnikiem, szamponem
  • farbować na kolor (brązowy, niebieski...); na brąz
  • farbować na czarno, na niebiesko, na rudo, na zielono

Cytaty

Materiał tkacki farbujemy środkami naturalnymi [...].

źródło: NKJP: X: Mrowie świata w całej grozie, Polska Głos Wielkopolski, 2005-03-29

Włosy farbuje na kolor kasztanowy z kilkoma czarnymi pasemkami.

źródło: NKJP: Ireneusz Stajer: Fryzjerki na Olimpie, Dziennik Zachodni, 2003-12-05

Spojrzał na dziwny wiatraczek spleciony z farbowanej na zielono wikliny, wiszący nad drzwiami.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Nie ma takiego miasta, 2010

Należy im się odpoczynek, mówiły ciotki, [...] farbując pończochy na czarno.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbuję
farbujemy
2 os. farbujesz
farbujecie
3 os. farbuje
farbują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałem
+(e)m farbował
farbowałam
+(e)m farbowała
farbowałom
+(e)m farbowało
farbowaliśmy
+(e)śmy farbowali
farbowałyśmy
+(e)śmy farbowały
2 os. farbowałeś
+(e)ś farbował
farbowałaś
+(e)ś farbowała
farbowałoś
+(e)ś farbowało
farbowaliście
+(e)ście farbowali
farbowałyście
+(e)ście farbowały
3 os. farbował
farbowała
farbowało
farbowali
farbowały

bezosobnik: farbowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę farbował
będę farbować
będę farbowała
będę farbować
będę farbowało
będę farbować
będziemy farbowali
będziemy farbować
będziemy farbowały
będziemy farbować
2 os. będziesz farbował
będziesz farbować
będziesz farbowała
będziesz farbować
będziesz farbowało
będziesz farbować
będziecie farbowali
będziecie farbować
będziecie farbowały
będziecie farbować
3 os. będzie farbował
będzie farbować
będzie farbowała
będzie farbować
będzie farbowało
będzie farbować
będą farbowali
będą farbować
będą farbowały
będą farbować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbujmy
2 os. farbuj
farbujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałbym
bym farbował
farbowałabym
bym farbowała
farbowałobym
bym farbowało
farbowalibyśmy
byśmy farbowali
farbowałybyśmy
byśmy farbowały
2 os. farbowałbyś
byś farbował
farbowałabyś
byś farbowała
farbowałobyś
byś farbowało
farbowalibyście
byście farbowali
farbowałybyście
byście farbowały
3 os. farbowałby
by farbował
farbowałaby
by farbowała
farbowałoby
by farbowało
farbowaliby
by farbowali
farbowałyby
by farbowały

bezosobnik: farbowano by

bezokolicznik: farbować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

farbując

gerundium: farbowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. farbowanie
farbowania
D. farbowania
farbowań
C. farbowaniu
farbowaniom
B. farbowanie
farbowania
N. farbowaniem
farbowaniami
Ms. farbowaniu
farbowaniach
W. farbowanie
farbowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: farbujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. farbujący
farbujący
farbujący
farbujące
farbująca
D. farbującego
farbującego
farbującego
farbującego
farbującej
C. farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującej
B. farbującego
farbującego
farbujący
farbujące
farbującą
N. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującą
Ms. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. farbujący
farbujący
farbujące
farbujące
D. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących
C. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
B. farbujących
farbujących
farbujących
farbujące
N. farbującymi
farbującymi
farbującymi
farbującymi
Ms. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: farbowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. farbowany
farbowany
farbowany
farbowane
farbowana
D. farbowanego
farbowanego
farbowanego
farbowanego
farbowanej
C. farbowanemu
farbowanemu
farbowanemu
farbowanemu
farbowanej
B. farbowanego
farbowanego
farbowany
farbowane
farbowaną
N. farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowaną
Ms. farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. farbowani
farbowani
farbowane
farbowane
D. farbowanych
farbowanych
farbowanych
farbowanych
C. farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanym
B. farbowanych
farbowanych
farbowanych
farbowane
N. farbowanymi
farbowanymi
farbowanymi
farbowanymi
Ms. farbowanych
farbowanych
farbowanych
farbowanych

odpowiedniki aspektowe: sfarbować , ufarbować , pofarbować , zafarbować

Składnia

bez ograniczeń + farbować +
CO + (CZYM)
bez ograniczeń + farbować +
CO + (na CO)
bez ograniczeń + farbować +
CO + (na JAKOŚ)

2. o ubraniu

Definicja

tracąc kolor w rezultacie wydzielania z siebie barwnika, brudzić inne rzeczy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  brudzić

Cytaty

[...] mundurkowe dżinsowe kamizelki farbują ubrania pod spodem i ręce na niebiesko [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Zagner: Coś zwane mundurkiem, Polityka, 2007-09-22

Farbowała ta łatka, zbrudziła mi palce na brązowo [...].

źródło: NKJP: Wilhelm Mach: Życie duże i małe, 1959

Sprzęt sportowy w tamtym czasie stanowiły dwie piłki przechowywane w szkole, zielone, farbujące i rozciągające się koszulki.

