UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nawijać

Chronologizacja

1585, SPXVI

Pochodzenie

Zob. wić

1. na szpulkę

Definicja

okręcać kilkakrotnie dookoła czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  odwijać
hiperonimy:  okręcać

Połączenia

  • nawijać linę, makaron, włosy
  • nawijać na palec, na wałki

Cytaty

[...] nawijał właśnie wąż ogrodowy na bęben.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

On nawijał na widelec spaghetti [...], ona pogryzała sałatkę z rukoli z parmezanem i suszonymi pomidorami i patrzyła na parę siedzącą nieco bardziej w głębi.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakiana, 2008

Fryzjerka, pani Ala, nawijała jej włosy na grube wałki.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

Kupiec pochylił głowę, milczał jakiś czas, nawijając na palec resztkę cienkiego rzemyka, którym naprawiał siodło [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawijam
nawijamy
2 os. nawijasz
nawijacie
3 os. nawija
nawijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawijałem
+(e)m nawijał
nawijałam
+(e)m nawijała
nawijałom
+(e)m nawijało
nawijaliśmy
+(e)śmy nawijali
nawijałyśmy
+(e)śmy nawijały
2 os. nawijałeś
+(e)ś nawijał
nawijałaś
+(e)ś nawijała
nawijałoś
+(e)ś nawijało
nawijaliście
+(e)ście nawijali
nawijałyście
+(e)ście nawijały
3 os. nawijał
nawijała
nawijało
nawijali
nawijały

bezosobnik: nawijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nawijał
będę nawijać
będę nawijała
będę nawijać
będę nawijało
będę nawijać
będziemy nawijali
będziemy nawijać
będziemy nawijały
będziemy nawijać
2 os. będziesz nawijał
będziesz nawijać
będziesz nawijała
będziesz nawijać
będziesz nawijało
będziesz nawijać
będziecie nawijali
będziecie nawijać
będziecie nawijały
będziecie nawijać
3 os. będzie nawijał
będzie nawijać
będzie nawijała
będzie nawijać
będzie nawijało
będzie nawijać
będą nawijali
będą nawijać
będą nawijały
będą nawijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawijajmy
2 os. nawijaj
nawijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawijałbym
bym nawijał
nawijałabym
bym nawijała
nawijałobym
bym nawijało
nawijalibyśmy
byśmy nawijali
nawijałybyśmy
byśmy nawijały
2 os. nawijałbyś
byś nawijał
nawijałabyś
byś nawijała
nawijałobyś
byś nawijało
nawijalibyście
byście nawijali
nawijałybyście
byście nawijały
3 os. nawijałby
by nawijał
nawijałaby
by nawijała
nawijałoby
by nawijało
nawijaliby
by nawijali
nawijałyby
by nawijały

bezosobnik: nawijano by

bezokolicznik: nawijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawijając

gerundium: nawijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawijanie
nawijania
D. nawijania
nawijań
C. nawijaniu
nawijaniom
B. nawijanie
nawijania
N. nawijaniem
nawijaniami
Ms. nawijaniu
nawijaniach
W. nawijanie
nawijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawijający
nawijający
nawijający
nawijające
nawijająca
D. nawijającego
nawijającego
nawijającego
nawijającego
nawijającej
C. nawijającemu
nawijającemu
nawijającemu
nawijającemu
nawijającej
B. nawijającego
nawijającego
nawijający
nawijające
nawijającą
N. nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającą
Ms. nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawijający
nawijający
nawijające
nawijające
D. nawijających
nawijających
nawijających
nawijających
C. nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającym
B. nawijających
nawijających
nawijających
nawijające
N. nawijającymi
nawijającymi
nawijającymi
nawijającymi
Ms. nawijających
nawijających
nawijających
nawijających

imiesłów przymiotnikowy bierny: nawijany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawijany
nawijany
nawijany
nawijane
nawijana
D. nawijanego
nawijanego
nawijanego
nawijanego
nawijanej
C. nawijanemu
nawijanemu
nawijanemu
nawijanemu
nawijanej
B. nawijanego
nawijanego
nawijany
nawijane
nawijaną
N. nawijanym
nawijanym
nawijanym
nawijanym
nawijaną
Ms. nawijanym
nawijanym
nawijanym
nawijanym
nawijanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawijani
nawijani
nawijane
nawijane
D. nawijanych
nawijanych
nawijanych
nawijanych
C. nawijanym
nawijanym
nawijanym
nawijanym
B. nawijanych
nawijanych
nawijanych
nawijane
N. nawijanymi
nawijanymi
nawijanymi
nawijanymi
Ms. nawijanych
nawijanych
nawijanych
nawijanych

odpowiednik aspektowy: nawinąć

Składnia

bez ograniczeń + nawijać +
CO + na CO

2. o dzieciach

Definicja

pot. 
mówić o czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • zacząć nawijać

Cytaty

Mów dalej, fajnie nawijasz...

