UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gmerać

Chronologizacja

XV w., SStp
W postaci gmyrać

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gmeram
rzadziej gmerzę
gmeramy
rzadziej gmerzemy
2 os. gmerasz
rzadziej gmerzesz
gmeracie
rzadziej gmerzecie
3 os. gmera
rzadziej gmerze
gmerają
rzadziej gmerzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gmerałem
+(e)m gmerał
gmerałam
+(e)m gmerała
gmerałom
+(e)m gmerało
gmeraliśmy
+(e)śmy gmerali
gmerałyśmy
+(e)śmy gmerały
2 os. gmerałeś
+(e)ś gmerał
gmerałaś
+(e)ś gmerała
gmerałoś
+(e)ś gmerało
gmeraliście
+(e)ście gmerali
gmerałyście
+(e)ście gmerały
3 os. gmerał
gmerała
gmerało
gmerali
gmerały

bezosobnik: gmerano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę gmerał
będę gmerać
będę gmerała
będę gmerać
będę gmerało
będę gmerać
będziemy gmerali
będziemy gmerać
będziemy gmerały
będziemy gmerać
2 os. będziesz gmerał
będziesz gmerać
będziesz gmerała
będziesz gmerać
będziesz gmerało
będziesz gmerać
będziecie gmerali
będziecie gmerać
będziecie gmerały
będziecie gmerać
3 os. będzie gmerał
będzie gmerać
będzie gmerała
będzie gmerać
będzie gmerało
będzie gmerać
będą gmerali
będą gmerać
będą gmerały
będą gmerać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gmerajmy
rzadziej gmerzmy
2 os. gmeraj
rzadziej gmerz
gmerajcie
rzadziej gmerzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gmerałbym
bym gmerał
gmerałabym
bym gmerała
gmerałobym
bym gmerało
gmeralibyśmy
byśmy gmerali
gmerałybyśmy
byśmy gmerały
2 os. gmerałbyś
byś gmerał
gmerałabyś
byś gmerała
gmerałobyś
byś gmerało
gmeralibyście
byście gmerali
gmerałybyście
byście gmerały
3 os. gmerałby
by gmerał
gmerałaby
by gmerała
gmerałoby
by gmerało
gmeraliby
by gmerali
gmerałyby
by gmerały

bezosobnik: gmerano by

bezokolicznik: gmerać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

gmerając
rzadziej gmerząc

gerundium: gmeranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gmeranie
gmerania
D. gmerania
gmerań
C. gmeraniu
gmeraniom
B. gmeranie
gmerania
N. gmeraniem
gmeraniami
Ms. gmeraniu
gmeraniach
W. gmeranie
gmerania

imiesłów przymiotnikowy czynny: gmerający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gmerający
rzadziej gmerzący
gmerający
rzadziej gmerzący
gmerający
rzadziej gmerzący
gmerające
rzadziej gmerzące
gmerająca
rzadziej gmerząca
D. gmerającego
rzadziej gmerzącego
gmerającego
rzadziej gmerzącego
gmerającego
rzadziej gmerzącego
gmerającego
rzadziej gmerzącego
gmerającej
rzadziej gmerzącej
C. gmerającemu
rzadziej gmerzącemu
gmerającemu
rzadziej gmerzącemu
gmerającemu
rzadziej gmerzącemu
gmerającemu
rzadziej gmerzącemu
gmerającej
rzadziej gmerzącej
B. gmerającego
rzadziej gmerzącego
gmerającego
rzadziej gmerzącego
gmerający
rzadziej gmerzący
gmerające
rzadziej gmerzące
gmerającą
rzadziej gmerzącą
N. gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającą
rzadziej gmerzącą
Ms. gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającej
rzadziej gmerzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gmerający
rzadziej gmerzący
gmerający
rzadziej gmerzący
gmerające
rzadziej gmerzące
gmerające
rzadziej gmerzące
D. gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
C. gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
gmerającym
rzadziej gmerzącym
B. gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
gmerające
rzadziej gmerzące
N. gmerającymi
rzadziej gmerzącymi
gmerającymi
rzadziej gmerzącymi
gmerającymi
rzadziej gmerzącymi
gmerającymi
rzadziej gmerzącymi
Ms. gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących
gmerających
rzadziej gmerzących