źródło: NKJP: (DG): Z pomocą Unii, Gazeta Krakowska, 2006-05-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbuję
farbujemy
2 os. farbujesz
farbujecie
3 os. farbuje
farbują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałem
+(e)m farbował
farbowałam
+(e)m farbowała
farbowałom
+(e)m farbowało
farbowaliśmy
+(e)śmy farbowali
farbowałyśmy
+(e)śmy farbowały
2 os. farbowałeś
+(e)ś farbował
farbowałaś
+(e)ś farbowała
farbowałoś
+(e)ś farbowało
farbowaliście
+(e)ście farbowali
farbowałyście
+(e)ście farbowały
3 os. farbował
farbowała
farbowało
farbowali
farbowały

bezosobnik: farbowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę farbował
będę farbować
będę farbowała
będę farbować
będę farbowało
będę farbować
będziemy farbowali
będziemy farbować
będziemy farbowały
będziemy farbować
2 os. będziesz farbował
będziesz farbować
będziesz farbowała
będziesz farbować
będziesz farbowało
będziesz farbować
będziecie farbowali
będziecie farbować
będziecie farbowały
będziecie farbować
3 os. będzie farbował
będzie farbować
będzie farbowała
będzie farbować
będzie farbowało
będzie farbować
będą farbowali
będą farbować
będą farbowały
będą farbować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbujmy
2 os. farbuj
farbujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałbym
bym farbował
farbowałabym
bym farbowała
farbowałobym
bym farbowało
farbowalibyśmy
byśmy farbowali
farbowałybyśmy
byśmy farbowały
2 os. farbowałbyś
byś farbował
farbowałabyś
byś farbowała
farbowałobyś
byś farbowało
farbowalibyście
byście farbowali
farbowałybyście
byście farbowały
3 os. farbowałby
by farbował
farbowałaby
by farbowała
farbowałoby
by farbowało
farbowaliby
by farbowali
farbowałyby
by farbowały

bezosobnik: farbowano by

bezokolicznik: farbować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

farbując

gerundium: farbowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. farbowanie
farbowania
D. farbowania
farbowań
C. farbowaniu
farbowaniom
B. farbowanie
farbowania
N. farbowaniem
farbowaniami
Ms. farbowaniu
farbowaniach
W. farbowanie
farbowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: farbujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. farbujący
farbujący
farbujący
farbujące
farbująca
D. farbującego
farbującego
farbującego
farbującego
farbującej
C. farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującej
B. farbującego
farbującego
farbujący
farbujące
farbującą
N. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującą
Ms. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. farbujący
farbujący
farbujące
farbujące
D. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących
C. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
B. farbujących
farbujących
farbujących
farbujące
N. farbującymi
farbującymi
farbującymi
farbującymi
Ms. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: farbowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. farbowany
farbowany
farbowany
farbowane
farbowana
D. farbowanego
farbowanego
farbowanego
farbowanego
farbowanej
C. farbowanemu
farbowanemu
farbowanemu
farbowanemu
farbowanej
B. farbowanego
farbowanego
farbowany
farbowane
farbowaną
N. farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowaną
Ms. farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. farbowani
farbowani
farbowane
farbowane
D. farbowanych
farbowanych
farbowanych
farbowanych
C. farbowanym
farbowanym
farbowanym
farbowanym
B. farbowanych
farbowanych
farbowanych
farbowane
N. farbowanymi
farbowanymi
farbowanymi
farbowanymi
Ms. farbowanych
farbowanych
farbowanych
farbowanych

odpowiedniki aspektowe: zafarbować , pofarbować

Składnia

bez ograniczeń + farbować +
(CO) + (na JAKOŚ)

3. o zwierzynie

Definicja

łow.  pot. 
o zwierzętach: krwawiąc, zostawiać ślady

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  krwawić

Cytaty

Nadleśniczy się wściekł, ukarał niefortunnego strzelca i zarządził pościg, ponieważ wilk farbował na śniegu.

źródło: NKJP: Andrzej Marek Śmiałowski: Polowanie, Las Polski, 2009-09-16

Pocisk [...] powoduje [...] intensywne krwawienie (farbowanie) umożliwiające łatwiejsze odszukanie zwierzyny.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbuję
farbujemy
2 os. farbujesz
farbujecie
3 os. farbuje
farbują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałem
+(e)m farbował
farbowałam
+(e)m farbowała
farbowałom
+(e)m farbowało
farbowaliśmy
+(e)śmy farbowali
farbowałyśmy
+(e)śmy farbowały
2 os. farbowałeś
+(e)ś farbował
farbowałaś
+(e)ś farbowała
farbowałoś
+(e)ś farbowało
farbowaliście
+(e)ście farbowali
farbowałyście
+(e)ście farbowały
3 os. farbował
farbowała
farbowało
farbowali
farbowały

