UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozbujać

Chronologizacja

1549, SPXVI
Hasło rozbujać 'utyć' w SStp dotyczy czasownika nieprzechodniego (zatem raczej rozbujeć).

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbujam
rozbujamy
2 os. rozbujasz
rozbujacie
3 os. rozbuja
rozbujają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbujałem
+(e)m rozbujał
rozbujałam
+(e)m rozbujała
rozbujałom
+(e)m rozbujało
rozbujaliśmy
+(e)śmy rozbujali
rozbujałyśmy
+(e)śmy rozbujały
2 os. rozbujałeś
+(e)ś rozbujał
rozbujałaś
+(e)ś rozbujała
rozbujałoś
+(e)ś rozbujało
rozbujaliście
+(e)ście rozbujali
rozbujałyście
+(e)ście rozbujały
3 os. rozbujał
rozbujała
rozbujało
rozbujali
rozbujały

bezosobnik: rozbujano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbujajmy
2 os. rozbujaj
rozbujajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbujałbym
bym rozbujał
rozbujałabym
bym rozbujała
rozbujałobym
bym rozbujało
rozbujalibyśmy
byśmy rozbujali
rozbujałybyśmy
byśmy rozbujały
2 os. rozbujałbyś
byś rozbujał
rozbujałabyś
byś rozbujała
rozbujałobyś
byś rozbujało
rozbujalibyście
byście rozbujali
rozbujałybyście
byście rozbujały
3 os. rozbujałby
by rozbujał
rozbujałaby
by rozbujała
rozbujałoby
by rozbujało
rozbujaliby
by rozbujali
rozbujałyby
by rozbujały

bezosobnik: rozbujano by

bezokolicznik: rozbujać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbujawszy

gerundium: rozbujanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbujanie
rozbujania
D. rozbujania
rozbujań
C. rozbujaniu
rozbujaniom
B. rozbujanie
rozbujania
N. rozbujaniem
rozbujaniami
Ms. rozbujaniu
rozbujaniach
W. rozbujanie
rozbujania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozbujany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozbujany
rozbujany
rozbujany
rozbujane
rozbujana
D. rozbujanego
rozbujanego
rozbujanego
rozbujanego
rozbujanej
C. rozbujanemu
rozbujanemu
rozbujanemu
rozbujanemu
rozbujanej
B. rozbujanego
rozbujanego
rozbujany
rozbujane
rozbujaną
N. rozbujanym
rozbujanym
rozbujanym
rozbujanym
rozbujaną
Ms. rozbujanym
rozbujanym
rozbujanym
rozbujanym
rozbujanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozbujani
rozbujani
rozbujane
rozbujane
D. rozbujanych
rozbujanych
rozbujanych
rozbujanych
C. rozbujanym
rozbujanym
rozbujanym
rozbujanym
B. rozbujanych
rozbujanych
rozbujanych
rozbujane
N. rozbujanymi
rozbujanymi
rozbujanymi
rozbujanymi
Ms. rozbujanych
rozbujanych
rozbujanych
rozbujanych

Pochodzenie

Zob. bujać

1. huśtawkę

Definicja

wprawić w ruch polegający na wielokrotnym przechylaniu w przeciwne strony

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozhuśtać

Cytaty

Józio siedział już na swoim miejscu i właśnie rozbujał jo-jo.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999

Zacząłem ruszać płetwą sterową, bo to czasem pomaga rozbujać łajbę.

źródło: NKJP: (mk): Wakacyjna wpadka, Dziennik Zachodni, 2005-06-28

Napastnik rozbujał powóz, skoczył w stronę przeciwną do rozpadliny i strumyka, a w ostatniej chwili popędzał jeszcze konie biegnące w stronę przepaści.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Nieznane przygody Sherlocka Holmesa, 2002

Żałuję, bo w tym sezonie nie udało mi się jeszcze tak dobrze trafić w próg. Niestety, zaraz pod nim przyszedł wiatr w narty i trochę mnie rozbujało.

źródło: NKJP: (bk): Już wskoczył do dziesiątki, Gazeta Krakowska, 2004-12-06

Składnia

bez ograniczeń + rozbujać +
KOGO/CO
Ø + rozbujać +
KOGO/CO

2. publiczność

Definicja

pot. 
sprawić, że ktoś zacznie żywiej reagować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozkręcić

Połączenia

  • rozbujać publiczność

Cytaty

Byłaś w znakomitej dyspozycji głosowej i rewelacyjnie rozbujałaś publiczność.

źródło: NKJP: Internet

Znane i lubiane kompozycje rozbujały niemal całą publikę.

źródło: NKJP: Łukasz Bartosiak: Żuki oczarowały Prabuty, Dziennik Bałtycki, 2009-07-03

Stąd pomysł na Grace Jones nie do końca będącą kopią tej wielkiej artystki, a jedynie inspiracją do stworzenia postaci, która zwróci na siebie uwagę mediów oraz odrobinę rozbuja i zaskoczy potencjalnych czytelników portali plotkarskich.

źródło: NKJP: Iza3D: Moje życie jest jednym wielkim zaskoczeniem, Esensja, nr 5, 2009

Składnia

bez ograniczeń + rozbujać +
KOGO

3. gospodarkę

Definicja

pot. 
spowodować, że coś zaczęło się rozwijać i nabrało tempa lub intensywności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozkręcić, rozwinąć

Cytaty

Prowadzę firmę telewizyjną, która produkuje programy i to właśnie dzięki tym programom rozbujałem Wielką Orkiestrę.

źródło: NKJP: Internet

Udało nam się rozbujać gospodarkę, mamy dobrą koniunkturę [...].

źródło: NKJP: Joanna Jakubowska: Dlaczego nie jesteśmy tygrysem Europy, Nowa Trybuna Opolska, 2006

Konsultantami byli tam Henryk Średnicki, bokserski mistrz świata i trener klubu bokserskiego z Zabrza. Ale jakoś nie potrafili rozbujać tych walk.

źródło: NKJP: para: Bez walki, Dziennik Zachodni, 2006-06-19

Składnia

bez ograniczeń + rozbujać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 20.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json