Pochodzenie

Czasownik ekspresywny oparty na rdzeniu psł. *gъm - pochodzenia dźwiękonaśladowczego

1. w piasku

Definicja

pot. 
grzebać - rozgarniać coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grzebać

Cytaty

A ty co tak siedzisz i słowa jednego nie powiesz? Pytanie to skierowane było w stronę męża, czarniawego i posępnego człeczyny, który gmerał łyżką w pustym garnku.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Paweł nagle nie chce jeść pokarmów podawanych łyżką, otwiera buzię tylko wtedy, gdy pozwolę mu gmerać w misce lub trzymać łyżeczkę [...].

źródło: NKJP: Internet

Młodsze dzieci potrafią godzinami gmerać w piaskownicy.

źródło: Internet: juniorowo.pl

Wagnerowicz coś tam [...] pichci na kuchence gazowej, gmerze w garach.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Składnia

bez ograniczeń + gmerać +
CO + (CZYM) + (w CZYM)

2. w szafie

Definicja

pot. 
grzebać - dokładnie przeszukiwać coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grzebać

Cytaty

Ojciec podszedł do otwartej tekturowej walizki, pochylił się nad jej zawartością i zaczął obojętnie w niej gmerać.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Kiedy wreszcie nadeszła jej kolej, długo gmerała w kieszeniach, poszukując pieniędzy.

źródło: NKJP: Internet

W pubie koło Centralu barmanka gmerała przy butelkach i dodatkach odwrócona do klientów plecami.

źródło: NKJP: Bohdan Dmochowski: Wlano przy barze, Express Ilustrowany, 2002-05-24

Po grudniu do CAF-u przychodzili panowie z bezpieki i gmerali wśród zdjęć.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: Grudzień 1970, Gazeta Wyborcza, 1996-12-17

We śnie słyszała podniesione głosy, grube i nieprzyjemne, widziała płomienie oświetlające zmurszałe deski, czuła smród i dotyk rąk, które gmerały po odzieniu.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Składnia

bez ograniczeń + gmerać +
(GDZIE)

3. w silniku

Definicja

pot. 
grzebać - próbować coś naprawić lub zmienić, często nieudolnie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grzebać

Cytaty

Próbowała coś jeszcze zrobić z mechanizmem pompki, gmerała w jej obudowie śrubokrętem, na nic to się jednak nie zdało.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Jak będę długo gmerał drutem w zamku, to w końcu go otworzę?

źródło: NKJP: Internet

Grześ gmerał w skrzyni biegów.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Oznajmili, że muszą sprawdzić instalację. Jeden mignął jakąś legitymacją, [...] drugi tymczasem wszedł do środka i przez chwilę coś gmerał przy kablu.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Składnia

bez ograniczeń + gmerać +
(CZYM) + w CZYM | przy CZYM

4. przy ustawie

Definicja

pot. 
jakimiś działaniami próbować coś zmienić z korzyścią dla siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Sprawę lustracji trzeba oddać fachowcom, jak najmniej powinni przy niej gmerać politycy [...].

źródło: NKJP: (PAP): Skutki „listy”, Dziennik Polski, 2005-02-04

Sejm wchodził w kompetencje władzy wykonawczej i gmerał w poszczególnych prywatyzacjach.

źródło: NKJP: Leszek Waligóra: Łączymy prawicę, Gazeta Poznańska, 2004-09-21

[...] z wyjątkową niechęcią patrzymy na gmeranie rządu w ustawach [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.02.1993

Składnia

bez ograniczeń + gmerać +
przy CZYM | w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 07.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json