bezosobnik: farbowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę farbował
będę farbować
będę farbowała
będę farbować
będę farbowało
będę farbować
będziemy farbowali
będziemy farbować
będziemy farbowały
będziemy farbować
2 os. będziesz farbował
będziesz farbować
będziesz farbowała
będziesz farbować
będziesz farbowało
będziesz farbować
będziecie farbowali
będziecie farbować
będziecie farbowały
będziecie farbować
3 os. będzie farbował
będzie farbować
będzie farbowała
będzie farbować
będzie farbowało
będzie farbować
będą farbowali
będą farbować
będą farbowały
będą farbować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbujmy
2 os. farbuj
farbujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałbym
bym farbował
farbowałabym
bym farbowała
farbowałobym
bym farbowało
farbowalibyśmy
byśmy farbowali
farbowałybyśmy
byśmy farbowały
2 os. farbowałbyś
byś farbował
farbowałabyś
byś farbowała
farbowałobyś
byś farbowało
farbowalibyście
byście farbowali
farbowałybyście
byście farbowały
3 os. farbowałby
by farbował
farbowałaby
by farbowała
farbowałoby
by farbowało
farbowaliby
by farbowali
farbowałyby
by farbowały

bezosobnik: farbowano by

bezokolicznik: farbować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

farbując

gerundium: farbowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. farbowanie
farbowania
D. farbowania
farbowań
C. farbowaniu
farbowaniom
B. farbowanie
farbowania
N. farbowaniem
farbowaniami
Ms. farbowaniu
farbowaniach
W. farbowanie
farbowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: farbujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. farbujący
farbujący
farbujący
farbujące
farbująca
D. farbującego
farbującego
farbującego
farbującego
farbującej
C. farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującej
B. farbującego
farbującego
farbujący
farbujące
farbującą
N. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującą
Ms. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. farbujący
farbujący
farbujące
farbujące
D. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących
C. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
B. farbujących
farbujących
farbujących
farbujące
N. farbującymi
farbującymi
farbującymi
farbującymi
Ms. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących

4. o ptakach

Definicja

łow.  pot. 
zmieniać ubarwienie z właściwego osobnikom młodym na charakterystyczne dla osobników dorosłych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Cytaty

O młodym cietrzewiu, który zmienia upierzenie, mówi się, że już farbuje.

źródło: Internet: knieja.net.pl

Autor pisze o języku łowieckim jako o gwarze, więc pewnie gwarowe są hasła użyte przez niego dla określenia kaczorów krzyżówki w okresie pierzenia (farbowania).

źródło: Internet: http://www.jezyklowiecki-klub.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbuję
farbujemy
2 os. farbujesz
farbujecie
3 os. farbuje
farbują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałem
+(e)m farbował
farbowałam
+(e)m farbowała
farbowałom
+(e)m farbowało
farbowaliśmy
+(e)śmy farbowali
farbowałyśmy
+(e)śmy farbowały
2 os. farbowałeś
+(e)ś farbował
farbowałaś
+(e)ś farbowała
farbowałoś
+(e)ś farbowało
farbowaliście
+(e)ście farbowali
farbowałyście
+(e)ście farbowały
3 os. farbował
farbowała
farbowało
farbowali
farbowały

bezosobnik: farbowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę farbował
będę farbować
będę farbowała
będę farbować
będę farbowało
będę farbować
będziemy farbowali
będziemy farbować
będziemy farbowały
będziemy farbować
2 os. będziesz farbował
będziesz farbować
będziesz farbowała
będziesz farbować
będziesz farbowało
będziesz farbować
będziecie farbowali
będziecie farbować
będziecie farbowały
będziecie farbować
3 os. będzie farbował
będzie farbować
będzie farbowała
będzie farbować
będzie farbowało
będzie farbować
będą farbowali
będą farbować
będą farbowały
będą farbować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. farbujmy
2 os. farbuj
farbujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. farbowałbym
bym farbował
farbowałabym
bym farbowała
farbowałobym
bym farbowało
farbowalibyśmy
byśmy farbowali
farbowałybyśmy
byśmy farbowały
2 os. farbowałbyś
byś farbował
farbowałabyś
byś farbowała
farbowałobyś
byś farbowało
farbowalibyście
byście farbowali
farbowałybyście
byście farbowały
3 os. farbowałby
by farbował
farbowałaby
by farbowała
farbowałoby
by farbowało
farbowaliby
by farbowali
farbowałyby
by farbowały

bezosobnik: farbowano by

bezokolicznik: farbować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

farbując

gerundium: farbowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. farbowanie
farbowania
D. farbowania
farbowań
C. farbowaniu
farbowaniom
B. farbowanie
farbowania
N. farbowaniem
farbowaniami
Ms. farbowaniu
farbowaniach
W. farbowanie
farbowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: farbujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. farbujący
farbujący
farbujący
farbujące
farbująca
D. farbującego
farbującego
farbującego
farbującego
farbującej
C. farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującemu
farbującej
B. farbującego
farbującego
farbujący
farbujące
farbującą
N. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującą
Ms. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
farbującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. farbujący
farbujący
farbujące
farbujące
D. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących
C. farbującym
farbującym
farbującym
farbującym
B. farbujących
farbujących
farbujących
farbujące
N. farbującymi
farbującymi
farbującymi
farbującymi
Ms. farbujących
farbujących
farbujących
farbujących

odpowiednik aspektowy: wyfarbować

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json