UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wór

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. (dial.) *vorъ 'worek; to, co zawiera w sobie inne elementy; to, co jest związane'

W etymologicznym związku (archaiczna oboczność -o- / -e-) z psł. czasownikiem *verti,*vьrǫ 'zawrzeć, zamknąć; wsadzić, wetknąć'; por. zawrzeć (treść, drzwi)

1. duży worek:

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

1.a torba

Definicja

duży worek - torba

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Połączenia

brezentowy, ciężki, skórzany, transportowy wór
wór z piaskiem, z prezentami

Cytaty

	Ta rampa była celem. Bo tu stały wory ze zbożem. Stukilowe. źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Pamiętnik z Powstania Warszawskiego, 1984
	Tu pije się kawę przy żywym kominku, wśród wag towarowych, worów z juty, mieszarek, taczek, baniek na mleko, chińskich pudeł z laki. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Cytrynowe mydełko, Gazeta Wyborcza, 1996-10-31
	Każdy mieszkaniec może nabyć w Urzędzie Gminy komplet worów na odpady. źródło: NKJP: Zadbać o śmieci, Dziennik Polski, 2003-03-27
	[...] wysłałem taki wór po cukrze, wielki, ogromny wór. W tym worze były moje ubrania. źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999
	Jeszcze tego samego wieczora naładowałyśmy u Geni w piwnicy wielki wór najlepszego węgla koksowego i powiozłyśmy go na sankach przez park do domu pani Drzewieckiej. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wór	wory
D.	wora rzadziej woru	worów
C.	worowi	worom
B.	wór	wory
N.	worem	worami
Ms.	worze	worach
W.	worze	wory

Składnia

wór

(z CZYM | z CZEGO | na CO | do CZEGO | po CZYM)

1.b zawartość

Definicja

duży worek - zawartość

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Połączenia

wór kartofli, mąki, piasku, prezentów

Cytaty

Moc narodu, co jakoś nie po naszemu gadali, skrzynie różne i sprzęty złociste do izb znosili, a całe wory złota i srebra do piwnic i do lochów zsypywali.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko (zebr): Klechdy domowe, 1960

Pamiętam, że Janek zjawił się z wielkim worem zdobycznych ciuchów i obdarzył mnie jakimś krawatem w paski, który się wprawdzie już dawno przetarł, ale go nie wyrzucam, bo pamiątka.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wór	wory
D.	wora rzadziej woru	worów
C.	worowi	worom
B.	wór	wory
N.	worem	worami
Ms.	worze	worach
W.	worze	wory

Składnia

wór

CZEGO

1.c opuchlizna

Definicja

duży worek - obwisła lub spuchnięta skóra pod oczami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

wory pod oczami

Cytaty

Alka wychodzi z domu, od płaczu ma wory pod oczami.

źródło: NKJP: Marek Bukowski: Wysłannik szatana, 1999

Chciał ci spojrzeć w oczy. Stryjek natychmiast ściągnął okulary, traktując przenośnię jako rozkaz i prezentując dorodne wory pod oczami.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wór	wory
D.	wora rzadziej woru	worów
C.	worowi	worom
B.	wór	wory
N.	worem	worami
Ms.	worze	worach
W.	worze	wory

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

wór

GDZIE

2. ekspresywnie

Definicja

ekspresywnie o worku - obwisłej lub spuchniętej skórze pod oczami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

wory pod oczami

Cytaty

Wory pod oczami, brzuch jak przed porodem, legginsy, koszula męża i włosy zebrane w tłustą kitkę. Nie wiem, co jej się porobiło. Przecież to była laska!

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Niezależnie od tego, jak bardzo komfortową i dostatnią starość zagwarantuje ci społeczeństwo, cokolwiek sam, człowieku, w tej sprawie zrobisz, i tak zakwitną ci zmarszczki, będzie łamać w kościach, zesztywnieją stawy, zwyrodnieje kręgosłup i w końcu będziesz podobny do wraku samochodu, przeznaczonego na złom. Przeciwciała nie będą już tak skutecznie pracować jak w młodości, będziesz miał wory pod oczyma, rzadkie włosy, twoje serce bić będzie słabiej i zmniejszy się prawie o połowę pojemność płuc.

źródło: NKJP: Marek Oramus, Barbara Pietkiewicz: Siwe włosy ludzkości, Polityka, nr 2298, 2001-05-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wór	wory
D.	wora rzadziej woru	worów
C.	worowi	worom
B.	wór	wory
N.	worem	worami
Ms.	worze	worach
W.	worze	wory

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

wór

GDZIE

3. u mężczyzny

Definicja

wulg.

męskie genitalia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	klejnoty
	hiperonimy:	genitalia

Cytaty

Kopa w wora proponuję. A tak na serio, to „mechanicznie” ciężko wywołać płacz bez przygotowania psychicznego.

źródło: Internet: Sztuczne sposoby wywoływania placzu (forum.pclab.pl)

[...] metoda ściskania jaj, aby nie zajść w ciąże, jest dobra. Ściskając mu wór, wszystkiego się pozbywasz i nie grozi ciąża.

źródło: Internet: ratunku-co-robic.ownlog.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wór	wory
D.	wora	worów
C.	worowi	worom
B.	wora wór	wory
N.	worem	worami
Ms.	worze	worach
W.	worze	wory

Frazeologizmy

ktoś wrzuca kogoś/coś do jednego worka
ktoś wrzuca kogoś/coś do jednego wora
ktoś wkłada kogoś/coś do jednego wora
ktoś pakuje kogoś/coś do jednego wora

Data ostatniej modyfikacji: 04.01.2019