UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

urodzony

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	urodzony	urodzony	urodzony	urodzone	urodzona
D.	urodzonego	urodzonego	urodzonego	urodzonego	urodzonej
C.	urodzonemu	urodzonemu	urodzonemu	urodzonemu	urodzonej
B.	urodzonego	urodzonego	urodzony	urodzone	urodzoną
N.	urodzonym	urodzonym	urodzonym	urodzonym	urodzoną
Ms.	urodzonym	urodzonym	urodzonym	urodzonym	urodzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	urodzeni	urodzeni	urodzone	urodzone
D.	urodzonych	urodzonych	urodzonych	urodzonych
C.	urodzonym	urodzonym	urodzonym	urodzonym
B.	urodzonych	urodzonych	urodzonych	urodzone
N.	urodzonymi	urodzonymi	urodzonymi	urodzonymi
Ms.	urodzonych	urodzonych	urodzonych	urodzonych

Pochodzenie

Zob. rodzić

1. mówca

Definicja

mający wyjątkowe zdolności do pełnienia roli, o której informuje następujący rzeczownik

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

urodzony dowódca, mówca, muzyk, myśliwy, polityk, przywódca, wojownik, żołnierz; urodzona dziennikarka, nauczycielka, pielęgniarka

Cytaty

	Zawsze mieszkaliśmy oddzielnie, każde plemię w swojej oazie. Dopiero Turkmenbasza potrafił nas wszystkich zebrać pod swoim berłem. To urodzony przywódca. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Turkmenia, Gazeta Wyborcza, 1998-10-09
	Poszedłem do podpułkownika i powiedziałem, że to fantastyczny podoficer, urodzony żołnierz. źródło: NKJP: Burze i owoce, Dziennik Polski, 2002-10-25
	Wypytywałam o Nikonowa ludzi, którzy poznali go bliżej. Twierdzili, że Sława to urodzony polityk, skłonny do daleko idących kompromisów, a przy tym wykształcony, pracowity, niegłupi, rozważny i dobrze ułożony. źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Żołnierz, który chce być generałem, Gazeta Wyborcza, 1997-04-18
	Ewa była urodzoną pianistką. Jej fenomenalna muzykalność wprawiała w podziw. źródło: KJ PWN: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1968
	Pisał jak urodzony prozaik. źródło: Internet

Składnia

Rz	+	urodzony	+
szyk: tylko prepozycja

2. warszawiak

Definicja

taki, który urodził się w jakimś mieście lub regionie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rdzenny, rodowity

Połączenia

urodzony lwowianin, krakowiak, Ślązak, warszawiak

Cytaty

	Na planie tego filmu gwara stała się wręcz modna. Nawet Buczkowski, urodzony warszawiak, zasuwa po śląsku jak górnik z „Halemby”. źródło: KWSJP: Krzysztof Strauchmann: Demolka wyszła bez dubla, 2006
	Właściciel tychże odznaczeń, urodzony lwowiak, swoje rodzinne strony słabo już pamięta. źródło: KWSJP: Agata Bochenek: Często myślę o Lwowie, 1998
	Moja mama jest urodzoną Ślązaczką. źródło: Internet
	Na teatrze zna się jak mało kto, a do tego jako urodzony lwowianin osiadły w Poznaniu życzy naszemu miastu jak najlepiej. źródło: Internet

Składnia

Rz	+	urodzony	+
szyk: tylko prepozycja

3. Jan Dęboróg

Definicja

daw.

tytuł przysługujący osobom szlacheckiego pochodzenia, wymieniany przez nazwiskiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Cóż to za zbrodnia? - spytał pleban. - Na Boga! Zabito kogo?
- Zabito. Niedaleko stąd. Urodzonego Albrechta Barta, pana na Karczynie.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Składnia

Rz	+	urodzony	+
szyk: tylko prepozycja

Frazeologizmy

nisko urodzony
szlachetnie urodzony
wysoko urodzony
dobrze urodzony
urodzony w niedzielę
wcześnie urodzony
wcześniej urodzony

Data ostatniej modyfikacji: 13.12.2020