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

To już lepiej nawijaj o tej pielgrzymce - słychać głos Japończyka.

źródło: NKJP: Czesław Bielecki: Scenarzysta, 2009

Nawijałem, co ślina na język przyniosła, nawet głupi by nie uwierzył.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

- No i pewnego dnia - nawijał Bibi - przychodzi do mnie mój najlepszy kumpel, Filip, i mówi, że musimy pogadać.

źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami: Ostatni weekend, 2007

Poszarzał jakoś, postarzał się. I nawet mu to mówię, ale on tylko macha ręką i nadal nawija, że jest świetnie.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawijam
nawijamy
2 os. nawijasz
nawijacie
3 os. nawija
nawijają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawijałem
+(e)m nawijał
nawijałam
+(e)m nawijała
nawijałom
+(e)m nawijało
nawijaliśmy
+(e)śmy nawijali
nawijałyśmy
+(e)śmy nawijały
2 os. nawijałeś
+(e)ś nawijał
nawijałaś
+(e)ś nawijała
nawijałoś
+(e)ś nawijało
nawijaliście
+(e)ście nawijali
nawijałyście
+(e)ście nawijały
3 os. nawijał
nawijała
nawijało
nawijali
nawijały

bezosobnik: nawijano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nawijał
będę nawijać
będę nawijała
będę nawijać
będę nawijało
będę nawijać
będziemy nawijali
będziemy nawijać
będziemy nawijały
będziemy nawijać
2 os. będziesz nawijał
będziesz nawijać
będziesz nawijała
będziesz nawijać
będziesz nawijało
będziesz nawijać
będziecie nawijali
będziecie nawijać
będziecie nawijały
będziecie nawijać
3 os. będzie nawijał
będzie nawijać
będzie nawijała
będzie nawijać
będzie nawijało
będzie nawijać
będą nawijali
będą nawijać
będą nawijały
będą nawijać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawijajmy
2 os. nawijaj
nawijajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawijałbym
bym nawijał
nawijałabym
bym nawijała
nawijałobym
bym nawijało
nawijalibyśmy
byśmy nawijali
nawijałybyśmy
byśmy nawijały
2 os. nawijałbyś
byś nawijał
nawijałabyś
byś nawijała
nawijałobyś
byś nawijało
nawijalibyście
byście nawijali
nawijałybyście
byście nawijały
3 os. nawijałby
by nawijał
nawijałaby
by nawijała
nawijałoby
by nawijało
nawijaliby
by nawijali
nawijałyby
by nawijały

bezosobnik: nawijano by

bezokolicznik: nawijać

imiesłów przysłówkowy współczesny: nawijając

gerundium: nawijanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawijanie
nawijania
D. nawijania
nawijań
C. nawijaniu
nawijaniom
B. nawijanie
nawijania
N. nawijaniem
nawijaniami
Ms. nawijaniu
nawijaniach
W. nawijanie
nawijania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nawijający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nawijający
nawijający
nawijający
nawijające
nawijająca
D. nawijającego
nawijającego
nawijającego
nawijającego
nawijającej
C. nawijającemu
nawijającemu
nawijającemu
nawijającemu
nawijającej
B. nawijającego
nawijającego
nawijający
nawijające
nawijającą
N. nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającą
Ms. nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nawijający
nawijający
nawijające
nawijające
D. nawijających
nawijających
nawijających
nawijających
C. nawijającym
nawijającym
nawijającym
nawijającym
B. nawijających
nawijających
nawijających
nawijające
N. nawijającymi
nawijającymi
nawijającymi
nawijającymi
Ms. nawijających
nawijających
nawijających
nawijających

Składnia

bez ograniczeń + nawijać +
o KIM/CZYM
bez ograniczeń + nawijać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
bez ograniczeń + nawijać +
MOWA WPROST
bez ograniczeń + nawijać +
że ZDANIE

Frazeologizmy

ktoś nawija makaron na uszy
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json