UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

siatka

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Pierwotne zdrobnienie od sieć (zob.)

1. wyrób

Definicja

wyrób z przeplatających się wzajemnie pasm sznurka, drutu, żyłki lub czegoś innego, mający różne zastosowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  siata

Połączenia

  • druciana, metalowa siatka; siatka ochronna; siatki maskujące, zabezpieczające
  • siatka ogrodzenia
  • kawałek siatki
  • ogrodzenie, dach z siatki
  • wpaść do siatki
  • ogrodzony siatką
  • zrobiona z siatki

Cytaty

Ogródek był trójkątny, nieduży, najdłuższym bokiem przylegał do białego muru otaczającego kościółek, drugi bok oddzielała od ulicy siatka druciana, obrośnięta bujnie dzikim winem.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Najpierw u wylotu gliniastego wąwozu zamajaczyła znana siatka na motyle, a potem ujrzeliśmy naszego „pana od przyrody”, jak biegiem forsował stromą w tym miejscu skarpę, czepiając się rękami widłaków.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

Gdy wypłoszony królik wpadnie do siatki, należy go zaraz stamtąd wyjąć i przełożyć do worka lub klatki, gdyż za chwilę tym samym wylotem nory może wyjść następny królik.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Kartka na siatce ogrodzenia informuje, że wydawanie gorących posiłków wstrzymano na kilka dni i że zamiast zupy są kanapki.

źródło: NKJP: Monika Panfil: Tylko siostry wracają, Gazeta Wyborcza, 1997-09-13

Samochody nakryto siatkami maskującym i to był koniec pracy.

źródło: NKJP: Marek Ciesielski, Paweł Siekański, Arkadiusz Znojek: 540 DDC, czyli jakie jest wojsko, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

2. na zakupy

Definicja

torba z uchwytami, zrobiona z folii, plastiku lub jakiejś tkaniny, służąca do noszenia w niej różnych rzeczy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:  siata

Połączenia

  • pełne siatki; siatki pełne czegoś
  • siatki z jedzeniem
  • siatki w rękach
  • siatki i torby
  • dźwigać, postawić siatki

Cytaty

Obok leżała siatka na zakupy, wypchana kłębem plażowej sukienki, wetknięte w nią pudełko kremu i ciemne, najmodniejsze okulary.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Bałam się, że podadzą coca-colę, bo kilka jej butelek Aleksander przyniósł w siatce.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Potracili głowy, biegali omroczeni, zbici z tropu, taszcząc na dodatek siatki z zakupami, zamiast cisnąć je gdzieś i zwiać.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

Obwieszone siatkami zakupów i wianuszkami bachorów szły jak powłóczące nogami wielbłądy.

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

3. dróg

Definicja

układ krzyżujących się ze sobą dróg lub innych linii

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • siatka dróg, ulic; przewodów; kresek; zmarszczek; pęknięć

Cytaty

Jakiś czas lecieliśmy nad miastem. Rozległa siatka jego ulic, tonących w nocnej mżawce wykropkowana była migotliwymi punkcikami latarni.

źródło: NKJP: Leon Gomolicki: Odwiedziny Galileusza, 1986

Oczy, niczym szary łepek szpilki wyzierają zza siatki zmarszczek i zwisających powiek.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

W siatce przecinających się południków i równoleżników widniał obwiedziony czerwonym kółkiem punkt [...].

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Obszary obserwacji poszczególnych radarów były zaznaczone na planszecie wraz z lokalnymi siatkami współrzędnych biegunowych.

źródło: NKJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

Składnia

bez ograniczeń + siatka +
CZEGO

4. pojęć

Definicja

układ wielu, powiązanych ze sobą elementów, podporządkowany określonej zasadzie

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • siatka haseł, pojęć; płac; godzin

Cytaty

Miał wrażenie, że siatka stosunków międzyludzkich jest w Indiach równie zagmatwana jak te przewody.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Masala, 2002

Jak zatem, przy tak ukształtowanej siatce powiązań między różnymi rynkami, NBP oddziaływał w latach 1993-1995 na rozwój życia ekonomicznego kraju [...]?

źródło: NKJP: Bogusław Pietrzak, Zbigniew Polański: System finansowy w Polsce, 1997

Można by jednak przypuszczać, że są to motywy okazjonalne, tj. związane ze stylami myślenia, ze sposobami zadawania pytań, z sentymentami lub z siatkami pojęciowymi [...].

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1974

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

Składnia

bez ograniczeń + siatka +
CZEGO

5. szpiegowska

Definicja

zorganizowana grupa ludzi współpracujących ze sobą i popierających się, działająca potajemnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  siata

Połączenia

  • polska siatka; siatka przestępcza, szpiegowska, wywiadowcza
  • siatka przestępców
  • szef, członkowie siatki
  • ludzie z siatki

Cytaty

Mimo, że oficjalnie KGB nie miało w krajach socjalistycznych swojej siatki szpiegowskiej, tak naprawdę rezydentura w Warszawie nie ograniczała się do informacji jawnych.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Rzecz jasna, o tej Czerwonej Orkiestrze, słynnej sowieckiej siatce szpiegowskiej, działającej pod okupacją niemiecką w Europie Zachodniej, nie miałem podówczas żadnego pojęcia [...].

źródło: NKJP: Andrzej Mandalian: Czerwona orkiestra, 2009

Tyle, że wtedy w Rzymie działała olbrzymia siatka agentów z komunistycznych służb, przede wszystkim Stasi, które tylko czyhały na jakieś drobne informacje, ploteczki [...].

źródło: NKJP: Maciej Zięba, Szymon Hołownia, Dariusz Rosiak: Będzie bolało, Ozon, nr 4, 2005

[...] Prowadzi ostrą walkę konkurencyjną z prywatnymi siatkami donosicieli [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

Składnia

bez ograniczeń + siatka +
JAKA
bez ograniczeń + siatka +
KOGO

6. gra sportowa

Definicja

pot. 
ekspresywnie o siatkówce - grze sportowej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  piłka siatkowa, siata, siatkówka

Cytaty

Mój ulubiony sport to siatka. Dwa lata uprawiałam też wioślarstwo.

źródło: NKJP: Internet

Chłopcy są świetni w siatce.

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

Inne uwagi

Zwykle lp

7. bramka

Definicja

bramka na boisku do gry w piłkę nożną

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  siata

Połączenia

  • skierować, trafić, strzelić do siatki
  • umieścić w siatce

Cytaty

Do tej pory polscy futboliści 999 razy umieszczali piłkę w siatce rywali podczas meczów reprezentacyjnych.

źródło: NKJP: Wojciech Koerber: Nie grać na sępa, Gazeta Wrocławska, nr 10/02, 1999

Trafił do siatki minutę przed upływem regulaminowego czasu gry, doprowadzając do remisu 2:2.

źródło: NKJP: Wojciech Michałowicz, Piłka nożna. Copa del Rey dla Barcelony, Gazeta Wyborcza, 1997-06-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siatka
siatki
D. siatki
siatek
C. siatce
siatkom
B. siatkę
siatki
N. siatką
siatkami
Ms. siatce
siatkach
W. siatko
siatki

Frazeologizmy

ktoś dziurawi siatkę
ktoś zakłada siatkę komuś
ktoś założył siatkę komuś
Data ostatniej modyfikacji: 17.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json